Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1338/08 odrzucił skargę B. K. na rozporządzenie Nr 13 Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. w przedmiocie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca wniosła skargę bez wymaganego przez art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) oraz art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (t.j.: Dz. U. z 2001 r. nr 80, poz. 872 ze zm.) wezwania Wojewody Mazowieckiego do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd podkreślił, iż nie można uznać za spełnienie warunku wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w niniejszej sprawie wezwania z dnia [...] czerwca 2005 r., które skarżąca wniosła przed wniesieniem skargi pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1595/05 ponieważ w tej sprawie Sąd wydał postanowienie o odrzuceniu skargi uznając, że skarżąca w okresie poprzedzającym wniesienie skargi nie wezwała do usunięcia naruszenia, o którym mowa w art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie. Ponadto WSA zaznaczył, iż jest związany prawomocnym postanowieniem zapadłym w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1595/05. Według Sądu I-instancji dla uznania, że skarga została skutecznie wniesiona skarżąca powinna wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa w zakresie wnoszonej skargi przed wniesieniem skargi z dnia [...] stycznia 2008 r., ale już po wniesieniu skargi w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1595/05. Sąd zaznaczył, iż brak wyczerpania trybu z art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie stanowi o niedopuszczalności skargi w niniejszej sprawie.
W sporządzonej przez adwokata skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła postanowienie z dnia 21 października 2008 r. w całości oraz zarzuciła naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 52 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie poprzez jego błędne zastosowanie i niedokonanie analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, co skutkowało nieuprawnionym przyjęciem, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie dokonała wezwania Wojewody Mazowieckiego do usunięcia naruszenia prawa. W uzasadnieniu podniesiono, iż w dniu [...] marca 2008 r. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem do Marszałka Województwa Mazowieckiego w Warszawie, ponawiając swój wniosek z dnia [...] stycznia 2007 r. o zajęcie się jej sprawą. Według Skarżącej jej pismo z dnia [...] marca 2008 r. stanowi o spełnieniu przesłanki wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie, ponieważ z treści tego pisma wynika, że po raz kolejny zwraca się do Wojewody o usunięcie naruszenia prawa.
W dniu [...] kwietnia 2008 r. Skarżąca otrzymała pismo od Marszałka Województwa będące odpowiedzią na jej wniosek z dnia [...] marca 2008 r., a zarządzeniem z dnia 4 kwietnia 2008 r. WSA przedłużył adwokatowi skarżącej termin do złożenia pisma precyzującego skargę do dnia 20 kwietnia 2008 r. W tym stanie rzeczy zdaniem Skarżącej należy uznać, iż skarga została złożona bezpośrednio do WSA w dniu 18 kwietnia 2008 r., ponieważ w związku z tym, że Skarżąca wystąpiła o przyznanie jej pomocy prawnej, a Sąd ustanowił dla niej pełnomocnika z urzędu, pismem będącym właściwą skargą, z którą wiążą się skutki procesowe, jest pismo pełnomocnika Skarżącej z [...] kwietnia 2008 r. Powoduje to, iż za datę wniesienia skargi należy więc uznać datę przekazania skargi przez Sąd do Wojewody Mazowieckiego, a więc dzień [...] kwietnia 2008 r. Zdaniem sporządzającego skargę kasacyjną skoro skarżąca w dniu [...] kwietnia 2008 r. otrzymała odpowiedź organu na swój wniosek z dnia [...] marca 2008 r., to skarga została wniesiona w przepisanym w art. 53 § 1 p.p.s.a. terminie.
Powołując się na tak przytoczone podstawy kasacyjne Skarżąca wniosła o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, a w tym kosztów niezapłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę kasacyjną należy oddalić.
