Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę J. S. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 9 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Bd 897/09.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. i K. S. na decyzję Kujawsko- Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nakazującą skarżącym wykonanie rozbiórki samowolnie zrealizowanego utwardzenia terenu kostką betonową o powierzchni 4,68 m2, na działce nr [...] w miejscowości B., gmina [...], stanowiącej własność M. i L. N. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Kujawsko- Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek J. S. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wnioskodawca przedłożył organowi nowy dowód w postaci wykonanego przez geodetów w dniu 6 lipca 2010 r. szkicu geodezyjnego zatytułowanego "pomiar istn. krawężnika", z którego wynika, że przedmiotowe utwardzenie terenu usytuowane jest nie na działce nr [...], lecz na należącej do skarżącego działce nr [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję ostateczną z dnia [...] sierpnia 2009 r. i umorzył postępowanie w sprawie wykonania przedmiotowego utwardzenia. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 16 września 2011 r.
Pismem z dnia 29 lutego 2012 r., doprecyzowanym pismem z dnia 1 maja 2012 r., J. S. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem z dnia 9 grudnia 2009 r. na podstawie art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). Skarżący powołał się na dowód w postaci ww. szkicu geodezyjnego, nie znany i nie przedstawiany organowi wydającemu decyzję z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz Sądowi orzekającemu w sprawie II SA/Bd 897/09.
Skarżący podkreślił, że o istnieniu wynikającej z ww. dowodu okoliczności faktycznej dotyczącej usytuowania spornego utwardzenia terenu na działce nr [...], dowiedział się w dniu 8 lutego 2012 r., tj. w dniu w którym otrzymał od organu II instancji pismo z dnia 1 lutego 2012 r., stanowiące odpowiedź na zapytanie skarżącego (pismo z dnia 14 stycznia 2012 r.) co do faktu i terminu uostatecznienia decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Odrzucając skargę o wznowienie postępowania sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył na wstępie treść przepisów art. 270, art. 273 § 3 i art. 280 § 1 p.p.s.a. oraz wskazał na konieczność zbadania, czy rozpoznawana skarga spełnia wszystkie wymogi, stanowiące warunek konieczny wyznaczenia rozprawy.
Odnosząc następnie swoje rozważania do norm art. 277 i art. 272 § 2 p.p.s.a. i przedstawionych okoliczności faktycznych, Sąd stwierdził, że strona nie zachowała trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie opartej na przesłance późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Skarżący, uzasadniając wniosek o wznowienie postępowania sądowego, powołał się na dowód w postaci sporządzonego w dniu 6 lipca 2010 r. szkicu geodezyjnego. Szkic ten stanowił też postawę wniosku skarżącego z dnia 10 lipca 2010 r. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Zatem co najmniej w dniu 10 lipca 2010 r. skarżący wiedział o okoliczności stanowiącej podstawę żądania.
Tym samym trzymiesięczny termin do wniesienia przedmiotowej skargi upłynął w październiku 2010 r. Przyjmując nawet, jak czyni to skarżący, że termin, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, stanowi data powzięcia przez stronę informacji o uznaniu przez organ nadzoru dowodu w postaci ww. szkicu geodezyjnego, to i tak w sprawie nie został zachowany ustawowy termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, albowiem decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą m.in. ze względu na przedmiotowy dowód, uchylono decyzję ostateczną z dnia [...] sierpnia 2009 r. i umorzono postępowanie w sprawie wykonania spornego utwardzenia, została doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 1 września 2011 r., a zatem termin do wniesienia skargi upłynął w grudniu 2011 r. Skarżący natomiast wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego osobiście w dniu 8 marca 2012 r., a więc po upływie ponad czterech miesięcy od dnia otrzymania decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r.
Zdaniem Sądu nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że termin, od którego należy liczyć trzymiesięczny termin do wniesienia skargi, stanowi data powzięcia informacji przez skarżącego o ostateczności decyzji z dnia [...] sierpnia 2011 r. (16 września 2011 r.). Sama ta data również wskazuje na uchybienie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego.
