Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 2 sierpnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2116/16

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2016 r. (II SA/Sz 1496/15) oddalił skargi J.P., A. P.oraz K. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]2015 r. (nr [...]) w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] 2015 r. (Nr [...]) Burmistrz [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] oraz po przeprowadzeniu postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na: [...]. W skład tej stacji wchodzić będzie: pięciopolowa rozdzielnia 110kV wyposażona w wyłączniki izolacyjne, dwa stanowiska transformatorów mocy, budynek stacji wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

Organ I instancji ustalił między innymi, że po zachodniej stronie planowanego przedsięwzięcia (w odległości 35 m od głównych źródeł hałasu - transformatorów mocy) znajdują się budynki mieszkalne. W odległości ok. 100 m od planowanego przedsięwzięcia położona jest zabudowa o charakterze zagrodowym. Burmistrz [...] podkreślił, że wzdłuż granic nieruchomości planowane jest utworzenie zwartego drzewostanu zimozielonych form średnich i wysokich. Działka przeznaczona pod inwestycję oraz jej bezpośrednie sąsiedztwo nie są objęte ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], a także długoletnich opracowaniach planistycznych, teren tej działki był przeznaczony pod budowę stacji elektroenergetycznej. Podkreślił organ I instancji, że na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, w zakresie środowiska gruntowo–wodnego, przewiduje się, że stanowiska transformatorów zostaną dodatkowo wyposażone w szczelne misy olejowe, zabezpieczające przed przeciekiem zanieczyszczeń do gruntu w razie wycieku oleju.

Zalecił, aby do chłodzenia transformatorów używane były oleje transformatorowe nieszkodliwe dla środowiska. W celu zminimalizowania emisji zanieczyszczeń pyłowych i gazowych do powietrza, ograniczenia emisji hałasu, wartości składowych pola elektrycznego i magnetycznego, na etapie eksploatacji, należy dokonać analizy porealizacyjnej, w zakresie emisji oddziaływań akustycznych. Zalecił aby hałas, którego głównym źródłem będą transformatory 110Kv/15 nie przekraczał dopuszczalnych poziomów, zwłaszcza dla terenów zabudowy mieszkaniowej. Poziomy te określone są w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112). W razie przekroczenia dopuszczalnego hałasu należy zastosować rozwiązania techniczne np. ekrany akustyczne.

Natomiast w razie stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobu sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. Nr 192, poz. 1883), konieczna będzie modyfikacja parametrów pracy stacji lub zastosowanie dodatkowych rozwiązań technicznych mających na celu zmniejszenie oddziaływań poniżej poziomów dopuszczalnych. W zakresie ochrony przyrody, w przypadku rozpoczęcia prac budowlanych w sezonie lęgowym lub przedłużenie się ich trwania do sezonu lęgowego ptaków, organ I instancji wskazał, że należy przeprowadzić konsultacje z doświadczonym ornitologiem, który przeprowadzi wizytę na terenie budowy celem wykluczenia ewentualnej możliwości zniszczenia miejsc lęgowych wykorzystywanych aktualnie przez ptaki.

Organ I instancji ustalił również, że przedsięwzięcie nie jest zlokalizowane na terenie obszarów wodno-błotnych (mokradeł), brak jest obszarów objętych ochroną, w tym strefy ujęć wody i obszarów ochronnych wód śródlądowych. W odległości ok. 1000 m płynie rzeka Ina. Najbliższe ujęcie wody pitnej z wód podziemnych znajduje się w odległości ok. 2,5 km. Miejsce przeznaczone pod planowaną inwestycję zlokalizowane jest w granicach obszaru Natura 2000, tj. [...]. Podkreślił organ I instancji, że z analizy zapisów przedłożonych w karcie informacyjnej oraz jej uzupełnieniu wynika, iż w miejscu planowanej inwestycji, nie stwierdzono bytowania gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony w granicach obszaru Natura 2000. Z uwagi na charakter oraz lokalizację inwestycji nie przewiduje się jej wpływu na obszar Natura 2000. W celu zabezpieczenia przed porażeniem ptaków, zachowane będą odpowiednie odległości pomiędzy elementami aparatury będącymi pod napięciem.

Teren działki inwestora zlokalizowany jest również w granicach obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty Natura 2000, t.j. [...]. Jak wynika z zapisów Waloryzacji Przyrodniczej Województwa [...]na terenie tym brak jest siedlisk przyrodniczych, jak również stanowisk gatunków fauny i flory, będących przedmiotem ochrony ww. obszaru. Brak jest też gatunków podlegających ochronie, a zinwentaryzowane gatunki roślin wykluczają możliwość występowania siedlisk przyrodniczych chronionych. Teren inwestycji zlokalizowany jest również w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]. Na tym terenie obowiązują zakazy określone w uchwale Nr XXXII/375/09 Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 15 września 2009 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu, jednakże z uwagi na fakt, że przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego, na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, ww. zakazy jej nie dotyczą.

Organ I instancji określił także wymagania jakie należy uwzględnić w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji wymienionej w art. 72 ust. 1 pkt 1-14 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku (...) oraz, że przedsięwzięcie nie wymaga prowadzenia postępowania dotyczącego transgranicznego oddziaływania na środowisko.

W sprawie został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W oparciu o jego treść, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia 28 marca 2015 r. wskazał na rozbieżności występujące w zapisach tego raportu. Odnosiły się one do odległości planowanej inwestycji od zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Wobec tego, organ I instancji wezwał autora raportu do jednoznacznego ustalenia dotyczącego odległości planowanej inwestycji od zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi, gdyż w raporcie na str. 7 widnieje zapis "w sąsiedztwie planowanej inwestycji (powyżej 35 m) zostały wybudowane, są rozpoczęte bądź planowane nowe budynki mieszkaniowe", na stronie 67 raportu widnieje zapis "najbliżej położona zabudowa o charakterze zagrodowym położona jest w odległości ok. 100 m od planowanego przedsięwzięcia". W dniu 2 kwietnia 2015 r. wpłynęło do organu I instancji wyjaśnienie dotyczące zapisów raportu, że należy przyjąć odległość 35 m. W dniu 8 kwietnia 2015 r. wpłynęła pozytywna opinia sanitarna (znak [...]).

