Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem o sygn. akt IV SAB/Wa 230/13 z 28 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie odrzucił skargę A. R. i W. R. na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego.
Postanowienie to zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W piśmie z 18 października 2013 r. A. R. - reprezentowana przez męża W. R. i W. R. - reprezentowany przez brata Z. R., wnieśli za pośrednictwem organu skargę do WSA w Warszawie na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w przedmiocie rozpatrzeniu wniosku o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie wskazania lokalizacji inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej w miejscowości G., gm. Mielno.
W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o odrzucenie skargi wobec niewyczerpania przez skarżących środka zaskarżenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a.
Zarządzeniem z 10 grudnia 2013 r. WSA w Warszawie wezwał pełnomocników skarżących do udzielenia informacji, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy przed wniesieniem do sądu skargi na bezczynność Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej występowali do tegoż organu z wezwaniami do usunięcia naruszenia prawa, jeżeli tak – nadesłania odpisów tych wezwań z adnotacją organu wskazującą na datę ich złożenia.
W odpowiedzi na powyższe wezwania przy piśmie z 14 stycznia 2014 r. Z. R. nadesłał kserokopię potwierdzenia nadania do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu 20 sierpnia 2013 r. przesyłki listem poleconym opatrzonej nr [...].
Sąd I instancji, odnosząc się do nadesłanej do akt sprawy przy piśmie z 14 stycznia 2014 r. kserokopii potwierdzenia nadania do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu 20 sierpnia 2013 r. przesyłki listem poleconym opatrzonej nr [...], stwierdził, że przesyłka ta zawierała wniosek Z. R., złożony w imieniu W. R. i A. R.j, o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na upływ terminu do wydania przez Ministra decyzji dotyczącej odwołania.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że skarżący nie wyczerpali trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a., gdyż przed wniesieniem skargi do WSA w Warszawie nie wnieśli wezwania do usunięcia naruszenia prawa do ww. organu.
Skargą kasacyjną W. R. zaskarżył ww. postanowienie w całości i sądowi I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 35 i 36 k.p.a. w zw. z art. 183 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe wniósł o:
- 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- 2. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący ponieśli negatywne konsekwencje z powodu braku załatwienia sprawy w formie pisemnej oraz pouczenia ich o przysługujących im prawach oraz braku wyjaśnień i wskazówek co do dalszego postępowania w sprawie, co narusza konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność z wyczerpaniem środków zaskarżenia równoznaczne jest wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie do organu wyższego stopnia bądź wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli brak jest organu wyższego stopnia (art. 37 § 1 k.p.a.) Zatem warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji jest uprzednie złożenie zażalenia bądź wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie nie ma organu wyższego stopnia nad Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zatem skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność byli obowiązani wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa. Za takie wezwanie nie może być uznana nadesłana do akt sprawy przy piśmie z 14 stycznia 2014 r. kserokopia potwierdzenia nadania do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dniu 20 sierpnia 2013 r. przesyłki listem poleconym opatrzonej nr [...] – mająca, zdaniem strony skarżącej, świadczyć o wyczerpaniu trybu z art. 37 § 1 k.p.a., gdyż w istocie przesyłka ta zawierała wniosek Z. R., złożony w imieniu W. R. i A. R., o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na upływ terminu do wydania przez Ministra decyzji dotyczącej odwołania.
Wobec tego stwierdzić należy, że skarżący w niniejszej sprawie nie wezwali organu do usunięcia naruszenia prawa, nie wyczerpali zatem środków zaskarżenia, co oznacza, iż skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Podniesiony w skardze kasacyjnej brak pouczenia stron o sposobie wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie może prowadzić do uznania, że skarga została wniesiona z zachowaniem wymogów wynikających z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. Tym samym, z uwagi na niezachowanie odpowiedniej procedury skarga podlegała odrzuceniu. Wskazując na niezawiniony brak wezwania do usunięcia naruszenia prawa, strona może ewentualnie skorzystać z innych przysługujących jej w ramach procedury administracyjnej środków.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sad Administracyjny, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Brak jest również w przedmiotowej sprawie podstaw prawnych do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W art. 209 p.p.s.a. przyjęto unormowanie, że wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200 p.p.s.a.) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Żaden z tych przepisów nie znajduje zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem skargi kasacyjnej jest postanowienie WSA kończące postępowanie w sprawie (por. uchwała NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).