Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 1140/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę H. K. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.
W dniu 12 czerwca 2014 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego P. S., na podstawie art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której powołując się na art. 61 § 3 p.p.s.a. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak: [...] do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej. Skarżąca podniosła, że w przypadku przymusowego wykonania nałożonego na skarżącą obowiązku zapłaty grzywny spowoduje to wyrządzenie znacznej szkody w jej majątku. Skarżąca podkreśliła, że kwota nałożonej grzywny jest znacznej wysokości, której skarżąca nie jest w stanie uiścić bez uszczerbku dla jej bytu i jej bliskich.
Nadto dodała, że utrzymuje się z zasiłku przedemerytalnego, a przychód z sezonowej działalności gospodarczej z okresu letniego musi wystarczyć na wszystkie miesiące w okresie jesienno – zimowo – wiosennym.
Reasumując skarżąca podkreśliła, że wyegzekwowanie grzywny spowoduje istotną dolegliwość w życiu skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
W przypadku wydania przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalny jest również na etapie postępowania kasacyjnego i podlega wówczas rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny (J.P.Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Warszawa 2006 r. s. 191, uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 (ONSA i WSA 2007/4/77).
Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Jednocześnie przypomnieć należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu.
Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, OSS 2005/3/72).
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika ponadto, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co oznacza, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest jednoznacznie określić o wstrzymanie jakiego aktu wnosi oraz wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli skarżący nie przytoczy w tym zakresie żadnych okoliczności.
W rozpatrywanej sprawie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] sierpnia 2013 r., którym nałożona została na skarżącą grzywna w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektów określonych w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] maja 2013 r.
Odnosząc się do zasadności wniosku w przedmiotowej sprawie, należy uznać, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wykazała, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania postanowienia. Wykonanie postanowienia przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi kasacyjnej może doprowadzić do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody, gdyż wiąże się z natychmiastową koniecznością uiszczenia kwoty w wysokości 10.000 zł. W ocenie Sądu takie "nieprzewidziane" wydatki mogłyby stanowić dla skarżącej dotkliwe obciążenie finansowe i powodowałby ewentualność powstania trudnej do powetowania szkody polegającej na niemożności opłacenia wydatków związanych z realizacją podstawowych potrzeb życiowych
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) uwzględnił wniosek i wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia.