Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 31 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2087/13

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2242/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Warszawie oddalił skargę J. M.-K., A. F. K., A. K., C. K. i V. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia robót budowlanych i prac konserwatorskich. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], znak: [...], Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy Stołeczny Konserwator Zabytków nakazał: J. M.-K., A. F. – K., C. K., A. K. i V. K., przeprowadzenie niezbędnych ze względu na zagrożenie istotnym uszkodzeniem zabytku robót budowlanych i prac konserwatorskich w budynku przy ul. [...] w Warszawie (budynek frontowy i oficyny), tj.:

1. a) wymianę przegniłych desek oraz elementów konstrukcyjnych dachu, zachowując ten sam kształt i parametry dachu,
2. b) wymianę zniszczonego pokrycia dachowego na nowe,
3. c) usunięcie odspojonych cegieł gzymsów wieńczących i uzupełnienie brakując fragmentów gzymsów zachowując ich oryginalną formę i materiał,
4. d) wykonanie prac konserwatorskich sztukaterii znajdujących się w pomieszczeniach ostatniej kondygnacji mieszkalnej w budynku frontowym, poprzez osuszenie, oczyszczenie powierzchni sztukaterii, wzmocnienie strukturalne, uzupełnienie ubytków formy rzeźbiarskiej przy użyciu zaprawy jak najbardziej zbliżonej pod względem właściwości fizycznych i optycznych do zaprawy oryginalnej,
5. e) wykonanie prac konserwatorskich bramy w budynku frontowym poprzez: połączenie wszystkich odspojonych elementów, oczyszczenie całej powierzchni bramy, wymianę skorodowanych fragmentów płycin przy zastosowaniu takich samych materiałów, jakie występowały pierwotnie, zabezpieczenie całej powierzchni bramy preparatami antykorozyjnymi (pkt 1 rozstrzygnięcia).

Ponadto w pkt 2 decyzji, organ I instancji nakazał na prowadzenie ww. prac konserwatorskich uzyskać pozwolenie konserwatorskie, natomiast w pkt 3 określił termin wykonania ww. prac i robót na 12 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W pkt 4 decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, którym jest ochrona zabytków. Niezwłoczne podjęcie nakazanych robót budowlanych w ocenie organu I instancji było konieczne ze względu na zabezpieczenie zabytku przed postępującą destrukcją. Zaniechanie wykonania nakazanych prac mogłoby doprowadzić do nieodwracalnego zniszczenia substancji zabytkowej przedmiotowego budynku. Organ podkreślił, że w myśl art. 4 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm., dalej: Uoz) ochrona zabytków polega w szczególności na podejmowaniu przez organy ochrony administracji publicznej działań mających na celu zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków.

W nawiązaniu do powyższej decyzji, dochowując ustawowego terminu do wniesienia odwołanie zobowiązane strony wniosły podanie, w którym nie zakwestionowały zakresu prac i robót objętych nakazem, ani konieczności ich przeprowadzenia, jednakże wniosły o zmianę terminu ich wykonania: do końca 2013 r. Prezydent Warszawy potraktował wniesione podanie jako wniosek o zmianę decyzji z [...] lutego 2011 r. i decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. odmówił zmiany własnej decyzji nr [...]. W wyniku wniesienia odwołania i wyjaśnienia, że podanie w rzeczywistości należy traktować jako odwołanie od źródłowej decyzji, Prezydent Warszawy decyzją nr [...] z [...] maja 2011 r. uchylił własną decyzję z [...] kwietnia 2011 r. jednocześnie nadano bieg odwołaniu od decyzji z [...] lutego 2011 r.

W wyniku rozpoznania powyższego odwołania oczywiście błędnie podając datę decyzji organu I instancji (jako 11 marca 2011 r.) Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] w części dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia Stołecznego Konserwatora Zabytków na prowadzenie prac konserwatorskich na podstawie odpowiedniego programu prac konserwatorskich i w tym zakresie umorzył postępowanie I instancji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ II instancyjny wskazał, że budynek położony przy ul. [...] w Warszawie jest wpisany do rejestru zabytków województwa mazowieckiego pod nr [...]. W ocenie organu odwoławczego, wykonanie prac i robót nakazanych zaskarżoną decyzję jest uzasadnione. Na zły stan przedmiotowego budynku wskazuje jednoznacznie protokół kontroli z dnia 20 października 2010 r., a także złożony przez strony do akt dokument "Kontrola okresowa - roczna i pięcioletnia - stanu technicznego budynku zabytkowego przy ulicy [...] w Warszawie: branża budowlana", sporządzony we wrześniu 2010 r. przez mgr inż. A. W. Skargę do WSA w Warszawie na powyższą decyzję wnieśli J. M. – K., A. F. – K., C. K., A. K. i V. K.. Skarżący przedmiotowemu orzeczeniu zarzucili:

1. 1. To, że decyzja w chwili jej wydania była niewykonalna w dniu jej wydania i jej nie wykonalność ma charakter trwały (art. 156 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm., dalej K.p.a.),
2. 2. Błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia dokonany przez przyjęcie, że konieczna jest wymiana wszystkich elementów konstrukcyjnych dachu podczas gdy nie istnieją dowody, które mogłyby wskazywać na taką konieczność, oraz przyjęcie, że substancja zabytkowa jest zagrożona istotnym uszkodzeniem, podczas gdy takie zagrożenie nie istnieje, a także objęcie decyzją rzeczy nie stanowiących części składowych zabytku wpisanego do rejestru zabytków decyzją nr [...];
3. 3. Obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na jego wynik tj.: a) art. 6 K.p.a., b) art. 7 K.p.a. c) art. 11 K.p.a., d) art. 77 K.p.a.;
4. 4. Obrazę prawa materialnego, tj. art. 49 ust. 1 Uoz.

Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Warszawie stwierdził, że analiza obu orzeczeń wykazuje, że nałożony obowiązek został ściśle określony co do konkretnych prac budowlanych i prac konserwatorskich. Treść obowiązku nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Sąd I instancji nie dopatrzył się zasadności zarzutu skarżących, aby zakres nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych i prac konserwatorskich powodował niewykonalność decyzji. Wszelkie twierdzenia skarżących o braku formy i materiału dla wykonania brakujących części gzymsów pozostają gołosłowne. Nie budziło też wątpliwości tegoż sądu, że budynek jako całość, z bocznymi oficynami, bramą, został wpisany do rejestru zabytków. Okoliczność, że decyzja Miejskiego Konserwatora Zabytków w Warszawie z lipca 1965 r. dokonująca wpisu kamienicy, przy ul. [...] do rejestru zabytków zawiera tylko jedno zdanie uzasadnienia, nie czyni jej nieważną. Nie ma przepisu, który stanowiłby o nieważności decyzji z mocy prawa tylko dlatego, że jest ona lakonicznie uzasadniona.

Mając powyższe na uwadze sąd I instancji uznał, że decyzja odpowiada prawu. W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący istotnie wpływać na wynik sprawy, ani nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w sposób wpływający na wynik sprawy.

Skargą kasacyjną, reprezentowani przez pełnomocnika, J. M.-K., J. F. K., V. K., A. K. i C. K. zaskarżyli ww. wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa) zarzucili naruszenie:

145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Ministra

Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2012 r., w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. do którego to naruszenia doszło przez nieuchylenie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2011 r., podczas gdy decyzja organu I instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego w przedmiocie nakazu określonego w pkt 1 lit. c, a więc narusza art. 107 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Ministra

Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2012 r., w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. do którego to naruszenia doszło przez nie uchylenie decyzji Prezydenta m.st. Warszawy, Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2011 r., podczas gdy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy oparto na nielogicznej i wewnętrznie sprzecznej opinii biegłego A. W., co świadczy o naruszeniu przez organ I instancji art. 7 K.p.a. i art. 77 K.p.a. 133 § 1 Ppsa oraz 141 § 4 Ppsa polegającego na przedstawieniu stanu sprawy z pominięciem uwag końcowych opinii A. W. zawartych w pkt 5.5. opinii ("w należytym stanie technicznym i estetycznym") oraz wytycznych określonych w pkt 5.3. opinii, w których stwierdza się, że "nadchodzący okres zimowy spowoduje dalsze uszkodzenia i być może do czasu kolejnej kontroli stan pogorszy się do awaryjnego", a więc wydanie wyroku z pominięciem części akt sprawy, które to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy.

4. 145 § 1 pkt 2 Ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2012 r., w sytuacji gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 156 pkt 5 K.p.a. do którego to naruszenia doszło przez nieuchylenie decyzji Prezydenta m. st. Warszawy, Stołecznego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2011 r. w sytuacji gdy decyzja prezydenta m.st. Warszawy jest w myśl art. 156 K.p.a. nieważna, albowiem jest niewykonalna, a jej nie wykonalność ma charakter trwały, poprzez uznanie przez WSA, iż istnieją możliwości dla odtworzenia gzymsów - a więc istnieje możliwość wykonania decyzji.

