Uzasadnienie
Wyrokiem z 8 lipca 2010 r. (II SA/Wa 638/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] lutego 2010 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z [...] grudnia 2009 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni myśliwskiej.
Sąd pierwszej instancji uzasadniając wyrok wskazał, że Komendant Główny Policji uzasadniając decyzję z [...] lutego 2010 r. stwierdził, iż skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia [...] listopada 2009 r., w sprawie o sygnaturze akt [...], za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., to jest za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. Organ administracji zaznaczył, że wyrokiem tym wymierzono skarżącemu karę ośmiu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący trzy lata, karę grzywny oraz karę dodatkową zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres dwóch lat, a nadto orzeczono o świadczeniu pieniężnym na cel społeczny oraz o podaniu wyroku do publicznej wiadomości. Komendant Główny Policji wyjaśnił, że choć przestępstwo, za które został skazany skarżący, nie jest przestępstwem przeciwko życiu i zdrowiu, to jednak takim dobrom zagraża.
Organ administracji podkreślił, że jest to przestępstwo umyślne i jego sprawca ma świadomość, że jego skutkiem może być śmierć lub kalectwo nie tylko samego sprawcy, ale także innych uczestników ruchu drogowego. Ponadto zauważył, że skarżący w chwili wypadku znajdował się w stanie upojenia alkoholowego, gdyż stężenie alkoholu we krwi wynosiło 1,8 ‰, i wymuszając pierwszeństwo przejazdu doprowadził do zderzenia z innym samochodem osobowym.
W skardze skarżący zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, polegające na błędnej wykładni tych przepisów i ich niewłaściwym zastosowaniu. Twierdził, że nie wykazano bezpośredniego związku pomiędzy czynem, za który skarżący został skazany, a jego dotychczasowym życiem i cechami charakteru, które stwarzałyby obawy, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podnosił też, że każda sprawa winna być rozpoznawana indywidualnie, w związku z czym pod uwagę należało wziąć nie tylko fakt skazania skarżącego, ale też okoliczności przemawiające na jego korzyść, takie jak nienaganny dotychczasowy tryb życie, pozytywne opinie Polskiego Związku Łowieckiego, Koła Łowieckiego "Borki" oraz cechy osobowościowe i zdrowotne.
Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., to jest prowadzenie samochodu w stanie nietrzeźwości i wskazał, że w związku z tym w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi przesłanka obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń, gdyż przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. nie należy do przestępstw wymienionych wprost w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wobec tego zauważył, że do organów administracji należała ocena, czy popełniony czyn wyczerpuje hipotezę normy zawartej w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i stwierdził, że organy administracji takiej oceny dokonały.
Sąd pierwszej instancji odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 1173/07, dotyczącego sprawy w której skarżący też był osobą skazaną za przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., podnosząc, że w tej sprawie NSA stwierdził, iż prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości naraża życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, zatem uznać należy, iż skarżący siadając do samochodu w stanie nietrzeźwości zachował się lekkomyślnie bezpodstawnie zakładając, że nie spowoduje wypadku, którego ofiara mogłaby doznać uszkodzenia ciała, a nawet utracić życie. Podzielając ten pogląd, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący swoim zachowaniem stworzył realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz że tego rodzaju zachowania często wywołuję tragiczne skutki w postaci śmierci i kalectwa oraz szkód majątkowych.
W związku z tym, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ administracji miał prawo stwierdzić, że zachowanie skarżącego stwarza realne zagrożenie i uzasadnia obawę, że będąc w stanie nietrzeźwości złamie on obowiązujące przepisy i użyje broni w celu sprzecznym z jej przeznaczeniem. Sąd zauważył przy tym, że broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się nią przez osobę, która sama nie potrafi się kontrolować i w stanie upojenia alkoholem wsiada za kierownicę. Zdaniem Sądu pierwszej instancji przytoczone okoliczności rodzą uzasadnioną obawę, że skarżący może korzystać z posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz że ta obawa jest realna, albowiem potwierdza ją skazujący wyrok sądowy.
Sąd pierwszej instancji podkreślił przy tym, że popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, z racji charakteru tego przestępstwa, jako stwarzającego zagrożenie życia i zdrowia, powoduje uzasadnioną i realną obawę, że osoba dopuszczająca się takich czynów może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Reasumując Sąd pierwszej instancji uznał, iż organy administracji dokonując ustaleń, nie pominęły żadnego z dowodów zgromadzonych w sprawie, zgodnie z art. 80 k.p.a.
Skargę kasacyjną skarżący oparł na zarzucie naruszenia prawa materialnego, w szczególności błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Uzasadniając skargę kasacyjną skarżący twierdził, że naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji polegało na zastosowaniu "automatyzmu", zgodnie z którym każdy wyrok skazujący za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., powoduje cofnięcie pozwolenia na broń. Skarżący zarzucił też, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie wskazano bezpośredniego związku między czynem, za który skarżący został skazany, a jego dotychczasowym życiem i cechami charakteru, które stwarzałyby obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Skarżący podniósł, że orzecznictwo NSA w sprawach dotyczących cofnięcia pozwolenia na broń nie jest jednolite oraz że w wielu orzeczeniach wskazuje się na konieczność indywidualnego badania każdej sprawy. Następnie skarżący powołał szereg orzeczeń, w tym także takie, w których uwzględniono skargi kasacyjne osób skazanych za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., którym cofnięto pozwolenie na broń (II OSK 1133/07, II OSK 128/05, II OSK 632/07).
