Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2191/15

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 maja 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 2244/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. F. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 sierpnia 2014r. nr... w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądził na rzecz strony zwrot kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z dnia 11 sierpnia 2014r. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm.), zw. dalej k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409), zw. dalej Prawem budowlanym, po rozpatrzeniu odwołania K. F. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. D. M. nr... z dnia 30 maja 2014r., wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 oraz art. 52, art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 k.p.a., nakazującą K. F. rozbiórkę budynku gospodarczego, usytuowanego na terenie działki o nr ew.... w miejscowości P., gmina P..

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania w drugiej instancji – decyzją nr... z dnia 5 marca 2014r. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. D. M. nr... z dnia 14 stycznia 2014r., nakazującą K. F. rozbiórkę budynku gospodarczego, usytuowanego na terenie działki o nr. ew.... w miejscowości P., gmina P. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z poleceniem ustalenia, czy budynek gospodarczy, usytuowany na terenie działki o nr ew.... w miejscowości P., gmina P., uległ remontowi zgodnie z dokonanym przez K. F. w dniu 11 lipca 2012r. zgłoszeniem w Starostwie Powiatowym w N. D. M., czy też stanowi on nowopowstały budynek gospodarczy, wybudowany samowolnie, o powierzchni zabudowy do 25 m2. Jeśli natomiast okazałoby się, że wybudowano od podstaw nowy obiekt, to organ powiatowy miał również wyjaśnić, czy jego budowę rozpoczęto przed rozebraniem starego budynku drewnianego, czy też najpierw rozebrano istniejący budynek drewniany, a dopiero potem przystąpiono do realizacji spornej inwestycji.

M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przeprowadzono w dniu 31 marca 2014r. oględziny, podczas których ustalono, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek gospodarczy, w stosunku do którego dokonano zgłoszenia remontu, który miały polegać na obmurowaniu istniejącego budynku drewnianego o powierzchni maksymalnej 13,20 m2. Według projektu załączonego do zgłoszenia, istniejący budynek był w złym stanie technicznym, choć nie stwarzał bezpośredniego zagrożenia. Podczas oględzin stwierdzono jednak, że wzniesiono nowy budynek, który wybudowano po rozebraniu wcześniej istniejącego budynku drewnianego. Wykonano fundamenty żelbetonowe, a następnie płytę posadzki. Tych elementów nie było w projekcie budowlanym, który przewidywał obmurowanie budynku drewnianego murem z bloczków gazobetonowych oraz pozostawienie istniejącej posadzki. Podczas oględzin S. F. (mąż K. F.) oświadczył, że remont budynku zaczęto od wykopu pod ławy fundamentowe i odcięciu części sanitarnej, która zgodnie ze zgłoszeniem nie podlegała remontowi.

Po odcięciu części sanitarnej stwierdzono, że dalsze wykonywanie prac remontowych zagraża bezpieczeństwu życia, o czym poinformował kierownik budowy prowadzący nadzór nad robotami budowlanymi przy sąsiednim budynku mieszkalnym, zamieszczając o tym w dniu 14 października 2013r. wpis w dzienniku budowy, że należy rozebrać budynek gospodarczy drewniany ze względu na bezpieczeństwo osób pracujących przy remoncie.

Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego budowa takich obiektów wymaga zgłoszenia. Inwestor nie dokonał stosownego zgłoszenia na wybudowanie nowego budynku gospodarczego na przedmiotowej nieruchomości, stąd zarzut dopuszczenia się przez niego samowoli budowlanej jest uzasadniony. Wobec niedopełnienia tego obowiązku właściwe było zastosowanie trybu przewidzianego w art. 49b Prawa budowlanego, tj. zbadanie przesłanek umożliwiających legalizację dokonanej samowoli.

Organ ustalił, że szerokość działki o nr ew.... wynosi około 15,80 m, a zatem w takim przypadku zastosowanie znajdzie § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 ze zm.), zw. dalej rozporządzeniem, zgodnie z którym dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy), lecz nie mniejszej niż 1,5 m. Pomiar odległości budynku gospodarczego od ogrodzenia z działką sąsiednią wyniósł 40 cm, co powoduje, że położenie nowopowstałego obiektu pozostaje w sprzeczności z przepisami techniczno-budowlanymi. Na niewielką odległość usytuowania ówczesnego budynku drewnianego z działką sąsiednią (około 30 cm) zwrócono także uwagę w opisie do projektu budowlanego.

Ponadto zgodnie z przepisem § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa, zaś w niniejszej sprawie budynek posiada dach jednospadowy ze spadkiem w stronę działki sąsiedniej, przy czym okap dachu znajduje się w ostrej granicy z działką sąsiednią.

