Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 112/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę M. W., zw. dalej skarżącą, o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2014 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 1015/13 ze skargi M. W. na postanowienie Ł. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., zw. dalej WINB, z dnia 8 sierpnia 2013 roku, nr..., znak:... w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego.
Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 roku, sygn. akt II SA/Łd 1015/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. W. na postanowienie WINB z dnia 8 sierpnia 2013 r. w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego.
W dniu 10 lutego 2016 r. skarżąca wniosła skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej powyższym wyrokiem stosownie do art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., podnosząc, że w toku prowadzonego przez 5 lat postępowania była traktowana przedmiotowo, bowiem postępowanie zostało zdominowane przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości – B. C., która od 15 lat nie mieszka na działce, ale uznana została za stronę postępowania, w którym aktywnie uczestniczyła. Właścicielka sąsiedniej nieruchomości nie wykazała żadnego interesu prawnego by mieć status strony postępowania. W ten sposób organ nie bacząc na całkowitą nieudolność i brak zrozumienia istoty sprawy przez skarżącą, prowadził postępowanie wbrew obowiązkom wynikającym z art. 30 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.
Dz. U. z 2016 roku, poz. 23), zw. dalej k.p.a., który zobowiązuje organ do ustanowienia kuratora bądź pełnomocnika dla takiej osoby jak skarżąca. Uwzględnienie żądań właścicielki sąsiedniej nieruchomości w toku postępowania doprowadziło do sytuacji, w której skarżąca nie potrafiła niczego wykazać i przegrała wszystko. Organ w ciągu 5 lat nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia w łącznej kwocie ok 70 000 zł, co zmierza do unicestwienia bytu skarżącej na działce. W konkluzji skargi o wznowienie postępowania wskazano, iż jest ona uzasadniona, gdyż otwiera skarżącej możliwość podniesienia zarzutów zmierzających do stwierdzenia nieważności postępowań prowadzonych przez organy obu instancji.
Zarządzeniem Sędziego z dnia 15 kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do wskazania podstawy prawnej wznowienia, jej uzasadnienia oraz wskazania okoliczności uzasadniających zachowanie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2016 r. pełnomocnik uzasadniając zachowanie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania wskazał, iż w dniu 20 listopada 2015 r. otrzymał pismo informujące, że sprawa była już rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 r. oddalił skargę. O sprawie tej pełnomocnik nie miał wiedzy, bowiem w lutym 2015 r. zaczął pełnić funkcję pełnomocnika skarżącej. Ze wskazanych faktów – zdaniem pełnomocnika – wynika, że zachował 3 miesięczny termin, określony w art. 277 p.p.s.a. Jako podstawę do wznowienia postępowania wskazał fakt, że skarżąca od 5 lat traktowana była przez organy przedmiotowo, nie miała wiedzy o skutkach prowadzonego postępowania, a mimo to organ nie ustanowił dla niej kuratora ani pełnomocnika stosownie do art. 30 k.p.a. Postępowanie administracyjne było zdominowane przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że w ocenie sądu, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu z dwóch powodów. Po pierwsze – strona nie uprawdopodobniła zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania i po drugie – nie wskazała przyczyn wznowienia postępowania.
Odnosząc się do oceny zachowania terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania Sąd podkreślił, iż stosownie do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Trzymiesięczny termin, o jakim stanowi art. 277 p.p.s.a. jest terminem procesowym zawitym. Wniesienie skargi o wznowienie postępowania po upływie tego terminu jest niedopuszczalne i powoduje odrzucenie skargi.
Sąd wywiódł, że przepis art. 277 p.p.s.a. stanowi, że termin do złożenia skargi o wznowienie gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – biegnie od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Początkową datą, od której biegnie termin wznowienia postępowania jest zatem data powzięcia wiadomości o orzeczeniu przez enumeratywnie wymienione w tym przepisie podmioty, czyli przez stronę, jej organ lub jej przedstawiciela ustawowego. Wśród wymienionych podmiotów nie ma pełnomocnika, dlatego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie można łączyć z powzięciem przez niego wiadomości o fakcie wydania orzeczenia. Z tego powodu – w ocenie Sądu I instancji – nie można uwzględnić argumentacji przedstawionej w skardze o wznowienie postępowania i jej uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia 30 kwietnia 2016 r.
Odnosząc się natomiast do drugiej podstawy odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, Sąd podkreślił, iż okoliczności wymienione w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. – wbrew uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania – w sprawie nie zaistniały. Brak możliwości działania, o którym mowa w ww. przepisie dotyczy wyłącznie postępowania sądowoadministracyjnego. Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego uzasadniają tylko te przesłanki, które są następstwem zdarzeń powstałych w samym postępowaniu sądowym, nie zaś w postępowaniu administracyjnym, w którym ostatecznie rozstrzygnięto co do istoty sprawę administracyjną.
Sąd wskazał, że autor skargi o wznowienie postępowania argumentował, iż organy administracji naruszyły przepis art. 30 k.p.a., bowiem nie ustanowiły dla skarżącej kuratora lub pełnomocnika, a postępowanie administracyjne zdominowane było przez właścicielkę sąsiedniej nieruchomości, która nie wykazała interesu prawnego do działania w sprawie. Obie wskazane okoliczności odnoszą się do postępowania administracyjnego, zatem nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 280 § 1 w zw. z art. 271 pkt 2 i art. 277 p.p.s.a, Sąd odrzucił skargę o wznowienie postępowania.
W skardze kasacyjnej zaskarżono w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 112/16 zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a poprzez odrzucenie skargi zmierzającej do wykazania nieważności postępowania przez WSA w Łodzi w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1015/13.
W uzasadnieniu odnosząc się do zarzutu, że pełnomocnik nie wykazał zachowania 3 miesięcznego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 13 czerwca2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1015/13 wskazał, że o wyroku dowiedział się pierwszy raz w dniu 10 grudnia 2015 r. z treści odpowiedzi Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie na skargę złożoną przez pełnomocnika do WSA w Warszawie. Wywiedziono, że w dniu 28 stycznia 2016 r. pełnomocnik napisał skargę do WSA w Łodzi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1015/13, którą to skargę wysłał listem poleconym do Sądu w dniu 10 lutego 2016 r., w sytuacji kiedy termin 3 miesięczny upłynął 10 marca 2016 r. wypełniając dyspozycję art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego i będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia zarzutów tej skargi.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej. Oznacza to konieczność powołania w petitum skargi kasacyjnej przepisów prawa ze wskazaniem konkretnej jednostki redakcyjnej naruszonego przepisu, któremu, zdaniem skarżącego, uchybił sąd, dalej określenia, jaką postać miało to naruszenie (w przypadku naruszenia prawa materialnego, czy popełniono błąd interpretacyjny, czy też błąd subsumcji), uzasadnienia zarzutu odnoszącego się ściśle do wskazanych naruszeń, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego wykazania dodatkowo, że wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Pomimo braków w sformułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej Sąd przeszedł do ich rozpoznania.
W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę o wznowienie postępowania wskazując, że po pierwsze – strona nie uprawdopodobniła zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania i po drugie – nie wskazała przyczyn wznowienia postępowania.
W związku z powyższym wskazać należy, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zw. dalej p.p.s.a., określa warunki dopuszczalności skargi (wniosku) o wznowienie postępowania. Przede wszystkim skarga wznowieniowa musi być oparta na jednej z "podstaw wznowieniowych", enumeratywnie wymienionych w przepisach art. 271-273 p.p.s.a. Nadto warunkiem dopuszczalności skargi (wniosku) o wznowienie jest wniesienie tej skargi (wniosku) w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a w sytuacji gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – biegnie od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna zawiera jedynie argumentację zmierzającą do obalenia twierdzenia Sądu I instancji, że strona nie uprawdopodobniła zachowania terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania. Pełnomocnik skarżącej podnosi bowiem, że o wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Łd 1015/13 dowiedział się w dniu 10 grudnia 2015r., a skargę wniósł w dniu 10 lutego 2016r., tj. w terminie wskazanym w art. 271 pkt 2 p.p.s.a.
W związku z tak sformułowanym wywodem pełnomocnika skarżącej kasacyjnie należy podkreślić, że warunek wniesienia skargi w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia (a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy zawarty) został wskazany w art. 277 p.p.s.a. Sąd I instancji nie mógł więc naruszyć art. 271 pkt 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że skargę wniesiono z uchybieniem terminu.
Sąd uznał więc, ustosunkowując się do zarzutu skarżącej kasacyjnie, że należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż początkową datą, od której biegnie termin wznowienia postępowania jest data powzięcia wiadomości o orzeczeniu przez enumeratywnie wymienione podmioty, czyli przez stronę, jej organ lub jej przedstawiciela ustawowego. Wśród wymienionych podmiotów nie ma pełnomocnika, dlatego terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie można łączyć z powzięciem przez niego wiadomości o fakcie wydania orzeczenia.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145. § 1 pkt 2 p.p.s.a. wskazać należy, że zgodnie z treścią tej normy sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, Sąd I instancji tego przepisu nie stosował, nie jest więc uprawniony zarzut jego naruszenia.
Z powyższego wynika zatem, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
- - ---------------------- 6