W dniu 15 kwietnia 2015 r. wpłynęło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] uzgadniające realizację przedsięwzięcia i określające warunki jego realizacji. Warunki te zostały zawarte w decyzji.

Organ I instancji wskazywał, że została zachowana procedura udziału społeczeństwa w wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dodał, że autor raportu na spotkaniu konsultacyjnym w dniu 7.05.2015 r. podał, że planowana stacja GPZ spełniać będzie normy poziomów pól elektromagnetycznych zarówno dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jak i miejsc dostępnych dla ludności, zaś oddziaływanie stacji GPZ w zakresie pola elektromagnetycznego ograniczać się będzie do granic działki inwestycyjnej. Nadto planowana stacja GPZ, spełniać będzie normy poziomów hałasu dla terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Inwestor podkreślał, że budowa stacji w żadnym wypadku nie wpływa negatywnie na środowisko, ptaki czy nietoperze. Autorzy raportu podkreślali, że zawarte w raporcie odległości stacji GPZ od miejsc przebywania ludzi na pobyt stały spełniają wszystkie normy odległościowe.

Podsumowując organ I instancji podkreślił, że ewentualne oddziaływania związane z emisją hałasu będą lokalne i okresowe. W odległości ok. 100 m w kierunku zachodnim zlokalizowana jest zabudowa o charakterze zagrodowym, natomiast w odległości 35 m zostały wybudowane, są rozpoczęte lub planowane nowe budynki mieszkaniowe. Faza budowy przedmiotowej stacji nie powinna znacząco oddziaływać na tereny podlegające ochronie akustycznej, z uwagi na powyższe, jak również fakt, że będą to krótkotrwałe, standardowe prace budowlane. Również wpływ na środowisko związany z emisją zanieczyszczeń gazowych i pyłowych do powietrza będzie znikomy, lokalny i krótkotrwały. Środowisko gruntowo-wodne zabezpieczone będzie poprzez odprowadzanie wód opadowych do systemu kanalizacji deszczowej, a wody opadowe z fundamentów pod transformatory będą dodatkowo oczyszczane na separatorze oleju.

Ponadto pod transformatorami posadowione zostaną misy olejowe. Funkcjonowanie stacji elektroenergetycznej nie będzie związane z emisjami gazów i pyłów do powietrza. Jak wynika z przedłożonego raportu oddziaływanie przedmiotowej stacji ograniczy się do terenu działki inwestycyjnej również w zakresie emisji pola elektrycznego i magnetycznego. Z załącznika przedstawiającego prognozowany rozkład izofon hałasu na etapie eksploatacji inwestycji wynika, że w granicach terenów podlegających ochronie akustycznej nie wystąpią przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu. Ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami nie istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, nie istnieje też możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody, nie nastąpi wpływ na spójność i integralność obszarów Natura 2000. Etap użytkowania inwestycji nie powinien powodować przekroczeń standardów jakości środowiska, tym samym pogorszenia stanu środowiska w znacznych rozmiarach lub zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, wynika to z art. 141 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Od powyższego rozstrzygnięcia odwołania wnieśli: K. D. oraz J. P. i A. P. K. D. wskazała, że zaskarżona decyzja zawiera błędy. Najbliżej istniejące ujęcia wody pitnej znajdują się w odległości ok. 70 m od działki, na której posadowiona ma być inwestycja, a nie - jak twierdzi inwestor -w odległości ok. 2,5 km. Kwestia indywidualnych ujęć wody podziemnej z przeznaczeniem do picia oraz faktycznej odległości od planowanej inwestycji nie była poddana weryfikacji Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...]. Nie wykluczono, czy inwestycja może zagrażać pobliskim ujęciom wody pitnej pod względem sanitarnym oraz czy może powodować nagły, czasowy lub stały brak wody z uwagi na ingerowanie w głąb ziemi podczas budowy lub na skutek zmiany cieków wodnych. Nadto pominięto rów przy ul. [...], który łączy się z rowem R4 (melioracji szczegółowej) przy ul. [...].

J. P. i A. P. zarzucili w naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez brak należytej oceny materiału dowodowego oraz brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego skutkującego przyjęciem, że na nieruchomości nr [...] możliwa jest budowa stacji [...].

Podnieśli, że nie wskazano podstawy prawnej dotyczącej wymaganej odległości budynków mieszkalnych od tego rodzaju inwestycji, nie powołano żadnych badań wykazujących, że takie usytuowanie inwestycji nie zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców oraz nie przeprowadzono weryfikacji odnośnie ujęć wody pitnej w sąsiedztwie stacji GPZ. Nadto, nie zbadano dokładnie obszaru na którym posadowiona ma być inwestycja pod względem występowania na nim gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, podczas gdy z uwagi na lokalizację inwestycji w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 winno to być wyjaśnione. Nie odniesiono się do występującego na tym obszarze gatunku nietoperzy będących pod ochroną. Wskazali na naruszenie art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) i art. 28 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]decyzją z dnia [...]2015 r. (Nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Szczegółowo przedstawiło Kolegium specyfikę planowanej inwestycji, powtarzając opisany przez organ I instancji jej wpływ na środowisko. Zdaniem organu odwoławczego, zawarte w aktach dane pozwalają na wystarczającą ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Brak było zatem podstaw do nakładania na inwestora obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Wskazało SKO, że brak jest podstaw także do uwzględnienia zarzutów dotyczących przeprowadzonego w sprawie dalszego postępowania dowodowego. W toku postępowania strony nie wskazywały na braki raportu związane z kwestią ujęć wody znajdujących się w pobliżu miejsca planowanej inwestycji, ani na pojawiające się w okolicy gatunki chronione. Co za tym idzie, brak było podstaw do uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym zakresie.

Nadto przedmiotowe kwestie są bez znaczenia dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia, bowiem jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego podjęte względem inwestycji środki zabezpieczające sprawią, iż przedsięwzięcie to pozostanie bez wpływu na wskazane elementy przyrody. Kolegium Odwoławcze zaakcentowało, że organ I instancji w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy obejmujący raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, opinie organów uzgadniających oraz uwagi wniesione w toku spotkania z osobami zainteresowanymi. Powyższe znalazło swoje odzwierciedlenie w warunkach realizacji przedsięwzięcia określonych w zaskarżonej decyzji. W szczególności określono warunki dotyczące nasadzeń na terenie działki nr [...] oraz przewidziano obowiązek wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie hałasu i oddziaływania elektromagnetycznego. Zdaniem organu odwoławczego, sprzeciw społeczeństwa nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.

