Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy nakazał skarżącym K.D. i A.D. – właścicielom działki nr [...] w Z. – rozbiórkę zbiornika wodnego usytuowanego na ich działce, jako wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu utrzymał w mocy tę decyzję.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. nałożył solidarnie na skarżących grzywny w celu przymuszenia w kwocie 4900 zł i wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy z dnia [...] sierpnia 2007 r.
Skargę na powyższe postanowienie wnieśli skarżący. Wyrokiem z dnia 25 maja 2010 roku, sygn. akt II SA/Wr 143/10, Sąd I instancji oddalił skargę.
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Jednocześnie, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w całości "albowiem w przeciwnym wypadku dojdzie do określonego dopiero na etapie nazwanej przez organ administracji publicznej – Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nowej egzekucji i na etapie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia o nałożeniu grzywny poprzez zasypanie naturalnego oczka wodnego, spowodowałoby nie tylko wyrządzenie znacznej szkody, co w szczególności doprowadziłoby do trwałego zniszczenia ekosystemu, tj. flory i fauny, a zatem jest to ingerencja wbrew przepisom ustaw, i miejscowemu planowi zagospodarowania przestrzennego z roku 2003 i 2007 a w szczególności realnie narażająca nas na niemożliwość odwrócenia skutków, a także odpowiedzialność karną, co wynika wprost z przepisów ustaw, Prawo o ochronie środowiska i Prawo wodne, Ustawy o ochronie przyrody".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w momencie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania (na wniosek skarżącego) wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia), w razie oddalenia skargi i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji, oddalającego skargę.
Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę.
Odnosząc powyższe rozważania do złożonego przez stronę skarżącą wniosku wyjaśnić należy, że z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wynika kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego jedynie do wstrzymania rozstrzygnięcia będącego przedmiotem prowadzonej kontroli administracji publicznej, a zatem brak jest możliwości wstrzymania wykonania wyroku wydanego przez Sąd I instancji, dlatego też wniosek podlegał oddaleniu.
Jedynie na marginesie odnieść się należy do możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego do Sądu I instancji postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżonego do sądu administracyjnego postanowienia jest niewątpliwie należność o charakterze pieniężnym, która w przypadku ewentualnego wyeliminowania rozstrzygnięcia z obrotu prawnego będzie podlegać zwrotowi.
Analiza wniosku strony skarżącej może również prowadzić do wniosku, że zmierza on w istocie do wstrzymania wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki. Odnosząc się zatem do kwestii dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy z dnia [...] sierpnia 2004 r. zauważyć należy, że zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia ma ustalenie zakresu znaczenia sformułowania "w granicach tej samej sprawy" użytego w przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zgodnie z którym możliwość wstrzymania wykonania dotyczy także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy).
Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszy wniosek, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia nakładającego dany obowiązek, w toku postępowanie sądowego zmierzającego do kontroli rozstrzygnięć w przedmiocie egzekucji tegoż obowiązku. Brak jest bowiem tożsamości stosunku prawnego - organ nadzoru budowlanego jest w tym przypadku organem egzekucyjnym pełniącym inną rolę niż w toku wydawania decyzji rozbiórkowej i działającym na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.).
W tym też znaczeniu brak jest tożsamości podstawy prawnej stosunku administracyjnoprawnego. Różny jest również przedmiot tegoż stosunku, bowiem w niniejszym postępowaniu organ nie jest uprawniony do merytorycznego badania decyzji rozbiórkowej. Zgodnie bowiem z treścią art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przedmiotem stosunku administracyjnoprawnego w postępowaniu egzekucyjnym będzie zatem jedynie doprowadzenie do przymusowego wykonania nałożonego wcześniej obowiązku.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.