Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 1084/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia E. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Skargą kasacyjną Stowarzyszenie E. z siedzibą w W. zaskarżyło powyższe orzeczenie w całości.
W piśmie z dnia 25 marca 2016 r. skarżące Stowarzyszenie wniosło, na podstawie art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o wyłączenie od orzekania w tej sprawie sędziego NSA Jerzego Stelmasiaka. Wniosek uzasadniono tym, że dotychczasowy udział w składach orzekających ww. sędziego w sprawach ze skarg Stowarzyszenia wskazuje, iż nie jest on bezstronny w określaniu zdolności sądowej i zdolności procesowej na gruncie procedury sądowoadministracyjnej przedstawiciela stowarzyszenia zwykłego. Stowarzyszenie podniosło, iż ma podejrzenia, że sprawa, która ma się odbyć w dniu 12 kwietnia 2016 r., a w której sędzia NSA Jerzy Stelmasiak jest sprawozdawcą, jest już rozstrzygnięta bez merytorycznego jej rozpoznania. Świadczy o tym skierowana do Stowarzyszenia treść wezwań o uzupełnienie braków formalnych tj. uchwał członków Stowarzyszenia na dzień złożenia skargi kasacyjnej czyli w okresie, kiedy zdolność sądową i zdolność procesową w procedurze sądowoadministracyjnej miało samo stowarzyszenie zwykłe a nie jego członkowie.
Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak złożył oświadczenie, że nie zachodzą przesłanki skutkujące wyłączeniem go od orzekania w niniejszej sprawie z mocy ustawy (art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oraz że nie istnieje inna okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie zgodnie z art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3).
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 19 p.p.s.a. reguluje przypadek wyłączenia sędziego ze względu na istnienie przesłanki o tzw. względnym charakterze. Oznacza to konieczność oceny każdego konkretnego przypadku. Ustawodawca posługując się pojęciem "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", nałożył na sąd obowiązek zbadania, czy owa okoliczność w danej sprawie rzeczywiście istnieje. Ustawa nakłada również obowiązek na stronę postępowania, w postaci konieczności uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do sędziego, którego dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 p.p.s.a. Należy również podnieść, że skarżące Stowarzyszenie we wniosku nie wskazuje w żaden sposób na prawdopodobieństwo ich zaistnienia. Ponadto strona skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a. Samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziego nie stanowi bowiem wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziego na podstawie ww. przepisu. Z kolei złożone przez sędziego NSA Jerzego Stelmasiaka oświadczenie z dnia 4 kwietnia 2016 r. pozwala przyjąć, że nie istnieją okoliczności, które wywołują uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Stelmasiaka jest niezasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.