Okoliczność, iż w raporcie nie przewidziano konfliktów społecznych, podczas gdy sprzeciw faktycznie ma miejsce, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Jakkolwiek skarżący kwestionują prawidłowość ustaleń zawartych w raporcie w zakresie przeprowadzonych analiz, to nie przedstawiają żadnych dowodów, które pozwoliłby na skuteczne podważenie ich wiarygodności.

SKO nie znalazło również podstaw do zakwestionowania ustaleń organu I instancji w zakresie określenia stron postępowania. Za strony postępowania w przedmiotowej sprawie uznano nie tylko właścicieli nieruchomości graniczących bezpośrednio z terenem, na którym znajdować się ma inwestycja, ale również właścicieli nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji, w szczególności graniczących z nieruchomościami położonymi w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji.

Zdaniem organu odwoławczego, zgodzić należy się ze skarżącymi, że w decyzji organ I instancji w sposób nieprawidłowy wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Niewątpliwie powinien być wskazany przepis art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.ś., a nie art. 85 ust. 2 pkt 2 u.i.ś. Okoliczność ta jednak pozostaje bez wpływu na wynik postępowania, bowiem w sprawie zastosowane prawidłową procedurę związaną w wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Powyżej opisaną decyzję SKO w [...] zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: K. D. oraz J. P. i A. P. K. D. zarzuciła naruszenie przez orzekające organy następujących przepisów:

1. - art. 138 § 1 pkt 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji do zarzutów zawartych w odwołaniu;
2. - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozważenia całokształtu materiału dowodowego, zebranie materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący, niedokładny, pobieżny, nie uwzględniający wszystkich istotnych dla przedsięwzięcia kwestii, a nadto pomijający interes społeczny i słuszny interes obywateli;
3. - art. 106 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zasięgnięcia opinii Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w zakresie wpływu inwestycji na punkt czerpania wody pitnej znajdujący się na działce skarżącej;
4. - art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziału społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko w zw. z art. 8 i art. 11 KPA poprzez nieuwzględnienie wyników postępowania z udziałem społeczeństwa i zaniechanie w ten sposób pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, a także zaniechanie wyjaśnienia stronom przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy oraz zaniechanie wskazania powodów, dla których racjom mieszkańców organ odmówił uznania;
5. - naruszenie art. 66 i art. 85 ustawy w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie uwzględnienia wskazania skutków wpływu na środowisko w przypadku wystąpienia poważnej awarii;
6. - art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu elektryki (względnie elektromagnetyki) oraz biegłego z zakresu akustyki;
7. - art. 78 § 1 i art. 89 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania dowodowego co do okoliczności mającej znaczenie dla sprawy, to jest występowania nietoperzy w okolicach planowanej inwestycji.

J. P. i A. P. zarzucili naruszenie:

1. - art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej jako: u.i.ś.) w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 u.i.ś. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez brak ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, brak prawidłowego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w tym z wyczerpującym wskazaniem tego w jaki sposób organ uwzględnił ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,
2. - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 144 k.c. poprzez brak prawidłowego ustalenia stron postępowania za które winni zostać uznani właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia z uwagi na wskazany wyżej brak właściwego ustalenia terenu objętego oddziaływaniem przedsięwzięcia,
3. - art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie sprawy i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przy jednoczesnym braku przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, które było konieczne z uwagi na okoliczności sprawy przedstawione w uzasadnieniu skargi,
4. - art. 82 ust. 2 pkt 1-3 u.i.ś. w zw. z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. c u.i.ś. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez brak poczynienia wyczerpujących ustaleń odnośnie wszystkich okoliczności jakie z mocy ustawy należy wziąć pod uwagę przy stwierdzaniu czy istnieje konieczność przeprowadzania ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.ś. oraz należytego wyczerpującego uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji stanowiska odnośnie odstąpienia od nałożenia obowiązku co do ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko;
5. - art. 82 ust. 1 pkt 4 u.i.ś. w zw. z art. 82 ust. 2 u.i.ś. poprzez brak nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.i.ś., pomimo istniejących ku temu przesłanek.

Skarżący wnieśli o przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu z dokumentów dołączonych do skargi na okoliczność występowania stanu prowadzącego do kumulacji negatywnych oddziaływań planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami z uwagi na istnienie w obrębie działki skarżących już posadowionej infrastruktury elektroenergetycznej, jak również działań zmierzających do posadowienia na działce skarżących dalszej infrastruktury energetycznej.

W piśmie z dnia 22 marca 2016 r. skarżący poparli skargę i wnieśli o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w postaci decyzji nr 50 Starosty Choszczeńskiego o udzieleniu pozwolenia na budowę, inwentaryzacji powykonawczej, wykazów zmian ewidencyjnych działki, arkusza danych ewidencyjnych budynków, zdjęć ich zabudowy – na okoliczność istnienia na ich działce ujęcia wody pitnej ze studni.

Na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. Sąd dopuścił dowód z ww. dokumentów, a oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Skarżący oświadczyli na rozprawie, że ich zabudowania są w odległości ok. 35 m od inwestycji.

Sąd połączył wymienione wyżej sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i postanowił prowadzić je pod sygnaturą II SA/Sz 1496/15. Wyrokiem zaś z dnia 27.04.2016 r. oddalił te skargi.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia sąd I instancji powołał i wyjaśnił przepisy mające w sprawie zastosowanie tj. § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.) oraz art. 63 ust. 2, art. 61 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 pkt 8, art. 77 ust. 1, art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235; dalej zwana ustawą środowiskową). Podkreślił, że ustawodawca precyzyjnie określił katalog okoliczności uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ administracji może odmówić wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jedynie w razie:

1. 1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej),
2. 2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej,
3. 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 ustawy środowiskowej),
4. 4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2 ustawy środowiskowej),
5. 5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy środowiskowej).