W tym stanie rzeczy skargę o wznowienie postępowania sądowego Sąd pierwszej instancji uznał za wniesioną z uchybieniem terminu z art. 277 p.p.s.a. i na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł J. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- 1. naruszenie przepisów postępowania przez przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, iż skarżący nie dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania, pomimo wskazania, jako podstawy do złożenia przedmiotowego wniosku, pisma nr [...] z dnia 01 lutego 2012 r., otrzymanego przez skarżącego w dniu 8 lutego 2012 r.,
- 2. naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 280 p.p.s.a. przez rozpatrzenie w ramach wstępnego badania przesłanek dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania, jej merytorycznego zakresu i dowolnej, arbitralnej zmiany przez wskazany Sąd podstawy złożonej skargi, w celu uzyskania możliwości jej odrzucenia,
- 3. naruszenie przepisów postępowania, przez rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym, merytorycznego zakresu skargi w zakresie wskazanej przez skarżącego podstawy wznowienia postępowania, zamiast rozpoznania tej kwestii w trybie art. 281 p.p.s.a., a więc zdaniem skarżącego postanowienie to dotknięte jest więc wadą wskazaną w art. 183 § 2 pkt 4 pow. ustawy skutkującą nieważnością postępowania.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną kasację.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga, więc nie tylko ich prawidłowego określenia w samej skardze, ale stosownie do art. 176 p.p.s.a. w ogóle ich przytoczenia. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Podstawy kasacji mogą w myśl art. 174 p.p.s.a. stanowić: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia również wymaga i to, że konstruując zarzuty skargi kasacyjnej, obowiązkiem jej autora jest wskazanie konkretnych przepisów naruszonych zdaniem strony skarżącej przez Sąd, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu oraz innych jednostek redakcyjnych.
Analiza pierwszego zarzutu rozpoznawanej skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, iż nie spełnia on żadnego z powyższych wymagań konstrukcyjnych. Autor kasacji, kwestionując ocenę Sądu pierwszej instancji o uchybieniu przez skarżącego trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem nie wskazał na żaden przepis, któremu Sąd pierwszej instancji w jego ocenie uchybił, podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie. Ograniczył się on jedynie do ogólnikowego stwierdzenia, iż doszło do "naruszenia przepisów postępowania". Brak jakiejkolwiek precyzji przy formułowaniu analizowanego zarzutu uniemożliwiał kontrolę kasacyjną w tym zakresie i czynił pierwszy zarzut kasacji a priori bezzasadnym.
Przechodząc do oceny drugiego zarzutu, autor kasacji sformułował go jako "naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 280" p.p.s.a., co mogłoby sugerować istnienie jeszcze innych niż wymienione w podstawach skargi kasacyjnej naruszeń przepisów postępowania. Powtarzając, że Sąd kasacyjny uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione w kasacji jako naruszone, rozpoznanie tego zarzutu należało ograniczyć jedynie do wyżej wymienionego przepisu. I tak, zgodnie z jego brzmieniem "Sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę" (§ 1). "Na żądanie sądu zgłaszający skargę o wznowienie postępowania obowiązany jest uprawdopodobnić okoliczności stwierdzające zachowanie terminu lub dopuszczalność wznowienia" (§ 2). Jak wynika z akt sprawy, Sąd pierwszej instancji przeprowadził we wskazanym powyżej trybie badanie warunków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego i z uwagi na brak wskazania podstawy wznowieniowej wezwał skarżącego do jej sprecyzowania, co skarżący wykonał w piśmie nadanym do Sądu w dniu 2 maja 2012 r. W piśmie tym skarżący wyraźnie wskazał, że swoją skargę złożył na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. Nieuprawnionym, zatem pozostaje stwierdzenie zawarte w rozpoznawanym zarzucie, jakoby Sąd pierwszej instancji dokonał arbitralnej zmiany podstawy złożonej skargi w celu uzyskania możliwości jej odrzucenia.
Ustalenie negatywnej przesłanki do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania (braku zachowania ustawowego, trzymiesięcznego terminu) na wstępnym etapie jej badania na posiedzeniu niejawnym (art. 280 § 1 w związku z art. 90 i art. 16 § 2 p.p.s.a.) stanowiło przeszkodę do skierowania skargi o wznowienie postępowania sądowego na rozprawę i czyniło koniecznym podjęcie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 280 § 1 p.p.s.a.
Z przyczyn powyższych, za nieuzasadnione uznać należało zarzut naruszenia art. 280 p.p.s.a. oraz kolejny zarzut kasacji, a dotyczący naruszenia art. 281 w związku z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.