5. 133 § 1 Ppsa oraz 141 § 4 Ppsa polegającego na ustaleniu na podstawie akt sprawy, że istnieje wzór do sporządzenia formy odtworzenia gzymsów i istnieje możliwość ustalenia materiału dający podstawę do określenia z czego gzymsy były sporządzone, podczas gdy przedmiotowe fakty nie wynikają z akt sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy skarżący kasacyjnie wnoszą, na zasadzie art. 185 § 1 Ppsa oraz art. 203 pkt 1 Ppsa o uchylenie w całości wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2013 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2242/12,oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszą, że brak jest możliwości uzupełnienia brakujących fragmentów gzymsów wewnątrz podwórza. Nadto wskazują, że orzeczenia organów administracji oraz WSA oparto na wybiórczo interpretowanej opinii biegłej A. W. Zdaniem skarżących, interpretacja opinii winna być dokonywana w całości, a nie jedynie przez jej częściowe odczytywanie. WSA oprzeć miał swoje rozstrzygnięcie o zawarte w opinii stwierdzenie, że "pozostawienie dachu w obecnym stanie na okres zimowy może doprowadzić do katastrofy". Wydaje się, że z tej konstatacji organy i sąd I instancji wyprowadziły wnioski, iż konieczna jest wymiana elementów konstrukcyjnych oraz poszycia dachu, jednakże zdaniem skarżących taka koncepcja organów zaaprobowana przez sąd wojewódzki jest błędna.

Pełnomocnik skarżących kasacyjnie podtrzymał zarzuty i wnioski skargi kasacyjnej. Ponadto składając wydruk z księgi wieczystej dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie wywiódł, że pominięto w postępowaniu udział jednego ze współwłaścicieli – J. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 Ppsa rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 Ppsa, obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (por. uchwała NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt l OPS 10/09, opubl. ONSAiwsa z 2010 r., nr 1, poz. 1).

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.

Skarga kasacyjna została oparta na zarzucie naruszenia przez sąd I instancji przepisów postępowania. W ocenie strony skarżącej do istotnego naruszenia przepisów postępowania doszło w postępowaniu przed organem I instancji poprzez sporządzenie uzasadnienia nie odpowiadającego wymogom wskazanym w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Zarzutu tego nie można podzielić. Uzasadnienie decyzji organu I instancji zawierało wszystkie elementy wymagane prawem. Na jego podstawie można było ustalić zarówno podmiot, jak i przedmiot i podstawę prawną oraz rozstrzygnięcie. Pozwoliło to na ustalenie motywów, jakimi organ kierował się wydając decyzję określonej treści. Co do natomiast podniesionej argumentacji w uzasadnieniu skargi kasacyjnej dot. uzupełnienia brakujących fragmentów gzymsów i zdaniem strony skarżącej braku możliwości zrealizowania zobowiązania, należy zauważyć, że – na co również zwrócił uwagę sąd I instancji, a co wynika z przeprowadzonej kontroli budynku – na budynku istnieją części gzymsów, a więc jest wzór do sporządzenia formy ich odtworzenia i jest materiał dający podstawę do określenia z czego te gzymsy były sporządzone.

Z tych powodów brak było podstaw do stwierdzenia, że ewentualna wadliwość uzasadnienia mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza że odnosi się ona do rozstrzygnięcia organu I instancji (sąd I instancji w uzasadnieniu swego wyroku powtórzył podaną przez organ odwoławczy oczywiście wadliwą datę decyzji I instancji). Nie było zatem podstaw do zastosowania przez sąd I instancji środka wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

Również w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji prawidłowo zaakceptował ustalenia organu oparte na opinii sporządzonej przez mgr inż. A. W. Podkreślić przy tym należy, że opinia ta została sporządzona na zlecenie samych stron i przez nie przedłożona organom konserwatorskim. Nie podzielając stanowiska skarżących odnośnie decyzji organu I instancji opartego na zarzucie uznania za nielogiczną i wewnętrznie sprzeczną opinię o stanie budynku, należy stwierdzić, na co słusznie wskazał sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że okoliczność, to że w końcowym wniosku autorka opinii nie stwierdziła bezpośredniego zagrożenia technicznego budynku na wrzesień 2010 r., nie oznacza sprzeczności z opisem szczegółowym tego budynku zawartym w tym dokumencie. Opinia ta została także wzbogacona o materiał fotograficzny odzwierciedlający stan techniczny budynku objętego ochroną konserwatorską.

Trafnie sąd I instancji uznał, że zagrożenie techniczne w odniesieniu do dachu budynku A. W. przewidywała w nadchodzącej zimie (w aspekcie daty sporządzenia budynku). Stąd działania organów orzekających w przedmiotowej sprawie miały na celu zapobieżenie zniszczeniu zabytku, a nie oczekiwanie na awarię, a następnie usuwanie jej skutków. Z faktu braku ziszczenia się tych przewidywań nie sposób wyprowadzać twierdzenia o skuteczności postawionych zarzutów wadliwości postępowania dowodowego prowadzonego przez organ I instancji. Z tego względu nie zasługiwał na uwzględnienie powołany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja miała zostać wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 7 i 77 K.p.a.