W ocenie WSA w Szczecinie, organ I instancji należycie zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w tej sprawie. Ustalono i rozważono wszystkie jej okoliczności, w sposób wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia o środowiskowych uwarunkowaniach dla spornej inwestycji. Mając na względzie dokonane w sprawie ustalenia, w kontekście przywołanych regulacji prawnych, WSA w Szczecinie uznał, że organy administracji zasadnie przyjęły, iż nie zaistniały przesłanki do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji budowy stacji [...].

Zwrócił uwagę sąd I instancji, że podstawowym elementem postępowania w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia jest ocena oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko, która obejmuje weryfikację raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, uzyskanie i uwzględnienie uzgodnień i opinii właściwych organów, zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu, w tym rozpatrzenie uwag i zarzutów do raportu (por. art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej).

Zdaniem WSA w Szczecinie, organy orzekające w niniejszej sprawie, procedując zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, uwzględniły w decyzjach wszystkie ww. aspekty postępowania w sprawie oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko. W trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej organ prowadzący postępowanie uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, który dokonał uzgodnień raportu i postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015 r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, określając zarazem jej warunki. Zgodnie z wymogiem art. 77 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej organ I instancji pozyskał również pozytywną opinię sanitarną (z dnia 7 kwietnia 2015 r.) Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]. Podkreślił sąd I instancji, że kwestia odległości planowanej inwestycji od zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi, czy jest to odległość 100 m, czy też 35 m została w toku postępowania sprecyzowana przez autorów raportu w ten sposób, że należy przyjąć odległość 35 m od najbliższej zabudowy budynkami mieszkalnymi oraz że obie odległości są właściwe i zostały rozróżnione w raporcie ze względu na charakter występującej zabudowy - mieszkaniowa (35 m) i zagrodowa (100 m) i informacja ta została również przekazana ww. organom, przed finalnym uzgodnieniem realizacji spornej inwestycji.

Z podaną wyżej kwestią odległości planowanej inwestycji od miejsc przeznaczonych na pobyt ludzi wiąże się sporne zagadnienie ewentualnego wpływu inwestycji na najbliższe ujęcia wody pitnej, które raport wskazywał jako miejsca oddalone o 2,5 km od planowanej inwestycji. Zdaniem skarżących, organy nie dokonały weryfikacji oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na znajdujące się w odległości 35 m i 70 m ujęcia wody z wód podziemnych, na działkach skarżących (przydomowe studnie). W ocenie sądu jednak, skoro raport stwierdza brak jakiegokolwiek negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na tereny zabudowy mieszkaniowej znajdującej się w odległości 35 m od planowanej stacji elektroenergetycznej to również ocena ta obejmuje stan wód podziemnych w tej strefie. Podkreślił WSA w Szczecinie, że z raportu, a następnie z uzasadnienia decyzji wydanych w tej sprawie wynika, że przedsięwzięcie nie będzie miało żadnego negatywnego, trwałego wpływu na stan wód podziemnych i powierzchniowych (str. 6 i 7 zaskarżonej decyzji), a w ramach realizacji inwestycji i jej eksploatacji środowisko gruntowo-wodne zabezpieczone będzie poprzez odprowadzanie wód opadowych do systemu kanalizacji deszczowej, a wody opadowe z fundamentów pod transformatorami będą dodatkowo oczyszczane na separatorze oleju.

Ponadto, pod transformatorami posadowione zostaną misy olejowe, które zebrać mogą 100 % oleju mogącego wydostać się z transformatorów. Zdaniem sądu I instancji, organy obu instancji należycie przeanalizowały i uzasadniły w decyzjach ten aspekt oddziaływania inwestycji na środowisko, a w sytuacji jednoznacznego ustalenia, że oddziaływanie inwestycji zamknie się w granicach terenu na którym jest planowana, wobec braku jakichkolwiek innych dowodów na twierdzenia skarżących, zarzut nieustalenia wpływu przedsięwzięcia na ujęcia wody pitnej w odległości do 100 m nie jest uzasadniony.

WSA w Szczecinie stwierdził również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut K. D. odnośnie nieuwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa. Wskazał WSA, że ogłoszeniem z dnia 17 kwietnia 2015 r. Burmistrz poinformował o rozpoczęciu procedury udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na zdrowie mieszkańców a także o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy i o terminie składania uwag i wniosków (od 21 kwietnia 2015 r. do 13 maja 2015 r.). W zakreślonym terminie nie wpłynęły do organu żadne uwagi i wnioski dotyczące tego postępowania.

Natomiast, jak wskazał organ odwoławczy, organ I instancji uwzględnił uwagi i zastrzeżenia wniesione w toku spotkania inwestorów z mieszkańcami, zorganizowanego w dniu 7 maja 2015 r., co znalazło swoje odzwierciedlenie w warunkach realizacji przedsięwzięcia określonych, w szczególności dotyczących nasadzeń na terenie działki nr 523/13 oraz w obowiązku wykonania analizy porealizacyjnej w zakresie hałasu i oddziaływania elektromagnetycznego. Analizując przedmiotowe postępowanie pod kątem udziału w nim społeczeństwa WSA w Szczecinie uznał, że organ I instancji wypełnił dyspozycję art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, który nakłada na organ administracji przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Działając zgodnie z art. 33 ust. 1 oraz art. 38 ustawy środowiskowej, organ administracji podawał do publicznej wiadomości informacje o wszystkich etapach postępowania, w tym o złożeniu wniosku inicjującego postępowanie, o możliwości składania pisemnych wniosków, uwag i zastrzeżeń w tej sprawie.

Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy środowiskowej w zw. z art. 49 k.p.a. o powyższych czynnościach organ administracji informował strony postępowania poprzez obwieszczenia odpowiednio umieszczane na tablicy ogłoszeń oraz na stronie internetowej BIP Urzędu. W ocenie WSA postępowanie z udziałem społeczeństwa przeprowadzone zostało prawidłowo, nie doszło do naruszenia uprawnień społeczności lokalnej do udziału w postępowaniu oraz spełnione zostały warunki określone w art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy środowiskowej.

Kolejnym elementem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest weryfikacja przedłożonego przez inwestora raportu, który jest wysoko specjalistycznym opracowaniem ekspertów z różnych dziedzin. Podkreślił WSA, że nie umniejsza mocy dowodowej tego dokumentu fakt, że jest on sporządzany na zlecenie inwestora, skoro w dalszym toku postępowania podlega ocenie i opiniowaniu przez różne wyspecjalizowane organy w zakresie ochrony środowiska oraz zdrowia i życia ludzi (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]).

Sąd I instancji zauważył, że nie może samodzielnie dokonywać oceny merytorycznej treści przedmiotowego raportu, gdyż wymaga to wiadomości specjalnych z poszczególnych gałęzi nauki. Stąd ocena raportu dotyczy w szczególności kwestii, czy jest on wyczerpujący (kompletny) i spójny, czyli spełnia ustawowe wymagania co do jego zawartości (treści) w rozumieniu dyspozycji art. 66 ustawy środowiskowej. Sąd może kontrolować prawidłowość oceny przedmiotowego dowodu przeprowadzonej w decyzjach organów merytorycznie rozstrzygających sprawę. Raport wchodzi w skład materiału dowodowego sprawy, jest dowodem z dokumentu i, jak każdy inny dowód składany przez stronę czy zgromadzony przez organ, podlega regułom postępowania dowodowego, w tym i swobodnej ocenie dowodów zgodnie z art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu, organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej weryfikacji raportu złożonego do akt przedmiotowej sprawy administracyjnej.

Zarzut skarżących naruszenia art. 66 ustawy środowiskowej nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy. Zauważył sąd I instancji, że żadna ze stron postępowania zajmująca stanowisko opozycyjne względem inwestora, w tym skarżący, nie zgłosili na poparcie swych twierdzeń wniosków dowodowych, których przeprowadzenie służyłoby zakwestionowaniu prawidłowości raportu, rozstrzygnięć organów współdziałających w wydaniu opinii oraz organów rozstrzygających sprawę główną. Samo powielanie zarzutów i wątpliwości względem raportu środowiskowego i inwestycji nie może stanowić samodzielnej podstawy do skutecznego podważenia prawidłowości raportu oraz rozstrzygnięć podjętych przez organy orzekające w sprawie środowiskowych uwarunkowań oraz organy współdziałające. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia.

Podważenie jego ustaleń mogłoby nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujący równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora. Nie są, w ocenie WSA, wystarczającym przeciwdowodem dla podważenia ustaleń raportu przedłożone - na okoliczność nienależytej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na faunę - płyty CD z nagraniem nietoperzy.

Sąd I instancji podkreślił, że fakt pojawienia się nietoperza nie świadczy jeszcze, iż w strefie oddziaływania przedsięwzięcia są siedliska tego gatunku zwierząt, a raport jest niepełny w tym zakresie.

Zdaniem sądu I instancji, ocena dotycząca wpływu inwestycji na ornitofaunę została wystarczająco omówiona w uzasadnieniach decyzji oby organów i istotne jest w tym zakresie ustalenie, że nie zachodzi wpływ inwestycji na tę sferę środowiska naturalnego. Z raportu wynika, że nie zachodzi możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody, nie nastąpi wpływ na spójność i integralność obszarów Natura 2000, a inwestycja nie powinna powodować przekroczeń standardów jakości środowiska, tym samym pogorszenia stanu środowiska.

Kolejnym spornym zagadnieniem była emisja hałasu i pola elektrycznego i magnetycznego. Sąd I instancji stwierdził, że z przedłożonego raportu wynika, że oddziaływanie przedmiotowej stacji w zakresie emisji pola elektrycznego i magnetycznego i hałasu ograniczy się do terenu działki inwestycyjnej. Z załącznika nr 5 do raportu – mapy izolinii hałasu wynika, że poziom hałasu, którego głównym źródłem będą transformatory 110Kv/15 nie przekracza dopuszczalnych poziomów poza terenem inwestycji określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014 r. poz. 112). Podobnie w zakresie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych dla miejsc dostępnych dla ludności określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobu sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U.

Nr 192, poz. 1883) w raporcie ustalono, że nie zostaną w żadnym miejscu przekroczone wartości dopuszczalne natężeń dla miejsc dostępnych dla ludności. Jak wynika z uzasadnień obu decyzji, organy szeroko rozważyły powyższe zagadnienia i ustaliły, że ponadnormatywnie oddziaływanie inwestycji w podanych zakresach zamknie się w granicach terenu inwestycji, jednakże w razie stwierdzenia przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu dla terenów podlegających ochronie akustycznej należy zastosować rozwiązania techniczne np. ekrany akustyczne.

Nadto podkreślił WSA w Szczecinie, że istotne jest również to, iż proponowany wariant do realizacji przedsięwzięcia przedstawiony przez inwestora jako najkorzystniejszy dla środowiska ze względu na aparaturę i technologię został zaakceptowany do realizacji przez organ I instancji. Wyjaśnił, że zmiana wariantu inwestycji nie może obejmować zmiany lokalizacji całego przedsięwzięcia, jak oczekuje tego skarżąca K. D. Zarazem organ I instancji nie stwierdził konieczności przeprowadzenia postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W powyższym zakresie Sąd również nie dopatrzył się nieprawidłowości. Organ II instancji wskazał nadto, że z uwagi na rodzaj i charakterystykę planowanego przedsięwzięcia nie istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze oddziaływania inwestycji.

Nie stwierdzono również konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej. Zdaniem sądu I instancji, niezakwestionowany skutecznie materiał dowodowy sprawy pozwala na taką ocenę organów orzekających. Organy te trafnie uznały, że informacje zawarte we wniosku oraz w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, poddane w odpowiednim zakresie uzgodnieniu i zaopiniowaniu organów współdziałających w wydaniu decyzji były wystarczające do określenia warunków i skutków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia dla środowiska.

W ocenie WSA w Szczecinie, rozstrzygnięcia i uzasadnienia kwestionowanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w pełni koresponduje z wymogami przepisu art. 85 ust. 1 i 2 ustawy środowiskowej oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zgodził się z organem II instancji, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał fakt pozytywnego zaopiniowania planowanego przedsięwzięcia przez RDOŚ oraz organ Inspekcji Sanitarnej. Ponadto żaden z uczestników postępowania nie zakwestionował skutecznie prawidłowości tych rozstrzygnięć. Przedmiotowe uzgodnienie i opinie są wiążące dla organu wydającego decyzję środowiskową.

Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku wnieśli J. P.oraz A P. Zarzucili naruszenie:

1. 1. Przepisów postępowania:
2. a) art. 141 par. 4 p.p.s.a. poprzez brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów strony skarżącej oraz okoliczności uzasadniających te zarzuty; uzasadnienie nie potwierdza procesu badania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, nie zawiera argumentacji odnośnie okoliczności mających znaczenie dla sprawy, nie wskazuje dlaczego zaskarżoną decyzję uznano za zgodną z prawem, nie wskazuje przyczyn odmowy przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów, co uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku;
3. b) art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 par. 1, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 i art. 10 K.p.a. – poprzez brak uwzględnienia skargi pomimo wykazania istotnych braków raportu, braku zebrania przez organy całego materiału dowodowego odnoszącego się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, brak ustaleń mających znaczenie dla prawidłowego określenia uwarunkowań środowiskowych dla planowanej inwestycji, co powinno prowadzić do uzupełnienia materiału dowodowego, w tym raportu, a nie do przerzucania tego obowiązku na skarżących (sporządzania kontrraportu), podważenie twierdzeń podnoszonych przez skarżących w zakresie wad raportu, tylko z tego powodu, że sformułowali je skarżący, a nie osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje;
4. c) art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 par. 1, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 i art. 10 Kpa – poprzez brak uwzględnienia skargi pomimo niewyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności dla prawidłowego ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, w tym kwestii oddziaływania inwestycji na ujęcie wody pitnej, na nietoperze, wytwarzania przez inwestycję pola elektrycznego i magnetycznego, a także generowania hałasu. Nie została również należycie oceniona kwestia kumulowania się negatywnych oddziaływań różnych przedsięwzięć, a także powstawania konfliktów społecznych. W prowadzonym postępowaniu nieprawidłowo określony został również krąg jego stron;
5. 2. Prawa materialnego:
6. a) art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...) przez jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie jego właściwego zastosowania przez organy administracji wydające decyzje w sprawie, poprzez dokonaną przez te organy ocenę, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko spełnia wymogi co do opisu elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wskazane w tym przepisie, podczas gdy istniejący stan faktyczny nie dawał podstawy do takiego stosowania powołanego przepisu, gdyż w raporcie nie opisano wyczerpująco elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko - występujących w odległości do 100 m od lokalizacji inwestycji ujęć wody pitnej oraz występujących w obszarze oddziaływania inwestycji nietoperzy, a dodatkowo organy wydające decyzje nie zweryfikowały raportu co do prawidłowości opisu elementów przyrodniczych środowiska,
7. b) art. 66 ust. 1 pkt 6 u.i.ś. z uwagi na jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie jego właściwego zastosowania przez organy administracji wydające decyzje w sprawie, poprzez dokonaną przez te organy ocenę, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wymogami tego przepisu określono prawidłowo oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów, podczas gdy istniejący stan faktyczny nie dawał podstawy do takiego stosowania powołanego przepisu, gdyż w raporcie nie opisano wyczerpująco oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów w zakresie występujących w odległości do 100 m od lokalizacji inwestycji ujęć wody pitnej oraz występujących w obszarze oddziaływania inwestycji nietoperzy, a dodatkowo organy wydające decyzje nie zweryfikowały raportu co do prawidłowości określenia wskazanego oddziaływania,
8. c) art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. a) u.i.ś. z uwagi na jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie jego właściwego zastosowania przez organy administracji wydające decyzje w sprawie, poprzez dokonaną przez te organy ocenę, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wymogami tego przepisu określono prawidłowo uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko odnośnie ludzi, roślin, zwierząt, grzybów i siedlisk przyrodniczych, wody i powietrza, podczas gdy istniejący stan faktyczny nie dawał podstawy do takiego stosowania powołanego przepisu, gdyż w raporcie nie opisano wyczerpująco oddziaływania na środowisko proponowanego przez wnioskodawcę wariantu w zakresie występujących w odległości do 100 m od lokalizacji inwestycji ujęć wody pitnej oraz występujących w obszarze oddziaływania inwestycji nietoperzy, a dodatkowo organy wydające decyzje nie zweryfikowały raportu co do prawidłowości określenia wskazanego oddziaływania,
9. d) art. 66 ust. 1 pkt 15 u.i.ś. z uwagi na jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie jego właściwego zastosowania przez organy administracji wydające decyzje w sprawie, poprzez dokonaną przez te organy ocenę, że w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wymogami tego przepisu dokonano prawidłowej analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, podczas gdy istniejący stan faktyczny nie dawał podstawy do takiego stosowania powołanego przepisu, gdyż w raporcie ograniczono się jedynie do zdawkowego stwierdzenia w jednym zdaniu, że lokalizacja jak i charakter przedsięwzięcia pozwalają na stwierdzenie, że przy realizacji przedmiotowej inwestycji nie wystąpią konflikty społeczne, co za taką analizę nie może zostać uznane, a pozostaje również w wyraźnej sprzeczności z okolicznościami wynikającymi ze spotkań konsultacyjnych mających miejsce w toku postępowania, z których wynika istnienie konfliktów społecznych w związku z planowaną inwestycją, a dodatkowo organy wydające decyzje nie zweryfikowały raportu w tym zakresie,
10. e) art. 61 ust. 2 u.i.ś. w zw. z art. 3 ust. l pkt 8 lit. a u.i.ś z uwagi na ich błędne zastosowanie polegające na błędnej ocenie, co do właściwie dokonanej w oparciu o wskazane przepisy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko obejmującej weryfikację raportu,
11. 3) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię:
12. a) art. 66 ust. 1 pkt 7 lit a u.i.ś w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.i.ś. w zw. z art. art. 2 ust. 1 pkt 1-5 art. 2 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z §1 pkt l lit a w z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt oraz Załącznikiem nr 1 do wskazanego rozporządzenia zatytułowanym Gatunki zwierząt objęte ochroną ścisłą z wyszczególnieniem gatunków wymagających ochrony czynnej -pozycja: nietoperze Ip. 14-38 poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a tym samym ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odnośnie zwierząt, w tym nietoperzy ma odnosić się jedynie do ich siedlisk i bez znaczenia jest fakt ich wystąpienia w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, podczas gdy z treści wskazanych przepisów wyraźnie wynika, że czynione ustalenia mają dotyczyć zarówno samych zwierząt pojawiających się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia, jak również ich siedlisk. Nie można zatem ograniczać się wyłącznie do badania czy na obszarze oddziaływania występują siedliska danego gatunku zwierząt;
13. b) art. 77 ust 1 pkt 1 oraz 2 u.i.ś. w zw. z art. 61 ust. 2 u.i.ś. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a u.i.ś. poprzez ich błędną wykładnię wskazującą, iż z związania organów rozstrzygających sprawę uwarunkowań środowiskowych uzgodnieniami i opiniami wydanymi na podstawie tychże przepisów wynikać miałby brak możliwości kontroli prawidłowości raportu, bądź możność odstąpienia od powyższego przez te organy, podczas gdy opinie i uzgodnienia nie mają wpływu na obowiązek kontroli raportu przez orzekające organy i czynienia przez nie własnych ustaleń w tym zakresie.

W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie domagali się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zadaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw w związku z czym podlegała oddaleniu.

Odmawiając słuszności zarzutowi naruszenia przepisów postępowania należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że nie doszło do naruszenia przez WSA w Szczecinie art. 141 par. 4 p.p.s.a. W ocenie skarżących kasacyjnie, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie potwierdza procesu badania przez sąd I instancji zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Analiza uzasadnienia sporządzonego przez WSA w Szczecinie prowadzi jednak do wniosku, że uzasadnienie to spełnia wszystkie wymagania stawiane przez art. 141 par. 4 p.p.s.a. Zwięźle przedstawia ono stan sprawy i zarzuty skarżących, a także zawiera podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz podstawę tę wyjaśnia.

Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skarżących kasacyjnie, zawarł szczegółowe rozważania odnośnie do wszystkich miarodajnych dla oceny kontrolowanej sprawy okoliczności faktycznych i prawnych, dokonując przy tym należytej ich oceny. W zakresie zaś zarzutu, iż brak jest w uzasadnieniu wyroku podania przyczyn odmowy przeprowadzenia uzupełniających dowodów z dokumentów wskazać należy, iż zarzut ten nie został powiązany z zarzutem naruszenia art. 106 par. 3 p.p.s.a., co świadczy o jego nieprawidłowej konstrukcji. Powyższe, przy uwzględnieniu tego, iż uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wykazywało, że powyższe uchybienie było tego rodzaju, że mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) wyklucza możliwość skutecznego przyjmowania, iż doszło do naruszenia analizowanego przepisu postępowania.

Nie sposób też uznać za słuszne tych twierdzeń skarżących kasacyjnie, iż WSA w Szczecinie nie odniósł się do zarzutu naruszenia szeregu przepisów procesowych wskazujących na brak określenia przez organ administracji obszaru oddziaływania przedsięwzięcia. Zauważyć należy bowiem, że uzasadnienie sądu I instancji jasno odnosi się do tego aspektu sprawy. Podaje bowiem jednoznacznie, podzielając niezakwestionowane w tym zakresie ustalenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (por. niżej), że w zakresie hałasu i pola magnetycznego oddziaływanie zamierzonej inwestycji zamknie się w granicach działki inwestora.

Nadto, zarówno kwestia występowania w sąsiedztwie planowanej inwestycji nietoperzy, jak też ujęć wody, była przedmiotem szczegółowych rozważań i ocen sądu I instancji. Nie stanowi zaś uchybienia przepisom postępowania brak rozważań WSA w Szczecinie odnośnie do zgłaszanego przez skarżących zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 10 par. 1 k.p.a. w zw. z art. 140 kc i art. 144 k.c. polegającego na nieprawidłowym ustaleniu kręgu stron postępowania. Nie jest to bowiem okoliczność miarodajna dla sprawy w sytuacji, gdy zarzut taki pochodzi od podmiotu, który w postępowaniu był uznany za jego stronę, i który brał w nim czynny udział. Interes prawny podmiotów, niebiorących udziału w postępowaniu, może być bowiem chroniony w ramach przysługujących im środków prawnych, zaś skuteczne podniesienie takiego zarzutu dokonane może zostać tylko przez osobę, której zarzut taki bezpośrednio dotyczy (por. w tym zakresie np. wyrok NSA z dnia 18.11.2009 r.; II OSK 1781/08).

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia przez sąd I instancji art. 145 par. 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 75 par. 1, 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3 i art. 10 K.p.a. W tym zakresie skarga kasacyjna wskazywała, że w uzasadnieniach decyzji wydanych przez oba orzekające organy administracji brak było wykazania, że dokonały one weryfikacji treści sporządzonego w sprawie raportu oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w aspekcie emisji pola magnetycznego, hałasu, wpływu na wodę. Akcentowała skarga kasacyjna, że "sąd I instancji zdyskredytował zastrzeżenia skarżących do raportu tylko z tego powodu, iż nie posiadają oni fachowej wiedzy" w zakresie odnoszącym się do przedmiotu tego opracowania. Zajmując stanowisko względem tego zarzutu zauważyć należy, iż zaakceptowanie przez sąd I instancji ustaleń zawartych we wskazanym dokumencie wynikało wyłącznie z faktu, iż w realiach sprawy brak było postaw do odmówienia raportowi wiarygodności i mocy dowodowej.

Skarżący w toku postępowania nie przedstawili bowiem miarodajnych i obiektywnych argumentów przeciwko treści tego dokumentu, jak również, co trafnie podkreślił sąd I instancji, nie zaoferowali jakiegokolwiek wiarygodnego dowodu (np. kontrraportu) pozwalającego skutecznie zwalczyć wnioski, twierdzenia i ustalenia zawarte w raporcie. Nie sposób bowiem racjonalnie przyjmować i zakładać, aby wnioski wynikające ze specjalistycznego opracowania, bazującego na fachowej wiedzy, mogły zostać efektywnie zakwestionowane jedynie poprzez niezweryfikowane, ogólne twierdzenia wyrażające dezaprobatę dla treści zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. O ile bowiem skarżący kwestionowali wynikające z planowanej inwestycji prognozy emisji pola magnetycznego, czy też hałasu, winni byli wykazać i udowodnić błędy zawarte w tym zakresie w przedmiotowym dokumencie. Nie była zatem wadliwa ocena sądu I instancji, akceptująca ustalenia orzekających w sprawie organów administracji, które opierały się na treści raportu, skoro brak było w tej sprawie miarodajnych przesłanek pozwalających raport ten dyskwalifikować.

