Uzasadnienie
- 1. Wyrokiem z 27 października 2021 r., II SA/Po 68/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu oddalił skargę J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (SKO lub Kolegium) z 20 listopada 2020 r. nr SKO-4213/353/20, w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
- 2.1. Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, Z.K. (inwestor) wniósł o ustalenie warunków zabudowy dla budynku magazynowego i gospodarczego w zabudowie zagrodowej na dz. nr [...] [...] ul. K. Wyrokując w sprawie II SA/Po 68/21 kolejno wskazano, że postanowieniem z 13 października 2020 r. GP.6730.129.2020, Burmistrz K. postanowił zawiesić na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020, poz. 256 ze zm. K.p.a.) postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla w/w inwestycji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że zawieszenie postępowania następuje do czasu zakończenia postępowania przed innym organem, w związku z złożonym zażaleniem na postanowienie Marszałka Województwa Wielkopolskiego (dalej jako Marszałek) Dl.IV.7637.358.2020 z 21 września 2020 r., które Marszałek wydał jako organ uzgadniający projekt decyzji o warunkach zabudowy dla ww. inwestycji.
- 2.2. Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że zażalenie na w/w postanowienie organu I instancji złożył J.K., który podnosił, że brak było podstaw prawnych do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Zdaniem żalącego organ I instancji nie powinien dokonywać uzgodnienia z Marszałkiem w trybie art. 53 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2020, poz. 293 ze zm., Upzp), bowiem planowana inwestycja nie jest inwestycją celu publicznego, lecz dotyczy warunków zabudowy. W zażaleniu wskazano również, że nie było podstaw do zwracania się o uzgodnienie po formalnym zakończeniu postępowania w dniu 26 sierpnia 2020 r., a cod oprowadziło do jego bezpodstawnego przedłużenia. W piśmie Z.K. do SKO (w wyroku określonym jako uzupełniające zażalenie – uwaga Sądu) podkreślano, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania, a nadto Naczelnik Wydziału Gospodarki Przestrzennej nie był upoważniony do kierowania pism do Urzędu Marszałkowskiego, gdyż jedynie Burmistrz mógł to zrobić. Nadto inwestor naprowadzał, że z map, ani z ustaleń Studium nie wynika, aby obwodnica K. miała przechodzić przez działkę inwestycyjną.
- 2.3. Dalej w wyroku II SA/Po 68/21 przywołano, że opisanym we wstępie postanowieniem SKO orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Burmistrza K. SKO stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo zastosował art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawieszając postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zażalenia na postanowienia Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 21 września 2020 r. znak Dl.IV.7637.358.2020 r.
- 3.1. Z wyroku wynika dalej, że J.K. zaskarżył postanowienie SKO, wniósł o jego uchylenie, jak i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
- 1) art. 7, 77 § 1 K.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy;
- 2) art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., polegające na wydaniu "decyzji merytorycznej" na skutek rozpatrzenia wniosku złożonego przez podmiot do tego nielegitymowany; orzeczenie to dotknięte jest kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2, albowiem wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie w którym wydana została decyzja rozstrzygająca sprawę co do istoty, od momentu jego wszczęcia dotknięte było wadą prawną, która przed wydaniem końcowego rozstrzygnięcia nie została usunięta;
- 3) art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza K. nr GP.6730.129.2020 z 13 października 2020 r. oraz "decyzji" (powinno być postanowienia – uwaga Sadu) Marszałka Województwa Wielkopolskiego nr DI.IV.7637.358.2020 z 21 września 2020 r. w sytuacji, gdy z analizy materiału dowodowego w sprawie wynika, iż decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. wydanie decyzji merytorycznej na skutek rozpatrzenia wniosku złożonego przez podmiot do tego nielegitymowany ma ten skutek, że orzeczenie to dotknięte jest kwalifikowaną wadą prawną z art. 156 § 1 pkt 2, albowiem wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.