W tej sytuacji, w ocenie organu, usytuowanie budynku gospodarczego narusza przepisy § 12 rozporządzenia, co w świetle powyższych rozważań winno skutkować bezwzględnym orzeczeniem nakazu rozbiórki, bowiem legalizacja obiektu w trybie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego jest wykluczona.

Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu, M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a., bowiem S. F. brał udział w oględzinach i podpisał sporządzony z nich protokół, zaś K. F. została prawidłowo pouczona o przysługujących jej uprawnieniach

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. F., zarzucając naruszenie prawa materialnego: (1) art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędne zastosowanie, skutkujące przyjęciem, iż nowo powstały budynek gospodarczy na terenie działki nr ew.... w m. P., gm. P. narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisy techniczno-budowlane, (2) art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnie i interpretację przepisów, jakoby budynek gospodarczy został wybudowany samowolnie oraz naruszenie przepisów postępowania: (1) art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak wnikliwej analizy sprawy, niewyjaśnienia, czy roboty budowlane zostały zakończone, dowolną interpretację załączonej dokumentacji technicznej, (2) art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia oraz dowolność w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło organ do wniosku, iż inwestycja stanowi samowolę budowlaną, (3) art. 15 k.p.a. poprzez ograniczenie się wyłącznie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, czym naruszona została zasada dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, (4) art. 85 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez przeprowadzenie nierzetelnych oględzin nieruchomości, przez co nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy.

Skarżąca wskazała, że budynek nigdy nie był wykonywany w ramach samowoli, o czym świadczy fakt, iż w dniu 11 lipca 2012r. do Starosty N. w N. D. M. wniosła zgłoszenie w sprawie zamiaru wykonania robót budowlanych niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę, polegających na obmurowaniu w ramach remontu budynku gospodarczego na terenie działki nr ew.... w P. i organ ten oświadczył, że nie wnosi zastrzeżeń. Ponadto w czasie oględzin potwierdzono zgodność wymiarów oraz materiałów użytych przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczego z projektem budowlanym załączonym do zgłoszenia.

Mając na uwadze bezpieczeństwo życia osób pracujących przy remoncie, nastąpiła zmiana kolejności wykonywania prac przy inwestycji – zamiast obmurowania istniejącego budynku drewnianego postanowiono, iż drewniany budynek zostanie rozebrany, a następnie odtworzony w budynku, który miał go obmurować. Zdaniem skarżącej, budynek drewniany został rozebrany na czas trwania prac i dopiero zostanie odtworzony zgodnie ze złożonym i zatwierdzonym projektem, zaś oględziny przeprowadzono nierzetelnie.

Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Sąd argumentował, że w dniu 11 lipca 2012r. K. F. złożyła w Starostwie Powiatowym w N. D. M. zgłoszenie o przystąpieniu z dniem 15 sierpnia 2012r. do wykonania robót budowlanych, polegających na obmurowaniu w ramach remontu budynku gospodarczego zgodnie z załączonym projektem. Starosta N. wydał w dniu 9 sierpnia 2012r. zaświadczenie o złożeniu zgłoszenia i braku zastrzeżeń do rozpoczęcia robót budowlanych objętych tym zgłoszeniem. W czasie przeprowadzonych w dniu 29 listopada 2013r. oględzin ustalono, że budynek został wykonany zgodnie z projektem, jednak po zapoznaniu się z projektem pełnomocnik właścicielki sąsiedniej działki wskazał, że dokonano rozbiórki dotychczas istniejącego budynku i budowy nowego, na dowód czego załączył wydruki zdjęć. W tej sytuacji zapadła decyzja z dnia 14 stycznia 2014r., nakazująca K. F. rozbiórkę, jednak została ona uchylona przez M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, bowiem zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. D. M. winien bezspornie ustalić, czy budynek gospodarczy uległ remontowi, czy został rozebrany, a w jego miejsce postawiono nowy budynek.

Podczas oględzin w dniu 31 marca 2013r. S. F. oświadczył do protokołu, że budynek drewniany był w złym stanie technicznym i zagrażał bezpieczeństwu życia osób pracujących przy remoncie, w związku z czym został rozebrany, a na jego miejscu wykonano nowy budynek, wyglądający jak ten w projekcie, jednak z żelbetowymi fundamentami, nową posadzką i ścianami z bloczków.

