Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1305/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę B. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z treścią art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.
Ponadto, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Natomiast zgodnie z treścią art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji została doręczona B. W. w dniu 8 czerwca 2009 r., stąd termin do wniesienia skargi upływał w dniu 8 lipca 2009 r. Tymczasem, pomimo prawidłowego pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi, skarżący nadał skargę w urzędzie pocztowym w dniu 6 lipca 2009 r. bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła do Sądu 9 lipca 2009 r., a następnie, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, została niezwłocznie, jeszcze w dniu 9 lipca 2009 r. przekazana Komendantowi Głównemu Policji, jednakże już z uchybieniem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi.
W skardze kasacyjnej, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika B. W., na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie: art. 53 § 1 p.p.s.a., art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., art. 65 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 165 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296, ze zm., dalej: k.p.c.) polegające na błędnym ustaleniu, iż zaszła przesłanka do odrzucenia skargi B. W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], gdyż - zdaniem WSA – B. W. uchybił trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia do WSA przedmiotowej skargi, podczas gdy - zdaniem skarżącego - dotrzymał on trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia do Sądu I instancji. Naruszenie art. 54 § 1 p.p.s.a. w ocenie strony skarżącej polegało na błędnym przyjęciu, iż B. W., wnosząc skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, naruszył tryb wnoszenia skargi i przez to nie dotrzymał trzydziestodniowego terminu do jej wniesienia.
Powyższe uchybienia miały, jak wskazano, istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości albo o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do WSA do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz B. W. kosztów postępowania ze skargi kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego, według norm przepisanych.
Autor skargi kasacyjnej zaprzeczył, że skargę w niniejszej sprawie wniósł po terminie. Jak wskazał, zgodnie z postanowieniami art. 65 § 2 p.p.s.a. do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Z kolei art. 165 § 2 k.p.c. stanowi, iż oddanie pisma procesowego, a takim pismem była skarga, w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu. Skoro skarżący złożył skargę w urzędzie Poczty Polskiej w dniu 6 lipca 2009 r. - to znaczy - w świetle powyższych przepisów - iż dokonał czynności wniesienia skargi w terminie.
Skarżący zaprzeczył też, iż wnosząc przedmiotową skargę bezpośrednio do WSA z pominięciem Komendanta Głównego Policji, nie dochował trybu wnoszenia skarg i przez to doprowadził do uchybienia trzydziestodniowemu terminowi do wniesienia skargi. Podał, że zgodnie z postanowieniami art. 54 § 1 ustawy p.p.s.a. adresatem skargi jest sąd administracyjny. Nie jest zatem naruszeniem trybu wniesienia skargi na decyzję strony przeciwnej dokonanie tej czynności przez skarżącego poprzez wniesienie skargi bezpośrednio do WSA. Przez wniesienie skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego wszczęte zostaje przecież postępowanie sądowoadministracyjne. Wszczęcie postępowania przez wniesienie skargi bezpośrednio do sądu, a więc skorzystanie przez skarżącego z trybu bezpośredniego wniesienia skargi, nie powoduje jedynie powstania jakichkolwiek obowiązków po stronie organu administracyjnego, który wydał zaskarżoną decyzję, do czasu, aż organ ten dowie się o wniesieniu skargi.
Natomiast skorzystanie z trybu pośredniego wniesienia skargi, za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków organu administracyjnego jako strony sporu pomiędzy indywidualnie oznaczonymi podmiotami, co do konkretnego przedmiotu - stwierdzenia zgodności z prawem aktu lub czynności tego organu. Skoro zatem ustawa dopuszcza możliwość wnoszenia skargi w trybie bezpośrednim - decydujące znaczenie dla dochowania terminu do wniesienia skargi ma fakt jej wniesienia do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji, przy czym wnosząc skargę w tym terminie strona skarżąca może to zrobić składając skargę w biurze podawczym sądu lub może posłużyć się polską placówką pocztową operatora publicznego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika Komendant Główny Policji poparł argumentację uzasadnienia Sądu I instancji oraz wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzut naruszenia art. 53 § 1, art. 54 § 1, art. 58 § 1 pkt 2 i § 3, art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i art. 65 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 165 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm.) jest nieuzasadniony.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej do postępowania przed sądami administracyjnymi nie ma zastosowania art. 165 § 2 k.p.c. Odesłanie zawarte w art. 65 § 2 p.p.s.a. jest odesłaniem do przepisów wykonawczych regulujących sposób doręczania pism sądowych w sprawach cywilnych, a nie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego. Szczegółowy tryb doręczania pism reguluje zaś rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.). Z powyższych względów w sprawie niniejszej nie może być mowy o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 165 § 2 k.p.c.
Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Regulacja tego przepisu nie stanowi, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, podstawy wyboru drogi wniesienia skargi, w szczególności możliwości wniesienia jej bezpośrednio do sądu w jakiejkolwiek formie (w tym także w formach wskazanych w skardze kasacyjnej). Adresatem jest tu bowiem organ administracyjny, którego działanie zostaje zaskarżone i wniesienie skargi do tego organu wszczyna postępowanie sądowoadministracyjne. Wskazać należy jednoznacznie, iż w niniejszej sprawie organem, którego działanie jest przedmiotem zaskarżenia i za pośrednictwem którego skarga do sądu administracyjnego powinna być wniesiona jest Komendant Główny Policji.
W sytuacji wniesienia jej po upływie wskazanego w art. 53 p.p.s.a terminu tj. po upływie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 wskazanej ustawy.
Jak wynika z akt sprawy zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji została doręczona B. W. w dniu 8 czerwca 2009 r., zaś skarżący skargę nadał w dniu 6 lipca 2009 r. i mimo prawidłowego pouczenia skierował ją na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga ta została następnie przekazana przez Sąd Komendantowi Głównemu Policji w dniu 9 lipca 2009 r.
W zaistniałym stanie faktycznym, wobec treści art. 54 § 1 p.p.s.a za datę złożenia skargi należało uznać dzień 9 lipca 2009 r., w tym dniu bowiem skarga została przekazana do organu - Komendanta Głównego Policji.
Skoro zatem skarga do organu została przekazana w dniu 9 lipca 2009 r. a termin do jej wniesienia, jak wynika z akt sprawy, upłynął w dniu 8 lipca 2009 r. to uznać należy, iż skarga ta była spóźniona i jako taka podlegała odrzuceniu.
W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.