- 3.2. W odpowiedzi na skargę SKO w Kaliszu wniosło o jej oddalenie.
- 4. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu skargę oddalił.
W motywach tego wyroku sąd pierwszej instancji stwierdził, że konieczność uzgodnienia (projektu) decyzji o warunkach zabudowy z Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego stanowiło zagadnienie wstępne w myśl art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., co obligowało Burmistrza K. do zawieszenia postępowania w sprawie.
- 5. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł J.K. – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.
- 5.1. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 10a Upzp poprzez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodziła przesłanka zawieszenia postępowania, gdyż rozpatrzenie sprawy nie było uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ;
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez odmowę uchylenia zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy w sytuacji, gdy zostało ono wydane w oparciu o wadliwe i niekompletne ustalenia faktyczne skutkujące uznaniem, że w sprawie zachodzi konieczność dokonania uzgodnień z innym organem.
- 5.2. Wskazując na powyższe zarzuty, w razie uznania, że są one oczywiście usprawiedliwione, skarżący kasacyjnie wnosił o uchylenie przez WSA w Poznaniu zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego oraz ponowne rozpatrzenie sprawy. W przypadku uznania, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 179a Ppsa, wnosił o przeprowadzenie rozprawy, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi przez jej uwzględnienie, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
- 5.3. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazuje się, że w przedmiotowej sprawie ustalono, że lokalizacja inwestycji celu publicznego o zasięgu ponadlokalnym – budowy obwodnicy K. – znajduje się "w otoczeniu" działki nr [...], co miałoby wynikać z uchwały (Rady Miejskiej w K. – uwaga Sądu) nr [...] z [...] września 1993 r. w sprawie zatwierdzenia Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Gminy K. (MPZP [...]) i załącznika graficznego do niej.
Skarżący kasacyjnie podnosi, że na gruncie niniejszej sprawy nie ustalono, aby realizacja inwestycji celu publicznego w postaci budowy obwodnicy miała zostać zrealizowana zgodnie z MPZP, konkretnie na terenie działki o nr [...], a jedynie w jej otoczeniu. Tymczasem uzgodnień w trybie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 10a Upzp dokonuje się wyłącznie w odniesieniu do terenów przeznaczonych na realizację inwestycji celu publicznego o charakterze ponadlokalnym w planach miejscowych, sporządzonych przed dniem 1 stycznia 1995 r., które utraciły moc.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, skoro działka o nr [...] nie była terenem przeznaczonym pod lokalizację takiej inwestycji na mocy uchwały, która utraciła moc, gdyż takie przeznaczenie przewidziano jedynie do terenów znajdujących się w jej otoczeniu, to nie zachodziła potrzeba dokonywania jakichkolwiek uzgodnień z innymi organami w zakresie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy.
- 5.4. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wnosił i wywodził, jak we wniesionym środku odwoławczym,
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 6.1. Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (Dz. U. 2023, poz. 1634 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
- 6.2. Skarga kasacyjna została oparta na częściowo usprawiedliwionych podstawach.
- 6.3.1. Przywołany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, albowiem jest to przepis o charakterze ogólnym i wynikowym, który określa oznaczony przypadek, kiedy skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu przez sąd administracyjny (sąd uchyla wówczas zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości lub w części, jeśli dopatrzy się – innego niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego – naruszenia przepisów postępowania, o ile mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy). Skarżący kasacyjnie chcąc wykazać jako zasadną podstawę skargi kasacyjnej naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, wskazującego na jedną z przesłanek uwzględnienia skargi m. in. na postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, skoro w tej sprawie skargę na taki akt oddalono na zasadzie art. 151 Ppsa, a nie uwzględniono jej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, powinien wskazać konkretne przepisy, którym uchybił zaskarżony organ, a którego to uchybienia nie dostrzec miał wadliwie sąd pierwszej instancji. W dalszej kolejności winien przekonać sąd kasacyjny, że uchybienia przepisów przez skarżony organ były tego rodzaju, że – nie stanowiąc przesłanek wznowieniowych – mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
- 6.3.2. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 10a Upzp podlegają łącznemu rozpoznaniu, albowiem pozostają ze sobą w związku. Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie zachodziła w ogóle potrzeba dokonywania uzgodnień w sprawie o ustalenie warunków zabudowy z wniosku inwestora, a w konsekwencji brak było podstaw do zawieszenia postępowania. Uzgodnień dokonuje się wyłącznie w trybie art. 60 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 10a Upzp, a działka inwestycyjna znajdowała się wyłącznie w "otoczeniu" planowanej obwodnicy w Upzp, który utracił moc obowiązującą. Organy nie ustaliły ponadto precyzyjnego przebiegu obwodnicy K. Tak skonstruowane podstawy kasacyjne nie są usprawiedliwione.