Nie można także zgodzić się z powołanym w pkt 3 i 5 skargi kasacyjnej zarzutem naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 141 Ppsa polegającym na przedstawieniu stanu sprawy z pominięciem uwag końcowych opinii A. W. oraz wytycznych określonych w pkt 5.3. opinii, a także ustaleniu na podstawie akt sprawy, że istnieje wzór do sporządzenia formy odtworzenia gzymsów i istnieje możliwość ustalenia materiału, z którego były one sporządzone. Oceniając te zarzuty przede wszystkim należy zauważyć, że art. 141 § 4 Ppsa określa wymogi, jakie powinno spełniać uzasadnienie wyroku. Treść tego przepisu wyraża dyrektywę skierowaną pod adresem sądu sporządzającego uzasadnienie wyroku, by zawierało ono zwięzłe przedstawienie sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Podkreślenia wymaga, że do naruszenia art. 141 § 4 Ppsa może dojść wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich istotnych elementów i w związku z tym zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej.

W uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA), Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 141 § 4 zdanie pierwsze Ppsa może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 Ppsa), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Inna jest natomiast sytuacja, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przez sąd przyjęty i dlaczego. Wówczas przepis art. 141 § 4 Ppsa nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Bez odniesienia się bowiem do treści np. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie stanowiska sądu I instancji, który formalnie wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku, ale w ocenie strony przyjęte ustalenia są merytorycznie błędne.

Z pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie można zatem skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Ustalenia stanu faktycznego podważać można za pomocą zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w powiązaniu z odpowiednimi przepisami postępowania administracyjnego, zaś materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia - za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 Ppsa), ewentualnie poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w powiązaniu z przepisami prawa materialnego (por. ww. cytowana uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09; - dostępne w CBOSA).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 141 § 4 Ppsa, zawiera bowiem wszystkie elementy wymienione w tym przepisie oraz stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. WSA w Warszawie podał, że podziela ustalenia faktyczne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji dot. potrzeby i zakresu nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych i prac konserwatorskich w budynku przy ul. [...] w Warszawie, czyniąc je integralną częścią ustaleń własnych. Wyrok oparto zatem na aktach sprawy (art. 133 Ppsa). W uzasadnieniu wyroku sądu I instancji wskazano m. in., że wbrew zarzutom skargi ustalenia te znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym m. in. w postaci protokołu kontroli z dnia 20 października 2010 r. i dokumentu kontroli okresowej, rocznej i pięcioletniej stanu technicznego budynku wykonanej we wrześniu 2010 r. na zlecenie właścicieli budynku przez mgr inż.

A. W. posiadającą uprawnienia budowlane. Sąd I instancji zwrócił również uwagę, na co wskazywała autorka opinii po przeprowadzonej kontroli we wrześniu 2010 r., że samo pozostawienie dachu w tym stanie na okres zimowy może doprowadzić do katastrofy.

Stwierdzić zatem należy, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa w zakresie dotyczącym braku stanowiska sądu I instancji odnośnie uwag mgr inż. A. W., które w ocenie strony skarżącej miały istotne znaczenie dla wyniku sprawy. Natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 Ppsa nie mógł być skuteczny dla podważenia oceny prawnej stanu faktycznego (o czym wyżej).

Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa polegający na nieuwzględnieniu skargi w sytuacji, gdy przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z "art. 156 pkt 5 K.p.a." Przyjąć wypada, że stronie skarżącej chodziło zapewne o przepis art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a., skoro wyjaśniając ten zarzut eksponowano niewykonalność w części decyzji w zakresie odtworzenia gzymsów, cyt. zaś przepis stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, gdy "była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały". Jak już wyżej wykazano, a co wynika z przeprowadzonej kontroli budynku w dniu 20 października 2010 r., na budynku istnieją części gzymsów, a więc jest wzór do sporządzenia formy ich odtworzenia i istnieje materiał dający podstawę do określenia, z czego te gzymsy były sporządzone.

Sąd I instancji trafnie zatem nie dopatrzył się zasadności, aby zakres nałożonego obowiązku wykonania robót budowlanych i prac konserwatorskich powodował niewykonalność faktyczną decyzji. Wszelkie twierdzenia skarżących o braku formy i materiału dla wykonania brakujących części gzymsów - w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie - pozostają gołosłowne, a jako takie nie uprawniają do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Przypomnieć wypada, że odwołujący się kwestionując decyzję organu I instancji nie zgadzali się z tą decyzją wyłącznie w aspekcie ustalenia terminu wykonania nakazanych robót, nie negując ani zakresu tych robót, ani nakazu odtworzenia zabytkowych elementów sztukaterii.

Gdy chodzi o kwestię ewentualnego pominięcia przez orzekające w sprawie organy udziału innego podmiotu w postępowaniu zauważyć należy, iż w judykaturze dominuje pogląd, wedle którego przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2013 r., II OSK 2276/11, LEX nr 1331889).

Inne podmioty zatem nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia np. podstaw do wznowienia administracyjnego, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, orzekł jak w sentencji.