Niepotwierdzone stanowisko skarżących dotyczące "co najmniej możliwości występowania nietoperzy na obszarze oddziaływania inwestycji" nie dowodzą jeszcze wadliwości tegoż dokumentu. Tożsamy wniosek odnosi się do kwestii ujęć wody pitnej. Wyłącznie przypuszczenia i obawy skarżących, co do negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na ten rodzaj środowiska nie może podważać trafności stanowiska zajętego w sprawie przez organy administracji i kierunku rozstrzygnięcia sądu I instancji.

Nietrafnie zarzucała skarga kasacyjna błędną ocenę dokonaną przez WSA w Szczecinie w zakresie kwestii kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać planowane zamierzenie inwestycyjne. Sam bowiem fakt, że do przedmiotowej stacji [...] doprowadzona będzie sieć dystrybucyjna nie świadczy jeszcze o możliwości kumulowaniu się oddziaływań różnych przedsięwzięć. Będąca przedmiotem postępowania stacja elektroenergetyczna służy do przetwarzania i rozdziału energii elektrycznej. Dalszy przesył tej energii linią (siecią) dystrybucyjną nie oznacza sam w sobie, że dochodzić będzie do kumulowania się oddziaływań różnych inwestycji, skoro zarówno działanie spornej stacji jak i sieci przesyłowej bazuje na wykorzystaniu energii elektrycznej. Stwierdzenie to jest to istotne w szczególności w kontekście niepodważonych twierdzeń wynikających z raportu, iż oddziaływanie planowanej inwestycji zamknie się w granicach działki inwestora i poza tę działkę nie będzie wychodzić.

Niezasadny był również zarzut dotyczący niepoprawnej oceny sądu I instancji odnoszącej się do możliwych konfliktów społecznych związanych i wynikających z planowaną inwestycją. Akta sprawy wskazują bowiem, że społeczne zainteresowanie sporną inwestycją było niewielkie. Nadto podkreślić trzeba, że nawet sprzeciw społeczności lokalnej wobec planowanej inwestycji nie może stanowić wyłącznej przesłanki odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Wynikający z przepisów obowiązek zapewnienia udziału społeczeństwa w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań oraz konieczność wzięcia pod uwagę przez orzekający organ administracji zgłoszonych w toku postępowania uwag i wniosków, nie oznacza obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla planowanego przedsięwzięcia.

W zakresie zarzutu skargi kasacyjnej oznaczonego literą 1c) dotyczącego wadliwego ustalenia przez organ administracji kręgu stron postępowania, odesłać należy do poczynionych już wyżej uwag, zawartych przy okazji oceny zarzutu naruszenia art. 141 par. 4 p.p.s.a.

Nie były trafne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt 2, pkt 6 oraz pkt 7 lit. a), pkt 15, art. 61 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3.10.2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2017 r., poz. 1405; dalej u.i.ś.). Jako postać naruszenia powyższych przepisów wskazano na "błędne ich zastosowanie polegające na nieprawidłowej ocenie ich właściwego zastosowania przez organy administracji wydające decyzje." Uzasadnienie skargi kasacyjnej w zakresie tego zarzutu wskazuje, iż uchybienie szeregu przepisom prawa procesowego (art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 10 par. 1 k.p.a.) doprowadzić miało do naruszenia przepisów prawa materialnego. Jak jednak wyżej podkreślono, dokonana przez NSA ocena zarzutów wskazujących na naruszenie przepisów postępowania, nie wykazała aby uchybienie takie miało miejsce w tej sprawie.

Uznając zatem poprawność procedowania organów administracji i trafną w tym względzie ocenę wyrażoną przez sąd I instancji, przy uwzględnieniu konstrukcji zgłoszonego zarzutu, uznać należało go za nietrafny.

W tożsamy sposób ocenić należało także zarzut błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. a) u.i.ś w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 u.i.ś. w zw. z art. art. 2 ust. 1 pkt 1-5 art. 2 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody w zw. z §1 pkt 1 lit a w z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt oraz Załącznikiem nr 1 do wskazanego rozporządzenia. W ocenie skargi kasacyjnej, błędnie wykładał wskazane wyżej przepisy sąd I instancji przyjmując, że raport o oddziaływaniu na środowisko ma odnosić się jedynie do siedlisk zwierząt i uznając przy tym, że bez znaczenia był fakt wystąpienia zwierząt w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Zajmując stanowisko względem tego zarzutu należy zwrócić uwagę, że nawet przyjmując za przekonujący dowód przedłożony przez skarżących w postępowaniu, w postaci płyty CD z nagraniem nietoperza (chroniony gatunek zwierząt), to dostrzec trzeba, że dowód ten w żaden sposób nie podważył wniosków zawartych w sporządzonym w sprawie raporcie, co do tego, iż nie zachodzi możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Raport akcentował bowiem w powyższym zakresie, że realizacja inwestycji nie wpłynie na spójność i integralność obszarów Natura 2000, a przedsięwzięcie to nie powinno powodować przekroczeń standardów jakości środowiska, tym samym pogorszenia stanu środowiska. Przedstawione wnioski zawarte w raporcie nie zostały podważone przez skarżących wskazanym powyżej dowodem, bowiem przedłożony został na okoliczności niezwiązane z powoływanym faktem.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut błędnej wykładni art. 77 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 2 u.i.ś. w zw. z art. 61 ust. 2 u.i.ś. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.i.ś. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, sąd I instancji nie formułował twierdzeń o związaniu orzekających organów administracji uzgodnieniami i opiniami organów współdziałających (RDOŚ i WPIS). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zaakcentował wyłącznie to, że skarżący skutecznie nie zakwestionowali materiału dowodowego sprawy, w tym stanowisk wydanych przez wyspecjalizowane organy współdziałające. Ta trafna konstatacja oznacza, iż zarzut oceniany obecnie, uznać należało za nieadekwatny do realiów sprawy.

Z przedstawionych względów uznając, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.