- 6.3.3. Z urzędu zauważyć wypadnie, że wyrokiem z 23 stycznia 2024 r., II OSK 1030/22, oddalona została skarga kasacyjna Z.K. na postanowienie SKO w Poznaniu z 2 listopada 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa Wielkopolskiego z 21 września 2020 r. W wyroku tym przyjęto, że nie był skuteczny zarzut skarżącego kasacyjnie jakoby sąd nie dostrzec miał podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a to z tego względu, że organy uchybiły przepisom art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. przez to, że oparły swe rozstrzygnięcia na niekompletnym i wadliwym ustaleniu stanu faktycznego w tym aspekcie, jakoby działka inwestycyjna przeznaczona być miała pod budowę obwodnicy K., a w konsekwencji w sprawie wymagane było współdziałanie z Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego. W wyroku tym przesądzono, że w aktach sprawy znajdowała się sporządzona na użytek postępowania w sprawie o wydanie warunków zabudowy analiza architektoniczno-urbanistyczna, sporządzona przez uprawnionego architekta, z treści której jednoznacznie wynika, że działka nr [...] w miejscowości Wróżewy, położona jest w obszarze planowanej obwodnicy drogowej miejscowości K. Akta sprawy zawierały ponadto wyrysy i wypis z MPZP 1993, z których to dowodów wynika, że działka inwestora znajduje się w obrębie orientacyjnego przebiegu planowanej obwodnicy. Inwestor nie podważył i tego ustalenia, że w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania miasta i gminy K., na załączniku graficznym (mapie) wyrysowano trzy warianty obwodnicy i również w tym wypadku działka nr [...] znajduje się w bliskiej odległości planowanej lokalizacji węzłów drogowych. Ponadto nie zostało także obalone, że na mapie w Studium Techniczno-Ekonomiczno-Środowiskowym lokalizacja planowanej inwestycji znajduje się na trasie jednego z wariantów obwodnicy. Organ współdziałający zweryfikował również mapę dotyczącą komunikacji z obowiązującego planu zagospodarowania województwa wielkopolskiego i wynika z niej, że działka inwestora znajduje się na trasie przebiegu drogi wojewódzkiej.
W wyroku II OSK 1030/22 wyłuszczono ponadto, że sporządzanie planów miejscowych zagospodarowania przestrzennego z posłużeniem się mapą w dość dużej skali oczywiście utrudniało jednoznaczne umiejscowienie przebiegu planowanej obwodnicy, nie można było także oczekiwać, że jej przebieg byłby z góry na rysunku MPZP 1993 w sposób precyzyjny wkreślony. W konsekwencji nie uznano za zasadny zarzut inwestora odnośnie do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 60 ust. 1 w zw. art. 53 ust. 4 pkt 10a Upzp. Nie ulegało wątpliwości, że budowa obwodnicy K. w ciągu drogi wojewódzkiej mieści się w pojęciu inwestycji celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym w rozumieniu art. 39 ust. 3 pkt 3 Upzp. Zdaniem Sądu Naczelnego obwodnica ta była ujęta ustaleniami zawartymi w MPZP 1993, który był uchwalony pod rządami ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1999, poz. 139, ze zm., Uzp), zatem ustawy wymienionej w art. 88 ust. 1 Upzp.