Sąd wywiódł, że w niniejszej sprawie skarżąca złożyła wymagane prawem zgłoszenie. Z przedłożonego projektu wynikało, iż budynek objęty zgłoszeniem posadowiony jest w odległości ok. 0,3 – 0,4 m od granicy działki sąsiedniej. Organ architektoniczno-budowlany po analizie przedłożonej wraz ze zgłoszeniem dokumentacji nie wniósł sprzeciwu. W czasie budowy z uwagi na bezpieczeństwo osób pracujących przy remoncie inwestor odstąpił od harmonogramu wykonywania robót budowlanych, a także od zakresu. Drewniany budynek gospodarczy został rozebrany i w jego miejsce powstał budynek murowany w kształcie, kubaturze i lokalizacji tożsamy z istniejącym budynkiem drewnianym, który według oświadczenia inwestora ma być odtworzony. Docelowo zatem uzyskany zostanie stan, jaki przewidywało zgłoszenie – obmurowanie budynku (po odtworzeniu drewnianej części budynku). Z akt postępowania wynika nadto, że wykonanie fundamentów było przewidziane projektem budowlanym (ława żelbetowa z betonu i stali).

Projekt nie obejmował wykonania posadzki. Z protokołu oględzin z dnia 29 listopada 2013r. wynika, że budynek ma wymiary zgodne z projektem oraz w czasie prac budowlanych użyto materiałów w nim wskazanych.

Wobec tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, zdaniem Sądu, zasadny był zarzut naruszenia art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, a decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki należało uznać za przedwczesną. Organ naruszył także art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 k.p.a., bowiem pominął kwestię skutecznie dokonanego zgłoszenia, z którego wynikało, że budynek znajduje się blisko granicy, jednak został w tym miejscu wybudowany jeszcze w latach 60-tych ubiegłego wieku (co wynika z projektu budowlanego), a zatem na długo przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę, organ winien sprawdzić, czy budynek został wykonany zgodnie z projektem, czy też z odstępstwami od niego, a jeśli tak, to jakiego rodzaju były to odstępstwa (istotne czy nieistotne) i czy możliwa jest legalizacja budynku. Organ winien mieć na uwadze deklarację skarżącej, że zamierza odtworzyć drewniany budynek w środku obmurówki, a także, że w miejscu, w którym znajduje się budynek, znajdował się on w czasie składania zgłoszenia, co do którego nie wniesiono sprzeciwu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
2. 1. art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie, iż wykonywanie prac w nieistniejącym obiekcie budowlanym może w dalszym ciągu stanowić remont w rozumieniu ww. przepisu,
3. 2. art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez niezastosowanie w sprawie, a w konsekwencji pominięcie, iż prace wykonane przez K. F. stanowią w istocie budowę nowego murowanego obiektu budowlanego, a nie remont dotychczas istniejącego drewnianego obiektu budowlanego,
4. 3. art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 31 ust. 1 pkt 1 oraz art. 31 ust. 2 Prawa Budowlanego poprzez niezastosowanie w sprawie a w konsekwencji uznanie, iż rozbiórka i budowa nowo powstałego obiektu budowlanego mogła zostać dokonana w ramach zgłoszenia remontu, choć każda z ww. czynności (remont, rozbiórka, budowa) wymaga dokonania odrębnego zgłoszenia,
5. 4. art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, iż zastosowanie ww. przepisu jest przedwczesne, podczas gdy prawidłowo zastosowany przepis winien prowadzić do wniosku, iż przedmiotowy budynek stanowi samowolę budowlaną, gdyż:
6. a) K. F. nigdy nie zgłosiła zamiaru dokonania rozbiórki ani budowy, a jedynie remontu, który nie może obecnie być zakończony (budynek nie istnieje),
7. b) został wybudowany niezgodnie z § 12 ust. 3 pkt 1 oraz § 12 ust. 5 pkt 1 Rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
8. II. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit, a i c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi K. F., pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie przemawiał za oddaleniem skargi z uwagi na fakt, iż K. F. nie dokonała remontu, lecz rozbiórki i budowy nowego obiektu budowlanego w miejsce dotychczas istniejącego starego obiektu budowlanego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. F., działając w imieniu własnym, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Naczelny Sąd Administracyjny, związany podstawami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc pod uwagę z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skardze zarzutów sformułowanych w granicach podstaw kasacyjnych.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie zarówno przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jak i przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.)

Zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczy naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez uwzględnienie skargi K. F., pomimo iż zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie przemawiał za oddaleniem skargi z uwagi na fakt, iż K. F. nie dokonała remontu, lecz rozbiórki i budowy nowego obiektu budowlanego w miejsce dotychczas istniejącego starego obiektu budowlanego. Z tym zarzutem łączą się zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 8 (poprzez błędną wykładnię), art. 3 pkt 6 (poprzez niezastosowanie) oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 31 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 Prawa budowlanego (poprzez niezastosowanie), a także art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego (poprzez błędna wykładnię).

