Postanowienie NSA z 13 listopada 2024 r., II OSK 2011/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skargi kasacyjnej P.J. i K. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 242/24 w sprawie ze skargi P. J. i K.G. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 7 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 242/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P.J. i K.G. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 stycznia 2024 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego.

Skargą kasacyjną P.J. i K.G. zaskarżyli powyższy wyrok.

Pismem z dnia 1 października 2024 r. P. J. wniósł o wstrzymanie wykonania utrzymanej zaskarżoną decyzją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki podnosząc, że ma ona charakter nieodwracalny i jej wykonanie przed zakończeniem postępowania kasacyjnego mogłoby spowodować nieodwracalne szkody, w tym zniszczenie mienia. Ponadto jej wykonanie przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej mogłoby naruszyć zasadę dwuinstancyjności postępowania i pozbawić skarżącego możliwości obrony jego praw przed sądem kasacyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 p.p.s.a.).

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać jego wykonanie, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ma chronić by w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub nie wystąpiły trudne do odwrócenia skutki.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wykonanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Giżycku z dnia 11 sierpnia 2023 r. nakazującą skarżącym rozbiórkę budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,55 x 5,01 m i wysokości 5,22 m wraz z zamocowanym do niego masztem o wysokości 9,55 m, położonego na dz. nr [...]obręb [...] gm. [...] przy granicach działek [...], [...]obręb [...] gm. [...], może wiązać się z powstaniem po stronie skarżącego trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W razie uwzględnienia skargi może okazać się bowiem, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. W sprawach rozbiórki, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są zatem w zasadzie nieuniknione. Wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego najczęściej prowadzi bowiem do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych. Rozbiórka obiektu może pociągnąć za sobą także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w związku z koniecznością jego odbudowy, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja nakładająca obowiązek rozbiórki zostałaby uchylona. Przedstawione powyższe okoliczności przemawiają za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., uwzględnił wniosek i wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że na skutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji również decyzja organu pierwszej instancji nie podlega wykonaniu (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt II OSK 1957/18).