Zachodził przeto na skutek odpowiedniego stosowania w sprawie o wydanie warunków zabudowy (art. 60 ust. 1 Upzp), przypadek o którym mowa w art. 53 ust 4 pkt 10a Upzp, wedle którego decyzje wydaje się po uzgodnieniu z wojewodą, marszałkiem województwa oraz starostą w zakresie zadań rządowych albo samorządowych, służących realizacji inwestycji celu publicznego, o których mowa w art. 39 ust. 3 pkt 3 Upzp – w odniesieniu do terenów przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1 Upzp.
- 6.3.4. Wszystkie te wywody zawarte w wyroku II OSK 1030/22, a przywołane w pkt j.w. prowadzą do wniosku, że nie są trafne zarzuty skargi kasacyjnej J.K. odnośnie do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. oraz w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 10a Upzp.
- 6.3.5. Usprawiedliwiony jest natomiast zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., choć nie z powodów, które zostały podniesione w skardze kasacyjnej.
Istota sprawy – jak ją prawidłowo zidentyfikował sąd pierwszej instancji – sprowadzała się do tego, czy powstało w sprawie zagadnienie wstępne, którym jest kwestia uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z Marszałkiem Województwa. Sąd a quo stwierdził przy tym, że "konieczność uzgodnieniowego stanowiła wystarczającą przesłanką do zawieszenia postępowania" (s. 5 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Poglądu tego nie podziela Sąd Naczelny.
6.3.5. Uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy z Marszałkiem Województwa Wielkopolskiego przez Burmistrza K. następowało z uwagi na podstawę z art. 53 ust. 4 pkt 10a w zw. z art. 60 ust. 1 Upzp. Uzgodnienia tego dokonywano w trybie przepisów art. 106 K.p.a., z których kolejno wynika, że: Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1), Organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę (§ 2), Organ, do którego zwrócono się o zajęcie stanowiska, obowiązany jest przedstawić je niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia mu żądania, chyba że przepis prawa przewiduje inny termin (§ 3), Organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (§ 4), Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (§ 5), W przypadku niezajęcia stanowiska w terminie określonym w § 3 stosuje się przepisy art. 36-38, przy czym organ obowiązany do zajęcia stanowiska niezwłocznie informuje organ załatwiający sprawę o wniesieniu ponaglenia (§ 6). Brak jest w art. 106 K.p.a. regulacji nakazującej zawieszenie postępowania z uwagi na zwrócenie się do organu współdziałającego o zajęcie stanowiska w sprawie, wyrażenia zgody lub opinii.
Zdaniem Sądu Naczelnego w tym składzie, w razie zaistnienia podstawy do współdziałania w trybie przepisów K.p.a. nie zachodzi przypadek zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Przepis ten nakazuje zawiesić postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
6.3.6. W orzecznictwie wypowiedziany został pogląd, z którego wynika, że zajęcie stanowiska przez inny organ w trybie art. 106 K.p.a. nie stanowi rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Organ współdziałający nie jest bowiem organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie od sprawy, w której toczy postępowanie główne, lecz wypowiada się "jedynie" w ramach sprawy, która zawisła już przed organem prowadzącym postępowanie główne. Organ współdziałający oraz organ prowadzący postępowanie główne działają w ramach tego samego postępowania administracyjnego (por. motywy wyroku NSA z 21 maja 2020 r., II GSK 105/20, LEX nr 3065179). Pogląd ten podziela Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie.