Zgodnie z art. 44 ust. 1-4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu organu, który wydał przepis, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Omawianej regulacji niestosuje się, gdy w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Natomiast w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Powoduje to, iż do wniesienia skargi stosuje się 30 dniowy termin określony w art. 53 § 1 p.p.s.a., ale bieg tego terminu rozpoczyna się od dnia doręczenia skarżącemu odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, gdy odpowiedź została doręczona przed upływem dwumiesięcznego terminu przewidzianego dla rozpatrzenia wezwania. Jeżeli odpowiedzi nie doręczono, termin do wniesienia skargi biegnie od dnia upływu tego dwumiesięcznego terminu.
W pierwszej kolejności obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy wniesiona skarga podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny i czy spełnia wymogi formalne. W sprawie niniejszej tymi wymogami było: 1) zaskarżenie uchwały z zakresu administracji publicznej, 2) wcześniejsze bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia), 3) zachowanie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i uiszczenie wpisu od skargi (przy czym punkty 2 i 3 stanowią wymogi formalne dopuszczalności skargi).
Zaskarżone rozporządzenie nr 13 Wojewody Mazowieckiego jest aktem prawa miejscowego organu administracji publicznej, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego, ogłoszonym we właściwym wojewódzkim dzienniku urzędowym. Reguluje zagadnienia związane z jedną z form ochrony przyrody, a więc w zakresie administracji publicznej.
Wniesienie skargi przez Skarżącą nie zostało jednak poprzedzone bezskutecznym wezwaniem Wojewody Mazowieckiego do usunięcia naruszenia prawa (tj. usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia - zob. art. 52 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy o administracji rządowej w województwie). Nie można bowiem podzielić wyrażonego w skardze kasacyjnej poglądu, iż za wezwanie Wojewody Mazowieckiego do usunięcia naruszenia prawa można uznać pismo skarżącej do Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] marca 2008 r. Analiza treści tego pisma dowodzi bowiem, iż nie dotyczy ono bezpośrednio zaskarżonego rozporządzenia Nr 13 Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. w przedmiocie Mazowieckiego Parku Krajobrazowego im. Czesława Łaszka, ale odnosi się do zgody na zamianę przeznaczenia gruntów w związku z uchwałą Rady Miasta st. Warszawy w sprawie przystąpienia do sporządzenia planu miejscowego.
Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej poglądu, iż jako odpowiedź na wezwanie do usunięcia przez Wojewodę Mazowieckiego naruszenia prawa można uznać pismo Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] (doręczone w dniu [...] kwietnia 2008 r., a będące odpowiedzią na wniosek Skarżącej z dnia [...] marca 2008 r.) należy podkreślić, że w orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości, iż negatywne stanowisko w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa może być ujawnione i zakomunikowane wzywającemu w każdy sposób, który dostatecznie ujawnia odmowę dokonania żądanego usunięcia naruszenia prawa (zob. np. postanowienie SN z dnia 5 stycznia 2001 r., III RN 54/00, OSNP 2001/21/633). Jednak nie sposób podzielić twierdzenia wynikającego z wywodów skargi kasacyjnej, iż odpowiedzi może udzielić także organ niewłaściwy w sprawie (a więc Marszałek Województwa Mazowieckiego).
Art. 44 ust. 1 w.w. ustawy wyraźnie bowiem definiuje organy, do których można kierować wezwanie do usunięcia naruszenia, a zatem również organy uprawnione do ewentualnej odpowiedzi na wezwanie. Są nimi organ, który wydał przepis, lub organ upoważniony do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia.
W związku z powyższym za całkowicie chybiony należy uznać zawarty w zażaleniu zarzut naruszenia art. 52 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie. Oznacza to, iż w zaskarżonym postanowieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie zastosował art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. na podstawie, których odrzucił skargę. W sprawie miał bowiem zastosowanie art. 52 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie w świetle, którego wniesienie skargi w niniejszej sprawie należało poprzedzić wezwaniem organu, który wydał przepis aktu prawa miejscowego, lub organu upoważnionego do uchylenia przepisu w trybie nadzoru do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.
Ze wskazanych powodów nie można było uznać, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego będące przedmiotem zażalenia uchybia prawu. Dlatego, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę kasacyjną należało oddalić.