Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1261/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.
Przedmiotowe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu 21 lipca 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga S. J. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2009 r. Zarządzeniem z dnia 22 lipca 2009 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w kwocie 100,00 złotych w terminie 7 dni, od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie odebrał ww. wezwania, pomimo dwukrotnego awizowania. Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym wraz z informacją o możliwości odbioru pisma w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa powyżej, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.
Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia terminu czternastodniowego. W związku z tym, że nie zastano adresata, w przedmiotowej sprawie zastosowano doręczenie w trybie przewidzianym w art. 73 p.p.s.a., a przesyłkę zawierającą wezwanie do uiszczenia wpisu powtórnie awizowano. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Sąd uznał zatem za skutecznie doręczone w dniu 19 sierpnia 2009 r., a więc termin do uzupełnienia braków upłynął w dniu 26 sierpnia 2009 r.
Stosownie zaś do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy pomimo wezwania nie został uiszczony wpis sądowy. Po sprawdzeniu w dokumentach księgowych Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie dotyczących opłat sądowych ustalono, że nie zidentyfikowano wpłaty do niniejszej sprawy do dnia 7 września 2009 r. Są stwierdził zatem, że skarżący pomimo upływu zakreślonego terminu, nie dopełnił czynności nakazanej przez Sąd.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył S. J. zarzucając obrazę przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- - art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie dana okoliczność została udowodniona i wydanie decyzji nastąpiło w oparciu o dokładne wyjaśniony stan faktyczny oraz z uwzględnieniem interesu społecznego, a nadto po wyczerpującym zebraniu i zinterpretowaniu całego materiału dowodowego sprawy, przy czym istnieją dowody potwierdzające, iż niektóre okoliczności sprawy, a mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie w ogóle nie zostały wyjaśnione,
- - art. 73 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wobec zastosowania fikcji prawnej doręczenia, doręczono skarżącemu przesyłkę z wezwaniem do uzupełnienia braków w przedmiocie uiszczenia wpisu od skargi, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy sprawy nie potwierdza skutecznego, a więc prawidłowego doręczenia adresatowi przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków skargi do sądu administracyjnego, w szczególności jeśli zważyć, iż brak jakiegokolwiek dowodu na pozostawienie skarżącemu zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce odbiorczej w terminie siedmiu - wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście, domownikowi lub administracji domu.
W świetle powyższych zarzutów skarżący wniósł o:
- - uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania,
- - zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia czy grzywna wydana w celu przymuszenia została ustalona w należytej wysokości i na odpowiedniej podstawie prawnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że Sąd błędnie przyjął, iż przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi została skarżącemu doręczona w sposób prawidłowy. Bezspornym w jego ocenie jest, że skarżącemu osobiście rzeczonego pisma z wezwaniem do uzupełnienie braków nie doręczono, wobec czego należało zgodnie z dyspozycją art. 62 § 2 p.p.s.a. zastosować tryb, o jakim mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym. Odesłanie zawarte w tym artykule jest odesłaniem do przepisów wykonawczych, a zatem do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697, z późn. zm.). Na podstawie tego rozporządzenia poczta zobowiązana jest, w przypadku niemożności doręczenia pisma adresatowi osobiście, domownikowi lub administracji domu, pozostawić zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki we właściwej pocztowej placówce odbiorczej w terminie siedmiu kolejnych dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia u adresata (§ 9 ust. 1 rozporządzenia). W niniejszej sprawie brak jakichkolwiek dowodów aby awizo wobec braku skrzynki pocztowej oddawczej w domu skarżącego umieszczono na drzwiach mieszkania adresata.
Dowód: wywiad we właściwym dla skarżącego Urzędzie Pocztowym w Miejscu
Piastowym kod pocztowy 38-423.
Skoro zatem nie zbadano, czy pocztowa placówka oddawcza, tj. Urząd Pocztowy w Miejscu Piastowym zastosowała się do dyspozycji § 9 ust. 3, w sytuacji o której mowa w § 9 ust. 1 powoływanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, to nie można było zastosować fikcji prawnej doręczenia, o której mowa w art. 73 p.p.s.a. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie miał na tym etapie postępowania wystarczających podstaw faktycznych, by wydać zaskarżone postanowienie odrzucające skargę z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do wniesienia opłaty od tego pisma (art. 220 § 1 p.p.s.a.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
W rozpatrywanej sprawie należy podkreślić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo określił wysokość wpisu i wezwał skarżącego do jego uiszczenia w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Przepis art. 73 p.p.s.a. określa jednocześnie dwa wymogi proceduralne, jakie muszą zostać dochowane przy doręczaniu pism. Po pierwsze, pismo musi zostać złożone na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Po drugie, należy umieścić odpowiednie zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Jeżeli wymieniony wyżej warunek stosowania instytucji uregulowanej w art. 73 p.p.s.a. oraz oba wymienione wymogi proceduralne obowiązujące przy stosowaniu tej instytucji zostały dochowane, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, przez który pismo było złożone w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy.
Sama instytucja doręczenia zastępczego nie budzi wątpliwości w zakresie jej konstytucyjności. Trybunał Konstytucyjny kilkakrotnie wypowiadał się o konstytucyjności przepisów dotyczących doręczenia zastępczego (wyroki z 17 września 2002 r., sygn. SK 35/01, z 15 października 2002 r., sygn. SK 6/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 65 oraz z 28 lutego 2006 r. sygn. akt P 13/05 OTK-A 2006/2/20).
Skuteczność doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. jest uzależniona od zaznaczenia przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił on zawiadomienie o przesyłce dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia Jak wynika z treści znajdującej się w aktach sprawy dowodu doręczenia przedmiotowego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, omówioną wyżej informację doręczyciel zamieścił na druku tego dowodu wskazując, że zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej umieszczono na drzwiach adresata, co wynikało z faktu, jak wskazano w skardze kasacyjnej, z braku skrzynki odbiorczej. Przesyłka została prawidłowo awizowana dwukrotnie, z zachowaniem wymaganych terminów, co potwierdzają daty i podpis doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył wymogi określone przepisem art. 73 p.p.s.a.
Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Pełnomocnik skarżącego w skardze kasacyjnej nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów podważających fakt umieszczenia zawiadomienia o przesyłce na drzwiach adresata. Podkreślić należy ponadto, że jeżeli strona wie o toczącym się postępowaniu, można wymagać od niej, aby liczyła się z ewentualnością nadejścia pisma procesowego. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której strona sama wszczęła postępowanie sądowoadministracyjne poprzez wniesienie skargi do właściwego sądu administracyjnego.
W związku z powyższymi okolicznościami, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie narusza art. 73 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji nie naruszył również art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a., przepisy te nie miały bowiem zastosowania w rozpatrywanej sprawie.
Należy także podkreślić, że sformułowane przez skarżącego w skardze kasacyjnej żądanie zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia czy grzywna wydana w celu przymuszenia została ustalona w należytej wysokości i na odpowiedniej podstawie prawnej, w przypadku odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji, nie mogło odnieść skutku, gdyż nie znajduje na tym etapie postępowania oparcia w przepisach prawa. Stosownie bowiem do treści art. 185 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nawet w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej mógłby w rozpatrywanej sprawie jedynie uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Sądowi pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.