W judykaturze wskazuje się zwykle, że z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji (por. wyroki NSA: z 9 czerwca 2016 r., I OSK 2508/15, ONSAiwsa 2017/6, poz. 109; z 30 sierpnia 2022 r., II OSK 2794/19, LEX nr 3539284). Obowiązek współdziałania w załatwieniu tej samej sprawy "nie wyłania się w toku postępowania administracyjnego", ale jest konsekwencją normy nakazującej podjąć takie współdziałanie w załatwieniu tej samej sprawy. Żaden z przepisów art. 106 K.p.a. nie nakazuje zawiesić postępowania w razie zwrócenia się o podjęcie aktu współdziałania, jedynym działaniem organu prowadzącego tzw. postępowanie główne, obok zwrócenia się do organu współdziałającego o wydanie takiego aktu, jest zawiadomienie strony o tym fakcie.
Gdyby zwrócenie się o akt współdziałania w trybie art. 106 K.p.a. miałoby oznaczać, że jest to zarazem zagadnienie wstępne wymagające zawieszenia postępowania administracyjnego, organ prowadzący postępowanie główne winien wydać postanowienie o zawieszeniu, na które służy zażalenie, a więc podlegałoby ono doręczeniu. Wykładnia systemowa przepisów K.p.a. stoi temu na przeszkodzie, skoro z treści przepisu art. 106 § 2 K.p.a. wynika, że jedynym obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie główne (w rozpatrywanym przypadku Burmistrza K. rozpoznającego wniosek o wydanie decyzji o warunkach zabudowy) względem strony jest wyłącznie zawiadomienie jej o zwróceniu się do organu współdziałającego o zajęcie stanowiska w odpowiedniej formie.
- 6.3.7. Dodatkowym argumentem przeciwko utożsamianiu kwestii obowiązkowego zwrócenia się o akt współdziałania z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest i to, że z mocy art. 100 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w oznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Ustawodawca konsekwentnie akt współdziałania w trybie przepisów art. 106 K.p.a. nazywa "zajęciem stanowiska", gdy zaś idzie o zagadnienie wstępne mowa w przepisach art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1, 2 i 3 K.p.a. o jego "rozstrzygnięciu".
- 6.3.8. Jeszcze jeden argument wyprowadzić można z konstrukcji art. 100 § 2 K.p.a., gdzie dopuszcza się nie zawieszanie postępowania, choć zachodzi przesłanka zagadnienia wstępnego, gdy w ocenie organu prowadzącego postępowanie główne groziłoby to oznaczonych dobrom lub wartościom (mogłoby spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego), a co uprawnia ten organ do przyjęcia oceny co do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego we własnym zakresie (przyjęcia oceny co do treści tego rozstrzygnięcia – por. art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a.). Konstrukcja związana z obowiązkiem współdziałania z innym organem wyklucza możliwość przyjmowania przez organ prowadzący postępowanie główne własnej oceny w kwestii wymagającej aktu współdziałania przez inny organ.
- 6.3.9. Zawieszanie postępowania głównego w wyniku zwrócenia się do innego organu, gdy przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, w praktyce powodowałoby mitręgę biurokratyczną, zwłaszcza, iż zwrócenie się o akt współdziałania skutkuje – w konsekwencji reguły z art. 35 § 5 K.p.a. – tym, że czasu postępowania pomocniczego nie wlicza się do biegu terminu załatwienia sprawy (por. Z. Kmieciak, w: Z. Kmieciak, J. Wegner, M Wojtuń, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2023, s. 658). Oczywiście nie jest to argument przesądzający, ale dodatkowy i mający wsparcie w wykładni celowościowej przepisów Kodeksu.
- 6.4. Reasumując: Zwrócenie się do innego organu celem zajęcia stanowiska w ramach współdziałania w trybie przepisów art. 106 K.p.a., nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. wymagającego zawieszenia postępowania w sprawie głównej, załatwianej w drodze decyzji administracyjnej.
- 6.5. Z wyłożonych względów uznać należało, że skarga kasacyjna została oparta na częściowo usprawiedliwionych podstawach. Ponieważ istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Sąd Naczelny uchylając zaskarżony wyrok, a rozpoznając skargę i działając na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
- 6.6. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 § 1 oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa.