Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 815/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia lokalu do stanu poprzedniego.
E. S. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, a następnie w piśmie z 27 czerwca 2018 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji PINB nr [...] z dnia [...] września 2014 r. utrzymanej w mocy decyzją MWINB nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Skarżąca kasacyjnie podniosła ponownie, że jest drugim najemcą lokalu nr [...] w budynku wielorodzinnym znajdującym się przy ul. [...] w[...], i nie była inwestorem prac wykonanych w lokalu. Zastosowanie się do wydanych decyzji stwarza w ocenie skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż spowoduje ograniczenie przestrzeni życiowej choremu na hemofilię wnukowi, który potrzebuje stałej opieki i bezpiecznej przestrzeni. W wyniku wybudowania ściany w pomieszczeniu, w którym przebywa, ograniczy mu się jego przestrzeń życiową. Całe mieszkanie składa się z dwóch pokoi, kuchni, łazienki, przedpokoju i stanowi to 31 m2 dla trzech dorosłych osób i dziecka.
Zmuszenie skarżącej do przebudowy spowoduje konieczność zatrudnienia fachowców i zakup materiałów budowlanych (okno, drzwi balkonowe, cegły), co z pewnością będzie niemałą kwotą, która będzie obciążeniem dla rodziny. Skarżąca podniosła również kwestię, co stanie się w sytuacji, gdy skarga kasacyjna zostanie uwzględniona, a wcześniej będzie zmuszona do wykonania decyzji i w jaki sposób będzie mogła odzyskać poniesione nakłady.
W piśmie z 9 sierpnia 2018 r. uczestnik postępowania Wspólnota Mieszkaniowa [...] w [...] wniósł o oddalenie wniosku o wstrzymanie, ponieważ skarżąca kasacyjnie nie wykazała przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie.
Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07; ONSAiWSA z 2007 r., Nr 4, poz. 77). Uwzględnienie takiego wniosku jest możliwe, jeżeli spełnione są przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z treści art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu, ani czynności. Od powyższej zasady są wyjątki. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu skargi sądowi, sąd może, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem wskazanym w tym przepisie. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Innymi słowy warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu spoczywa na wnioskodawcy.
Pojęcie wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć w taki sposób, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Przekładając powyższe na realia sprawy należy wskazać, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Skarżąca we wniosku o wstrzymanie nie wykazała okoliczności wskazujących na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo zaistnienia trudnych do odwrócenia skutków, albowiem podawane przez nią okoliczności nie stanowią wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. Nie można zgodzić się, aby nakazane zaskarżonymi decyzjami roboty budowlane (odtworzenie wyburzonej ściany z oknem, przywrócenie drzwi balkonowych pomiędzy loggią a mieszkaniem, zamontowanie na odbudowanej ścianie grzejnika, wyburzenie ściany dzielącej pokój na dwa oddzielne pomieszczenia) miały prowadzić do powstania niebezpieczeństwa trudnych do odwrócenia skutków czy powstania znacznej szkody. Skarżąca, poza złożeniem nieudokumentowanego oświadczenia, nie wykazała, aby wykonanie prac miało ograniczać przestrzeń życiową jej chorego wnuka.
Jak zasadnie wskazał uczestnik postępowania w odpowiedzi na wniosek, konieczność wyburzenia ściany pozostaje bez wpływu na powierzchnię lokalu. Nie jest ponadto wystarczające powołanie się przez skarżącą ogólnie na konieczność poniesienia nakładów finansowych na wykonanie robót bez podania rzeczywistych i konkretnych kosztów niezbędnych do poniesienia w związku z wykonaniem decyzji. Skarżąca nie podała również żadnych danych dotyczących sytuacji finansowej rodziny, zatem nie można ocenić, jak ewentualne koszty finansowe związane z wykonaniem nakazanym prac kształtują się w odniesieniu do tejże sytuacji. Pozostałe argumenty odnoszące się do zasadności nałożenia na skarżącą obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lokalu mieszkalnego, chociaż nie była inwestorem robót, pozostają poza oceną Sądu w ramach rozpoznawania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, dlatego nie mogły zostać uwzględnione.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.