Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 lutego 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 2846/13, oddalił skargę D. Y. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.
Zaskarżoną decyzją Minister Spraw Wewnętrznych, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz.161) uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] o odmowie potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez D. Y. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Minister stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy decyzją przez organ I instancji było przedwczesne i jako takie naruszało przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem organu I instancji, że wniosek D. Y. spełnia wszystkie wymogi formalne i procesowe. Wniosek o potwierdzenie posiada obywatelstwa polskiego składany w trybie art. 55 ust.1 ustawy obywatelstwie polskim, zgodnie z art. 56 ust.1 tej ustawy, powinien zawierać dane osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Jakie dane, dotyczące wnioskodawcy, jego rodziców i dziadków, należy podać we wniosku określa katalog zawarty w art. 13 ust 1 ustawy. Obowiązek podania w treści wniosku wszystkich danych dotyczących danych osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz wszelkich informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego wynika wprost z treści art. 56 ust. 1 ustawy. Przepis ten nie przewiduje, by wnioskodawca mógł pominąć we wniosku którąkolwiek z tych danych lub informacji, bądź uznając je za nieistotne lub np. zasłaniając się niepamięcią, niewiedzą, trudnościami w ich ustaleniu, itp. Brak wiedzy co do wymaganych danych i okoliczności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymaga od wnioskodawcy podjęcia czynności zmierzających do ich ustalenia i w konsekwencji ujawnienia ich we wniosku. Dopiero tak sporządzony wniosek będzie mógł być uznany za prawidłowy i kompletny, a więc nie dotknięty wadliwością formalną, o której mowa w art. 64 § 2 k.p.a. W tym kontekście Minister podniósł, że wnioskodawca w odniesieniu do dziadków ze strony ojca i matki nie podał żadnych danych, informując jednocześnie, że nie zna pełnych danych osobowych dziadków ze strony ojca i matki, a także nie ma wiedzy odnośnie innych danych ich dotyczących i opisanych we wniosku. Nie jest to, zdaniem Ministra, komplet wymaganych danych w rozumieniu art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. dotyczących osoby, której potwierdzenie dotyczy. Wniosek strony zawiera liczne braki w zakresie danych wstępnych do drugiego stopnia osoby, której potwierdzenie dotyczy, jak i informacji o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. W tym stanie rzeczy do usunięcia ww. braków formalnych wniosku zastosowanie winien znaleźć art. 64 § 2 k.p.a., natomiast wydanie decyzji co do istoty, w tym przypadku negatywnej - odmawiającej potwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę - było przedwczesne.
Skargą D. Y. zaskarżył powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 i w zw. z art. 13 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim poprzez uznanie, iż złożony przez skarżącą wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego nie spełniał wymogów formalnych. Zdaniem skarżącego błędne jest stanowisko organu, że jego wniosek nie spełniał wymogów formalnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej uchylenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przepisem szczególnym określającym wymogi wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego jest art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim, stanowiący jakie dane ten wniosek powinien zawierać. Stosownie do treści powołanego przepisu wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zawiera dane osoby, której potwierdzenie dotyczy, i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego.
Sąd podkreślił, że Minister uznał, iż wniosek skarżącego za nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy, bowiem odnośnie dziadów ze strony ojca i matki, nie podał on pełnych danych ich dotyczących, wskazując przy tym, że nie ma wiedzy odnośnie innych danych ich dotyczących, oraz opisanych we wniosku osób wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy. Braki we wniosku zauważył również Wojewoda w związku ze stwierdzeniem, że w tej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. o obywatelstwie Państwa Polskiego, gdyż wnioskodawca urodził się w dniu [...] stycznia 1948 r. w T. Wobec tego pismem z 16 stycznia 2013 r. wezwał go do uzupełnienia wniosku o akt małżeństwa rodziców, a w przypadku gdy nie zawarli oni związku małżeńskiego poświadczenia obywatelstwa izraelskiego jego matki, dokumentów potwierdzających posiadanie obywatelstwa polskiego przez jego rodziców oraz izraelskie zaświadczenie ojca zainteresowanego. Na to wezwanie pełnomocnik skarżącego w ogóle nie zareagował. Tymczasem Wojewoda w wyniku poczynionych działań ustalił, że wnioskodawca urodził się jako dziecko ślubne, gdyż jego rodzice zawarli związek małżeński w dniu [...] sierpnia 1943 r. w P., tym samym D. Y. obywatelstwo polskie mógł wywodzić wyłącznie po swoim ojcu P. Y.. Zatem niezbędne było ustalenie, czy ojciec skarżącego nabył na podstawie art. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r. obywatelstwo polskie, a tego, jak stwierdził Wojewoda, nie można było ustalić wobec braku przedłożenia przez stronę dokumentów, potwierdzających posiadanie obywatelstwa przez jego ojca. Z powyższego wynika, że organ I instancji przed wydaniem decyzji rozstrzygającej przedmiotową sprawę, dokonał analizy danych zawartych we wniosku pod względem ustalenia, która ustawa regulująca potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego będzie miała zastosowanie. Po ustaleniu, że w przypadku skarżącego miarodajne będą przepisy ustawy z dnia 20 stycznia 1920 r., stwierdził konieczność uzupełnienia wniosku o brakujące dane i informacje oraz dokumenty i w związku z tym pismem z dnia 16 stycznia 2013. zwrócił się do pełnomocnika strony o jego uzupełnienie w terminie do dnia 30 kwietnia 2013 r., lecz nie uczynił tego w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a co słusznie zostało stwierdzone przez Ministra w zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym Sąd za niezasadny uznał zarzut naruszenia przez Ministra art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust.1 i 2 w zw. z art. 55 i w zw. z art. 13 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim. Podkreślił przy tym, że w określonych okolicznościach faktycznych sprawy, niektóre z danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 (np. dane dotyczące dziadków wnioskodawcy) nie będą niezbędne do potwierdzenia posiadania, bądź utraty obywatelstwa. W sytuacji natomiast, gdy wydanie prawidłowej decyzji w przedmiocie potwierdzenia posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego możliwe jest bez podania przez wnioskodawcę wszystkich danych wynikających z treści art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie, nie sposób przyjąć, że niezamieszczenie zbędnych danych we wniosku stanowi brak uniemożliwiający nadanie podaniu prawidłowego biegu, a w konsekwencji, że istnieje prawna podstawa do wezwania do uzupełniania braków (do uzupełniania tych danych) w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Sąd zauważył ponadto, że osoba wnioskująca o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego może nie znać wszystkich danych wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie. Może także powstać sytuacja, w której strona wykaże, iż mimo podjętych działań nie udało się jej pozyskać wszystkich danych dotyczących wstępnych do drugiego stopnia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że zobowiązanie nałożone na stronę postępowania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. musi dotyczyć braków, które mogą być z łatwością usunięte. Z pewnością takiego kryterium nie spełniałoby żądanie uzupełnienia danych nieznanych stronie, których nie zdołała ona pozyskać pomimo dołożenia należytej staranności. Formularz wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego, który stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru i formularza o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego przewiduje to, że wnioskodawca może nie posiadać wiedzy w zakresie wszystkich danych wymaganych w formularzu. Wobec tego w punkcie 5 pouczenia zamieszczonego na str. 12 formularza wniosku wskazano "[...] W razie braku wiedzy co do określonych faktów należy wpisać - "NIEZNANE (...)".
Odnośnie zawartego w skardze wniosku o poinformowanie Prezesa Rady Ministrów o istotnym naruszeniu prawa, Sąd podniósł, że treść art. 155 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że wydanie tzw. postanowienia sygnalizacyjnego zależy wyłącznie od oceny sądu. W toku rozpoznawania sprawy Sąd nie stwierdził natomiast ani istotnych naruszeń prawa ani okoliczności, które mogłyby wpływać na powstanie takich naruszeń.
Skargą kasacyjną D. Y. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:
- art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 i 58 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż:
- przepis ten zawiera wymogi formalne wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, które podlegają uzupełnieniu w trybie art. 64 § 2 k.p.a.,
- wniosek skarżącego zawierał braki formalne uniemożliwiające jego rozpatrzenie;
- art. 3 § 1 i 2, art. 134, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151, a także art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 i 58 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim poprzez:
- logiczną sprzeczność uzasadnienia polegającą z jednej strony na uznaniu, iż art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 13 ust. 1 i 58 ustawy o obywatelstwie polskim oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie MSW określają wymogi formalne wniosku podlegające uzupełnieniu w trybie 64 § 2 k.p.a. (str. 6 uzasadnienia), a z drugiej zaś na stwierdzeniu, iż w sytuacji, gdy wydanie prawidłowej decyzji w przedmiocie obywatelstwa polskiego możliwe jest bez podania przez wnioskodawcę wszystkich danych wynikających z treści art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy, nie sposób przyjąć, że niezamieszczenie zbędnych danych we wniosku stanowi brak uniemożliwiający nadanie podaniu prawidłowego biegu, a w konsekwencji, że istnieje prawna podstawa do wezwania do uzupełnienia braków w trybie art. 64 § 2 k.p.a. (str. 8 uzasadnienia),
- nieuwzględnienie zarzutu skargi i niezakwestionowanie nieuzasadnionego uchylenia przez Ministra Spraw Wewnętrznych w całości decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] maja 2013 r. i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania pomimo tego, iż brak było podstaw faktycznych i prawnych do wydania decyzji kasatoryjnej.
Zdaniem skarżącego naruszenia te miały istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż w ich wyniku doszło do oddalenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Z uwału na powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonej decyzji, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Na wstępie wskazać należy, że kwestia sporna w tej sprawie, a więc ocena – czy niepodanie przez wnioskodawcę we wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego wszystkich danych jego wstępnych do drugiego stopnia wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy stanowi brak formalny wniosku uniemożliwiający nadanie mu dalszego biegu w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. - była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m. innymi wyroki NSA z dnia 11.12.2015 r. sygn. akt II OSK 721/14, 723/14, 724/14, 734/14, 768/14, 763/14, 851/14 i z dnia 21.08.2015 r. sygn. akt II OSK 3114/14 i 3115/14). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko i argumentację na jego poparcie zaprezentowane w powołanych wyrokach.
Rozstrzygając tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie wskazał, iż postępowanie administracyjne o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego regulują przepisy art. 55-58 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161 ze zm.). Zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy o obywatelstwie polskim w sprawach innych niż wymienione w ust. 1 i 2 (m.in. w sprawach o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego) stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile ustawa nie stanowi inaczej.
Przepis art. 63 § 2 k.p.a. stanowi, iż podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Natomiast - w myśl art. 64 § 2 k.p.a. - jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Do innych wymagań, o których mowa w tym przepisie należy zaliczyć określenie żądania (art. 63 § 2 k.p.a.), podpis strony (art. 63 § 3 k.p.a.), dołączenie pełnomocnictwa, jeżeli strona działa przez pełnomocnika (art. 33 § 3 k.p.a.), a także wymagania przewidziane w przepisach szczególnych. W orzecznictwie wskazuje się, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku w trybie art. 64 § 2 k.p.a. powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników (wyrok. NSA z dnia 3 sierpnia 2012 r., II OSK 826/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wezwanie, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. musi dotyczyć braków formalnych, które mogą być z łatwością usunięte i które warunkują nadanie sprawie dalszego biegu.
Przepis art. 56 ust. 1 ustawy o obywatelstwie stanowi, iż wniosek o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego zawiera dane osoby, której potwierdzenie dotyczy i jej wstępnych do drugiego stopnia oraz informacje o istotnych okolicznościach niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i prawnego. Przepis art. 13 ust. 1 tej ustawy stanowi natomiast, iż dane cudzoziemca, małoletniego, wnioskodawcy, osoby lub wstępnych wymagane na podstawie m.in. art. 56 ust. 1 obejmują: 1) imię (imiona) i nazwisko;
- nazwisko rodowe;
- datę i miejsce urodzenia;
- imię i nazwisko ojca;
- imię i nazwisko rodowe matki;
- płeć;
- obywatelstwo;
- stan cywilny;
- numer PESEL, jeżeli został nadany.
Powołane przepisy należy interpretować w ten sposób, że wniosek o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego musi spełniać warunki formalne podania wynikające z przepisów ogólnych k.p.a., bez których postępowanie administracyjne nie może być wszczęte i podaniu nie może być nadany dalszy bieg, tj. powinien zawierać imię i nazwisko wnioskodawcy, wskazanie żądania wniosku, w tym imienia i nazwiska osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli jest to inna osoba niż wnioskodawca (art. 63 § 2 k.p.a.), podpis strony (art. 63 § 3 k.p.a.), pełnomocnictwo (art. 33 § 3 k.p.a.). Brak tych elementów obliguje organ do podjęcia czynności w trybie art. 64 § 1 i 2 k.p.a.
Uznać należy również, iż dodatkowe wymogi formalne wniosku w odniesieniu do wnioskodawcy i ewentualnie innej osoby, której dotyczy wniosek, jeżeli nie jest to wnioskodawca wynikają z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, który w tym zakresie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 63 § 2 k.p.a. Sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego są sprawami, w których stosunek publicznoprawny obywatelstwa jest pochodną stanu cywilnego i stanu rodzinnego danej osoby, zatem podstawowe dane personalne wnioskodawcy (osoby, której dotyczy wniosek) muszą zostać w tym wniosku podane, aby organ mógł nadać mu dalszy bieg. Wnioskodawca powinien więc oprócz swojego imienia i nazwiska podać nazwisko rodowe, datę i miejsce urodzenia, imię i nazwisko ojca, imię i nazwisko rodowe matki, płeć, obywatelstwo, stan cywilny, numer PESEL, jeżeli został nadany.
