Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę F. Spółka Akcyjna S.K.A. w Z. na bezczynność Starosty Z. w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Oczyszczalni Ścieków [...] Spółka Wodna w likwidacji w Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Sąd pierwszej instancji ustalił, iż F. Spółka Akcyjna S.K.A. w Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim dwie skargi na bezczynność Starosty Z. zarzucając mu, iż nie załatwił w terminie określonym w art. 179 ust. 2 ustawy Prawo wodne sprawy stwierdzenia nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Oczyszczalni Ścieków [...] w likwidacji w Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r.". Pierwsza z tych skarg wpłynęła do tutejszego Sądu w dniu 5 września 2011 r. (sygn. akt II SAB/Go 44/11) – sprawa ta jest w toku (wyrokiem z dnia 10 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę). Natomiast drugą skargę złożono w dniu 29 września 2011 r. (sygn. akt II SAB/Go 48/11).
Wskazany w powołanym przepisie "stan sprawy w toku", określany jako zawisłość prawna, stanowiący przeszkodę do równoczesnego prowadzenia postępowania sądowego ze skargi tych samych podmiotów na ten sam akt administracyjny, trwa aż do momentu uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, tj. do czasu uprawomocnienia się wyroku albo postanowienia odrzucającego skargę lub postanowienia umarzającego postępowanie. Warunkiem skutkującym powstanie stanu sprawy w toku jest zatem tożsamość spraw administracyjnych.
Powołując się na art. 58 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej jako "P.p.s.a.") Sąd podkreślił, że skargę należało odrzucić, z uwagi na fakt, iż powyższe skargi są analogicznej treści. Występuje w nich zarówno tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosła F. Spółka Akcyjna S.K.A. w Z. zaskarżając punkt 1 orzeczenia, którym odrzucono skargę. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania:
- - art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. – zwanej dalej P.u.s.a.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a., mającym wpływ na wynik niniejszej sprawy, a polegającym na zaniechaniu przez Sąd pierwszej instancji realizacji funkcji kontrolnej, poprzez odrzucenie skargi w niniejszej sprawie z uwagi na zawisłość prawną tej sprawy ze sprawą wszczętą wcześniej i będącą obecnie w toku, a prowadzoną pod sygn. akt: II SAB/Go 48/11, mimo iż sprawa niniejsza nie jest tożsama ze sprawą wszczętą wcześniej i toczoną obecnie pod sygn. akt: II SAB/Go 48/11, albowiem nie zachodzi tożsamość elementów przedmiotowych w postaci identyczności podstawy prawnej i faktycznej obu tych spraw.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim (art. 185 §1 P.p.s.a.), oraz zasądzenie od organu administracji - Starosty Z. na rzecz skarżącej zwrotu niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym wynagrodzenia adwokackiego ustalonego według norm przepisanych w kwocie 180 zł i wykazanych wydatków adwokata (według spisu kosztów przedstawionego na rozprawie).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w postępowaniach administracyjnych, poprzedzających wniesienie skarg na bezczynność Starosty, zostały zastosowane odmienne tryby zaskarżenia. W niniejszej sprawie, przed wniesieniem skargi, skarżąca złożyła - w trybie art. 37 § 1 k.p.a. - zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, do organu wyższego stopnia, to jest do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Z. (Samorządowe Kolegium Odwoławcze poinformowało skarżącą, iż nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do Starosty Z.). Natomiast w sprawie o sygn. akt: II SAB/Go 48/11, skarżąca - przed wystąpieniem ze skargą - wezwała Starostę Z. do usunięcia naruszenia prawa w, trybie art. 52 § 4 P.p.s.a. Zdaniem skarżącej odrębność trybu dochodzenia kontroli administracji publicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo identyczności potencjalnego rozstrzygnięcia, stanowi odmienny stan faktyczny, a zatem w takim wypadku nie zachodzi tożsamość spraw.
W przypadku sprawy o sygn. akt: II SAB/Go 48/11, norma prawna, stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia, współkształtowana była z uwzględnieniem art. 179 ust. 4 Prawa wodnego. W takim zaś wypadku, zarówno od decyzji Starosty, stwierdzającej nieważności uchwał Spółki Wodnej, jak również od bezczynności Starosty w tym przedmiocie, żaden środek zaskarżenia - za wyjątkiem wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy - nie przysługuje, a w sprawach tych nie występuje też organ wyższego stopnia nad Starostą. Natomiast w niniejszej sprawie art. 179 ust. 4 Prawa wodnego nie jest jednym z przepisów, stanowiących podstawę prawną merytorycznego rozstrzygnięcia, odnoszącego się do bezczynności Starosty. Wobec powyższego, także podstawa prawna w obu sprawach dotyczących bezczynności Starosty jest odmienna.
Zdaniem skarżącej tożsamość przedmiotowa zachodziłaby jedynie wtedy, gdy obie skargi dotyczyłyby tego samego okresu bezczynności. W przypadku, gdy skargi dotyczą innych okresów bezczynności, ich przedmiot - wyrażający się granicami czasowymi - różni się. W takim wypadku nie zachodzi tożsamość tych skarg, którą skutkować powinna odrzuceniem skargi późniejszej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Warunkiem skutkującym powstanie stanu sprawy w toku jest tożsamość wcześniej wszczętej sprawy sądowoadministracyjnej z tą, w której wniesiono podlegającą odrzuceniu skargę. O tożsamości spraw administracyjnych można mówić wówczas, gdy występuje między nimi tożsamość elementów podmiotowych i przedmiotowych. Tożsamość podmiotowa dotyczy podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków. Tożsamość przedmiotowa ma zaś miejsce, gdy identyczna jest treść tych praw i obowiązków oraz ich podstawa prawna i faktyczna.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że w wyniku wniesienia przez skarżącą skargi z dnia 5 września 2011 r. powstał stan sprawy w toku. Pomiędzy wskazywanymi sprawami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim o sygnaturach akt II SAB/Go 44/11 i II SAB/Go 48/11 zachodziła zarówno tożsamość podmiotowa, gdyż ich stronami byli F. Spółka Akcyjna S.K.A. i Starosta Z., jak również tożsamość przedmiotowa. Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji obie skargi dotyczyły nie załatwienia przez Starostę Z. w terminie określonym w art. 179 ust. 2 ustawy Prawo wodne sprawy stwierdzenia nieważności uchwał Walnego Zgromadzenia Członków Oczyszczalni Ścieków [...] w likwidacji w Ł. z dnia [...] kwietnia 2009 r.
W związku z tym, że skarga z 29 września 2011 r. została wniesiona w toku postępowania już wszczętego skargą z 5 września 2011 r., Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że skargi z 29 września 2011 r., jako później wniesionej dotyczy zarzut sprawy w toku, uzasadniający odrzucenie tej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Zatem zarzut naruszenia art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. i art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. należało uznać za bezzasadny.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.