Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2608/18, oddalił skargę G.B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 września 2018 r., nr 1637/18 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Zaskarżonym postanowieniem Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. W. nr IIOT/641/2015 z dnia 30 listopada 2015 r., odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek G.B. z dnia 27 października 2015 r. w sprawie robót budowlanych prowadzonych na strychu budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego na nieruchomości przy ul. R. [...] w W., ze względu na wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła G.B., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Wyrokowi zarzucono:
- I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz.1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") – poprzez odstąpienie od wymogu rozpoznania w granicach sprawy i wszechstronnego zbadania legalności zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oraz wnikliwego rozważania podniesionych w skardze zarzutów, co w konsekwencji skutkowało błędnym oddaleniem skargi.
- II. Art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm., dalej: "p.u.s.a.") poprzez błędne oddalenie skargi przez Sąd Administracyjny I instancji, wskutek wadliwego wykonania funkcji kontroli sądowo-administracyjnej legalności zaskarżonego postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w tym braku wnikliwego zbadania naruszeń art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 59 § 2 k.p.a., art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie celem uwzględnienia skargi oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.
Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności sprawę rozpoznano w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej formułowanej przez strony, organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny został przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Jako niezasadny należało uznać zarzut art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym: "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a."
Skuteczność zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. zależy od wykazania, że Sąd I instancji rozpoznając skargę, dokonał oceny zgodności z prawem innej sprawy bądź przekroczył granicę rozpoznawanej sprawy. W odniesieniu do zaskarżonego wyroku zarzut ten jest nieuzasadniony, bowiem Skarżąca nie wykazała, że Sąd I instancji dokonał oceny pod względem zgodności z prawem innej sprawy lub z przekroczeniem granic rozpoznawanej sprawy, w szczególności, że odnosił się do innego stanu faktycznego niż wskazany w skardze.
Sąd I instancji, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, wyjaśnił w motywach zaskarżonego wyroku stan faktyczny sprawy w kontekście mających zastosowanie przepisów art. 58 § 1 i 2 k.p.a., na co wskazują motywy zaskarżonego wyroku (s. 6-9). Sąd prawidłowo przyjął, że stan faktyczny sprawy został wyczerpująco ustalony w postępowaniu administracyjnym, wyjaśniając przy tym, że organ miał w obowiązku poddanie ocenie argumentów i dowodów przedstawiony przez Stronę na okoliczność wykazania, że uchybienie terminu było przez nią niezawinione.
Sąd prawidłowo przyjął, że Skarżąca nie zachowała terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia oraz nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 30 listopada 2015 r. Skarżąca osobiście odebrała to postanowienie w dniu 11 grudnia 2015 r. Zatem termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 18 grudnia 2015 r. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 20 marca 2018 r. Skarżąca usprawiedliwiała uchybienie terminu: 1) chorobą, przy czym nie wykazała, że choroba ta wykluczała możliwość wniesienia w terminie zażalenia oraz 2) niedysponowaniem w tym czasie odpowiednim materiałem dowodowym, co jak słusznie podniesiono w zaskarżonym wyroku, z uwagi na odformalizowany charakter zażalenia, nie może być wzięte pod uwagę przy ocenie wypełnienia przesłanego do przywrócenia terminu.
Należy podzielić aprobatę Sądu I instancji w odniesieniu do oceny, jakiej dokonał organ wobec przedstawionej przez Skarżącą argumentacji. Z tych też względów trafnie przyjęto w zaskarżonym wyroku, że administracyjne postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, zaś jego wynik wyrażony w sentencji zaskarżonego postanowienia odpowiada prawu.
Nie mógł również odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 p.u.s.a.
Według art. 1 § 2 p.u.s.a.: "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej." Natomiast w myśl wymienionego w cytowanym przepisie art. 1 § 1 p.u.s.a.: "Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej."
Art. 1 § 2 p.u.s.a. należy do przepisów ustrojowy, a co za tym idzie nie mieści się w zakresie podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Ewentualne naruszenie art. 1 § 2 p.u.s.a. miałoby miejsce wtedy, gdyby Sąd rozpoznając skargę zastosowałby inny rodzaj oceny niż zgodność z prawem odwołując się np. do zasad słuszności czy współżycia społecznego (por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2014/19, LEX nr 2848053).
Z kolei wskazany w tym zarzucie art. 151 p.p.s.a. należy do tak zwanych przepisów wynikowych, co oznacza że chcąc skutecznie powołać się na zarzut naruszenia tego przepisu należy wykazać (czego, jak wyżej wskazano, we wniesionej skardze kasacyjnej nie dokonano), że Sąd I instancji błędnie przyjął, iż nie doszło do naruszenia w tym przypadku przepisów postępowania, które prowadziłoby do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.