Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. odrzucił skargę Lasów Państwowych Nadleśnictwo K. na bezczynność Rady Gminy P
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że w w/w skardze podniesiono, iż Rada Gminy P. mimo ustawowego obowiązku nie podjęła uchwały w przedmiocie wniosku strony skarżącej, złożonego w dniu [...] listopada 2008 r., dotyczącego wyrażenia zgody na odwołanie radnego Gminy P. J. M. z zajmowanego na podstawie powołania stanowiska leśniczego leśnictwa G. Z.. Wyjaśniono, że złożony w dniu [...]listopada 2008 r. wniosek był kolejnym już wnioskiem skierowanym do Rady Gminy P. o wyrażenie zgody na odwołanie radnego J. M.. W dniu [...]listopada 2008 r. Nadleśnictwo otrzymało od organu pismo, iż wniosek nie może być pozytywnie rozpatrzony, zaś pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. zostało poinformowane przez organ, że dalsza korespondencja nie będzie prowadzona.
Sąd I instancji wskazał, że strona skarżąca nie powołała się na fakt dokonania (przed wniesieniem skargi do sądu) wezwania organu do usunięcia naruszenia, a taki obowiązek wynika z art. 101 a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.).
W związku z powyższym, Sąd stwierdził, że skarga, wniesiona do sądu bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszenia prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, jest niedopuszczalna. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniosły do Naczelnego Sądu Administracyjnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo K. i zaskarżając je w całości zarzuciły:
- - naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, iż wniesienie skargi jako przedwczesnej jest niedopuszczalne, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego zostało złożone wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa poprzez złożenie wniosku z dnia [...] grudnia 2008 r. o wykonanie czynności nakazanej Radzie Gminy.
- - art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ograniczenie zakresu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wniosku skarżącego z dnia [...]listopada 2008 r. i nieuwzględnienie akt całego postępowania administracyjnego sprzed wniesienia skargi do Sądu.
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że strona skarżąca po otrzymaniu od Rady Gminy P. odmownej odpowiedzi w przedmiocie podjęcia uchwały o wyrażeniu zgody na odwołanie ze stanowiska leśniczego, w dniu [...] grudnia 2008 r. wystąpił do Rady z wezwaniem do usunięcia naruszeń poprzez wykonanie w/w czynności nakazanej prawem. Na dowód powyższego dołączono do skargi kasacyjnej kopię w/w pisma wraz z potwierdzeniem jego odbioru. W odpowiedzi na to wezwanie Rada Gminy Przywidz w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. poinformowała stronę skarżącą, że nie będzie prowadziła dalszej korespondencji w tej sprawie. Powyższe, w ocenie autora skargi kasacyjnej świadczy o bezskuteczności wezwania, co z kolei umożliwiało wniesienie w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego.
W skardze kasacyjnej zaznaczono także, że wprawdzie pismo z dnia [...]grudnia 2008 r. nie zostało dołączone do skargi, gdyż powinno się ono znajdować w nadesłanych do Sądu przez Radę Gminy aktach administracyjnych. Jednakże, w ocenie autora skargi kasacyjnej, Rada Gminy P. przekazała w/w akta "wybiórczo", pomijając w szczególności pisma strony z 2008 r., w tym także pismo z dnia [...] grudnia 2008 r. Gdyby akta te były kompletne, Sad pierwszej instancji uznałby, iż sprawa powinna zostać rozpoznana merytorycznie.
Rada Gminy P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalszej części tego uzasadnienie ustawą procesową) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie zaś z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Koniecznym warunkiem do skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy jest zatem uprzednie wezwanie organu gminy, który wydał zaskarżoną uchwałę lub zarządzenie do usunięcia naruszenia prawa. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich (art. 101 a ust. 1).
O bezskuteczności wezwania można mówić zarówno wtedy, gdy organ nie uwzględnił wezwania (odmówił jego uwzględnienia), jak i wówczas, gdy organ nie zajął w kwestii wezwania do usunięcia naruszenia żadnego stanowiska (milczenie organu).
Skargę z art. 101 a ustawy o samorządzie gminnym może wnieść zatem osoba, której z mocy prawa przysługuje uprawnienie do żądania określonego działania organu gminy, odpowiadającego obowiązkowi tego organu po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że strona skarżąca w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. w oparciu o art. 25 ustawy o samorządzie gminnym, w myśl którego rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem, zwróciła się do Rady Gminy P. o wyrażenie zgody na odwołanie ze stanowiska leśniczego leśnictwa G. Z. J. M. pełniącego jednocześnie obowiązki radnego tej Gminy. W piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. Rada Gminy poinformowała stronę skarżącą, iż w/w wniosek nie może zostać pozytywnie rozpoznany.
Wskazać należy, iż z akt sprawy nie wynikało wprawdzie w sposób niebudzący wątpliwości, że strona skarżące wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa, bowiem, jak trafnie zauważa autor skargi kasacyjnej, w aktach administracyjnych nadesłanych przez Radę Gminy wraz ze skargą brak jest dalszej korespondencji w tej sprawie, jednakże dokumenty dołączone do skargi kasacyjnej jednoznacznie potwierdzają, iż strona skierowała do Rady Gminy w/w wezwanie w dniu [...] grudnia 2008 r. W piśmie z tej daty Nadleśnictwo K. ponownie bowiem wniosło o dokonanie czynności nakazanej Radzie Gminy prawem, tj. podjęcie uchwały w przedmiocie złożonego wniosku. Wprawdzie pismo to nie zostało zatytułowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, jednakże z jego treści wynika, że w istocie stanowi ono takie właśnie wezwanie. W piśmie tym bowiem, wobec odmowy rozpoznania wniosku Nadleśnictwa przez Radę Gminy, wzywa ono do wykonania ciążącego na organie obowiązku wydania uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na odwołanie ze stanowiska leśniczego pełniącego jednocześnie obowiązki radnego.
Mając zaś na względzie, że o treści pisma decyduje nie jego tytuł, ale treść uznać należy, iż strona skarżąca spełniła wynikający z art. 101 a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymóg wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa warunkujący skuteczność wniesienia skargi.
W tej sytuacji zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 101a ust. 1 w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym należy uznać za uzasadniony.
Skoro bowiem wniesienie skargi poprzedzało wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa, brak było podstaw do stwierdzenia, iż podlegała ona odrzuceniu jako przedwczesna.
Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut naruszenia przez Sąd art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż przepis ten jest skierowany do organu administracji i nakłada na ten organ obowiązek przesłania wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę akt administracyjnych sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku w całości, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, stanowi zatem naruszenie tego przepisu przez organ, a tym samym nie można postawić zarzutu naruszenia tego przepisu przez Sąd.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.