Ponadto skarżący wywiódł, że w hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji występuje stan uzasadnionej obawy bezprawnego użycia broni, do przyjęcia występowania której konieczne jest ujawnienie zachowań posiadacza broni oraz wskazanie związku przyczynowo-skutkowego między ujawnionymi cechami posiadacza broni a stanem zagrożenia. Dalej stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie nie można mu przypisać żadnych innych niż skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. negatywnych zachowań, które mogłyby mieć wpływ na uznanie, iż istnieje uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W końcu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucono, że organy administracji nie uwzględniły pozytywnych opinii o skarżącym, co w ocenie autora skargi kasacyjnej dowodzi wadliwej oceny materiału dowodowego i w konsekwencji świadczy o wydaniu decyzji z naruszeniem prawa materialnego – art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
W oparciu o tak przytoczone podstawy skargi kasacyjnej i ich uzasadnienie wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi przez uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wnioski (uchylenie zaskarżonego wyroku) i podstawy (wskazane w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego).
Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest ona zasadna.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie przyjął takiej wykładni 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. nr 52 z 2004 r., poz. 525 ze zm.), z której wynikałoby, że skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. automatycznie prowadzi do cofnięcia jej pozwolenia na broń. Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazał, że przesłanka obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. W związku z tym przyjął, że organy administracji winny były ocenić czy popełniony przez skarżącego czyn uzasadnia cofnięcie mu pozwolenia na broń w świetle przesłanek określonych w powołanych wyżej przepisach.
Następnie Sąd ten stwierdził, że organy wymaganej oceny dokonały i uznał, że ocena ta przekonuje, aby uznać, że cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń było zgodne z prawem. Sąd pierwszej instancji zwrócił przy tym uwagę na charakter przestępstwa, za które skarżący został skazany oraz na cechy charakteru skarżącego, które popełnienie tego przestępstwa ujawniło.
W szczególności Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że wprawdzie przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. nie jest formalnie przestępstwem przeciwko życiu i zdrowiu, ale takie dobra ma chronić. Sąd pierwszej instancji wskazał też, że popełnienie tego przestępstwa przez skarżącego ujawniło, że skarżący nie potrafi się kontrolować.
Zauważyć też należy, że także Komendant Główny Policji uwzględnił nie tylko sam fakt skazania skarżącego za przestępstwo ale też niektóre okoliczności popełnionego przez niego przestępstwa, mianowicie to jak wysokie było stężenie alkoholu we krwi skarżącego, jakie były dodatkowe skutki tego przestępstwa oraz wymierzoną karę, którą było pozbawienie wolności.
Trafnie więc uznano, że istnieją okoliczności, wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, iż skarżący może użyć broni, którą posiada, w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wskazanej argumentacji skarżący w skardze kasacyjnej skutecznie nie podważył.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi kasacyjnej wskazać należy, że nie jest skuteczne odwołanie się do innych wyroków NSA, w których skargi osób, którym cofnięto pozwolenie na broń z powodu skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., uwzględniono. Ustawodawca stwarzając organom administracji przy podejmowaniu decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń szeroki margines uznania poprzez użycie w przepisach art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji pojęć nieostrych i generalnych, takich jak "uzasadniona obawa" oraz "cel sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" stworzył sytuację, która prowadziła do konieczności daleko idącego zindywidualizowania podobnych spraw.
Nie można więc wprost porównywać spraw tylko z tego powodu, że przyczyną cofnięcia pozwolenia na broń było skazanie za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Podkreślić należy, że w sprawie, w której organ administracji działa w granicach szeroko określonego uznania istotnego znaczenia nabiera przekonujące uzasadnienie zajętego stanowiska. W rozpoznawanej sprawie takie uzasadnienie, odwołujące się do okoliczności popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. i ujawnionych nim cech charakteru skarżącego, zostało przedstawione – w sprawach, na które się powołano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sądy uznały, że takiego uzasadnienia zabrakło.
Zauważyć też należy, że – co prawda już po wydaniu zaskarżonej w rozpoznawanej sprawie decyzji – ustawodawca zmienił art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji w sposób jednoznacznie wskazujący na negatywną ocenę, ze względu na możliwość posiadania pozwolenia na broń, osób, które dopuściły się przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w stanie nietrzeźwości. Jako stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego zostały uznane bowiem nie tylko osoby skazane za przestępstwa umyślne, czyli m.in. z art. 178a § 1 k.k., ale nadto skazane za nieumyślne przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym od 10 marca 2011 r.).
Odnosząc się do sformułowanego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzutu pominięcia korzystnych opinii o skarżącym zauważyć należy, że zarzut ten dotyczy naruszenia przepisów postępowania. Skargi kasacyjnej nie oparto zaś na podstawie dotyczącej tego rodzaju uchybień (art. 174 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając powyższe na uwadze NSA uznał, że skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił ją.
Uwzględniając, że oddalono skargę kasacyjną wniesioną przez skarżącego od wyroku Sądu pierwszej instancji, którym oddalono skargę, że w odpowiedzi organu administracji na skargę kasacyjną zamieszczono wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz że pełnomocnik organu administracji wziął udział w rozprawie przed NSA, na mocy art. 204 pkt 2 oraz na mocy § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) zasądzono od skarżącego na rzecz organu administracji zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.