Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 września 2020 r. sygn. akt IV SA/Po 192/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił w całości skargi Stowarzyszenia D. w P. oraz A. P. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki altany.
Stowarzyszenie D. w P. oraz A. P. (dalej również jako "skarżący"), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, w skargach kasacyjnych z dnia [...] listopada 2020 r. (k. 104 i 114 akt sądowych), wnieśli o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i rozpoznanie skarg kasacyjnych poprzez uwzględnienie ich skarg w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Ponadto w skargach kasacyjnych zawarte zostały wnioski o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniach wniosków pełnomocnik skarżących kasacyjnie podniósł, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).
Odnośnie do wniosku Stowarzyszenia D. w P. pełnomocnik podniósł, że nie prowadzi ono działalności gospodarczej, nie posiada majątku i utrzymuje się ze składek członkowskich. Rozbiórka altany wiązać się będzie z koniecznością rozliczenia się Stowarzyszenia z A. P., a skutki odczują wszyscy członkowie Stowarzyszenia. Odnośnie do wniosku A. P. pełnomocnik wskazał, że koszt rozbiórki altany będzie wynosił kilkanaście tysięcy złotych co niewątpliwie uszczupli budżet skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, czy jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest natomiast ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania skargi/skargi kasacyjnej, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 476/11 oraz postanowienie o sygn. akt II OSK 1446/14). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.