Pozostałe elementy wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego wskazane w art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim (szczegółowe dane personalne wstępnych osoby, której wniosek dotyczy i pozostałe informacje) nie stanowią warunków formalnych wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a., lecz informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego i wydania decyzji merytorycznej. Należy bowiem odróżnić warunki formalne wniosku od elementów materialnoprawnych stanowiących potwierdzenie przesłanek merytorycznych do przyznania lub potwierdzenia określonego prawa wnioskodawcy. Ocena spełnienia wymogów materialnoprawnych wniosku powinna być dokonywana już podczas merytorycznego rozpatrywania sprawy, w przeciwnym razie etap rozpoznania sprawy przeniósłby się do fazy wszczęcia postępowania, a pozostawienie bez rozpatrzenia zastępowałoby merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie.
Podkreślenia wymaga, iż przepisy art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim wskazują na obowiązek wnioskodawcy zebrania wymienionych w nich danych i informacji z należytą starannością i przedstawienia ich organowi we wniosku celem potwierdzenia swojego żądania. Z przepisów tych wynika, że wnioskodawca powinien podać we wniosku wszystkie znane mu dane i informacje, niezależnie od tego czy - w jego ocenie - są one istotne dla rozpoznania sprawy czy nie. To organ w oparciu o dane i informacje podane we wniosku ustala stan faktyczny sprawy i ocenia czy przedstawione dane personalne i informacje wraz z dokumentami potwierdzającymi je są wystarczające do wydania decyzji o potwierdzeniu posiadania obywatelstwa polskiego. Przepisy art. 56 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim nakładają na wnioskodawcę obowiązek wskazania określonych danych i informacji oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających te dane i informacje. Przepisy te nie znoszą jednak nałożonego na organ obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Zarówno wnioskodawca, jak i organ powinni więc współdziałać w ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W przypadku, gdy wnioskodawca nie poda we wniosku wszystkich wymaganych przez art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim danych i informacji, organ ma prawo wezwać go do uzupełnienia materiału dowodowego, chyba, że wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań - nie jest w stanie ustalić tych danych (np. wszystkich danych dalszych wstępnych). W takim wypadku organ powinien rozpatrzyć merytorycznie wniosek po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie i wydać decyzję. W przypadku, gdy wnioskodawca podał, że nie zna i – pomimo podjętych starań - nie jest w stanie ustalić wszystkich danych dotyczących jego wstępnych, organ nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a. Żądanie uzupełnienia danych nieznanych stronie, których nie zdołała ona pozyskać pomimo dołożenia należytej staranności jest niedopuszczalne. Zobowiązanie organu naruszałoby w takiej sytuacji akcentowaną w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zasadę impossibilium nulla obligatio, w świetle której prawo, jak i jego wykładnia nie może nakładać na obywateli obowiązków niemożliwych do spełnienia (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 51/12). Za takim poglądem przemawia również redakcja formularza wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego. W ramach delegacji ustawowej zawartej w art. 58 ustawy o obywatelstwie polskim Minister Spraw Wewnętrznych wydał rozporządzenie z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru formularza wniosku o potwierdzenie posiadania lub utraty obywatelstwa polskiego (Dz. U. z 2012 r., poz. 925), w którym szczegółowo wskazano dane i informacje, które należy podać we wniosku. W punkcie nr 5 pouczenia zamieszczonego na str. 12 formularza wniosku wskazano, że "Należy wypełnić wszystkie wymagane rubryki. W razie braku wiedzy co do określonych faktów należy wpisać "nieznane" (...). Zatem, nawet redagując formularz wniosku o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego, Minister Spraw Wewnętrznych przewidział, że wnioskodawca może nie posiadać wiedzy o wszystkich danych wymaganych w formularzu i nie wszystkie dane są niezbędne do nadania sprawie biegu.
Zasadne są zatem zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 i 58 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 151 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 56 ust. 1 i 2 w zw. z art. 55 i 58 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Ze wskazanych wyżej względów Sąd doszedł do przekonania, że dokonana przez Ministra Spraw Wewnętrznych wykładnia art. 56 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim jest błędna, w konsekwencji czego organ ten błędnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia celem zastosowania trybu przewidzianego w art. 64 § 2 k.p.a.
Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2013 r. W tej sprawie uznać należy, iż wniosek skarżącego zawierał wszystkie podstawowe elementy o charakterze formalnym i możliwe było nadanie mu biegu, co też uczynił organ I instancji i wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Organ odwoławczy powinien więc rozpoznać odwołanie i dokonać oceny kompletności przedstawionych dowodów i zasadności żądania wniosku.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 200 p.p.s.a.