Zarzuty te sprowadzają się do tego, że skarżąca kasacyjnie nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wykonane przez inwestora roboty budowlane wykonane zostały na podstawie skutecznie dokonanego zgłoszenia. W jej ocenie inwestor dokonał rozbiórki dotychczas istniejącego drewnianego obiektu budowlanego i wybudował nowy murowany budynek w miejsce rozebranego starego budynku, bez składania nowego zgłoszenia.

Odnosząc się do tych zarzutów należy podkreślić, że inwestor dokonał zgłoszenia właściwemu organowi wykonania robót budowlanych, polegających na obmurowaniu w ramach remontu budynku gospodarczego drewnianego o powierzchni zabudowy max 13,20 m², kubaturze 41,2 m³, murem z bloczków gazobetonowych (zgodnie z załączonym projektem), wobec którego nie został złożony przez organ sprzeciw. Bezspornym jest także, że podczas wykonywania robót budowlanych, inwestor dokonał najpierw rozbiórki drewnianego budynku gospodarczego, a w jego miejsce wybudował budynek murowany o powierzchni zabudowy do 25 m².

Zgodnie z powołanym w skardze kasacyjnej przepisem art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego remont polega na wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Należy podzielić zarzut skargi kasacyjnej, że jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, to inwestor dokonuje odbudowy, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego zalicza się do budowy.

W sprawie niniejszej w ocenie organu administracji, remont nie został wykonany, gdyż nie został obmurowany stary budynek gospodarczy drewniany, ale powstał nowy budynek gospodarczy murowany, o powierzchni zabudowy do 25 m², po uprzednim rozebraniu drewnianych ścian. Jednocześnie organ stwierdził, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, budowa wolnostojących, parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25 m² wymaga od inwestora zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Jednak inwestor nie dokonał stosownego zgłoszenia na wybudowanie nowego budynku gospodarczego na przedmiotowej nieruchomości, zatem dopuścił się on samowoli budowlanej, co skutkowało zastosowaniem trybu przewidzianego w art. 49b Prawa budowlanego.

Sąd I instancji uznał natomiast, że organ naruszył art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, a decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki jest przedwczesna. Sąd potwierdził przy tym, że drewniany budynek został rozebrany i w jego miejsce powstał budynek murowany, ale docelowo uzyskany zostanie stan, jaki przewidywało zgłoszenie – obmurowanie budynku, po odtworzeniu drewnianej części budynku. Sąd przy takim stanowisku zalecił organowi, aby sprawdził, czy budynek został wykonany zgodnie z projektem, czy też z odstępstwami i czy możliwa jest legalizacja budynku.

Należy wskazać, że zgodnie z powołanym art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zatem przepis ten ma zastosowanie w przypadku, gdy dany obiekt wybudowany został (lub jest w budowie) bez wymaganego zgłoszenia, lub pomimo wniesienia sprzeciwu.

W sprawie niniejszej inwestor dokonał zgłoszenia na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, czyli dotyczyło ono remontu. W ocenie organu, wykonał nowy obiekt budowlany – budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 25 m², którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego), lecz również zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1. Należy zatem uznać, że inwestor przed rozpoczęciem robót dokonał zgłoszenia i nie zachodzi przypadek określony w art. 49b Prawa budowlanego. Rolą organu było w tym przypadku ustalenie, czy wykonywane na podstawie zgłoszenia roboty budowlane dokonane zostały z naruszeniem art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a w przypadku pozytywnego ustalenia, postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego za usprawiedliwiony.

Nie można natomiast podzielić zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. Pomimo bowiem częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, odpowiada on prawu, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu skarżonego wyroku jego sentencja nie uległaby zmianie. Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylając decyzje organu administracji, który powinien ponownie przeprowadzić postępowanie. Jego celem jest ustalenie, czy ma w sprawie zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i czy można na podstawie art. 51 dokonać legalizacji przedmiotowego obiektu, czy też orzec jego rozbiórkę.

W konsekwencji, zaskarżony wyrok Sądu I instancji uznać należy za prawidłowy, a sprawa musi zostać ponownie przeanalizowana przez organ. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak wyroku.

W tej sytuacji odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej nie jest możliwe, gdyż sprawa wymaga uprzedniego wyjaśnienia, zgodnie ze wskazanymi zaleceniami.

Koniecznym jest podkreślenie, że w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 184 p.p.s.a., ale wyrażeniu w uzasadnieniu wyroku innej oceny prawnej niż to uczynił Sąd I instancji, wiążąca jest ocena przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tych względów, ponownie rozpoznając sprawę, organ winien uwzględnić stanowisko zaprezentowane w niniejszym wyroku.

1. - ---------------------- 4