Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt II SAB/Bk 47/08, odrzucił w punkcie pierwszym skargę J. W. oraz rozstrzygnął w punkcie drugim o kosztach postępowania przyznając adwokatowi A. O. od Skarbu Państwa kwotę 309,80 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej w sprawie bezczynności Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku wyrażoną w nierozpoznaniu zażalenia skarżącej z dnia [...] marca 2008 r. wniesionego w trybie artykułu 37 kpa na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego obory na działce o nr ewid. [...] we wsi I.. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał, że Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydał postanowienia w przedmiocie zażalenia na bezczynność organu I instancji, a na zażalenie skarżącej odpowiedział pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Sąd wskazał ponadto, że czynności podejmowane przez organ wyższego stopnia (niezależnie od formy) nad organem I instancji w związku z zażaleniem strony na brak działania w sprawie organu I instancji są czynnościami niepodlegającymi zaskarżeniu do sądu administracyjnego, nie kończą bowiem postępowania w sprawie.
Niezależnie od formy załatwienia przez organ wyższego stopnia zażalenia na bezczynność organu I instancji, stronie zostaje bowiem otwarta droga do podniesienia przed sądem administracyjnym bezczynności organu I instancji. Sąd stwierdził zatem, że niniejsza sprawa nie podlega rozpoznaniu przez sąd administracyjny, bowiem nie należy do spraw wymienionych w art. 3 ppsa i dlatego odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyła J. W., reprezentowana przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym udzielonej z urzędu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 58 § 1 pkt 1 ppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu skargi na bezczynność Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku w przedmiocie nierozpoznania zażalenia skarżącej wniesionego w trybie art. 37 kpa na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce w oparciu o uznanie, iż skarga nie podlega rozpoznaniu, albowiem rozstrzygnięcia organu wyższego stopnia wydane w trybie art. 37 kpa nie należą do kończących postępowanie w sprawie, co uniemożliwia ich zaskarżenie do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy skarżony organ nie wydał wymaganego przepisami rozstrzygnięcia, a tym samym nie załatwił sprawy w sposób określony w art. 35 kpa i art. 123 kpa, a zatem pozostawał w bezczynności, co uprawniało do złożenia skargi na ten organ po uprzednim wyczerpaniu środka zaskarżenia wskazanego w art. 37 § 1 kpa.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 37 § 1 kpa w razie niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 i art. 36 kpa stronie służy zażalenie organu wyższego stopnia. W myśl § 2 zasadą jest, że organ wyższego stopnia, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Wskazać bowiem należy, że Sąd I instancji trafnie wywiódł, iż czynności podejmowane przez organ wyższego stopnia (niezależnie od formy) nad organem I instancji w związku z zażaleniem strony na brak działania tegoż organu są czynnościami niepodlegającymi zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia strona może wnieść skargę na bezczynność organu (niższego stopnia). Natomiast czynności organu wyższego stopnia podjęte w tym wpadkowym postępowaniu, dotyczącym bezczynności organu stopnia niższego, nie są już zaskarżalne przy wykorzystaniu zażalenia z art. 37 kpa, tak jakby chciała tego skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd zawarty w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 1413/05, w którym podnosi się, że na brak postanowienia wyznaczającego dodatkowy termin załatwienia sprawy (art. 37 § 2 kpa), skarga na bezczynność do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Nierozpoznanie tego zażalenia w terminie przez organ wyższego stopnia nie oznacza bowiem, że pozostaje on w bezczynności, lecz wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 ppsa) i tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu I instancji (Lex 209127).
Mimo zaskarżenia postanowienia w całości w skardze kasacyjnej nie podnosi się jakie przepisy, zdaniem skarżącej, Sąd naruszył przy orzekaniu o kosztach postępowania, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznanie w tym zakresie.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 184 w związku z art. 182 § 1 ppsa. Wobec faktu, że przepisy art. 209 i 210 ppsa mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami, natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 ppsa) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 - 261 ppsa, a zatem o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym orzeknie Sąd I instancji.