Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wa 100/20, po rozpoznaniu skargi Y. T. (dalej: "skarżący") na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: "organ") w przedmiocie rozpatrzenia odwołania: umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r., nr [...] (pkt I); stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego (pkt II); stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III); oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt IV); zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego (pkt V).
W uzasadnieniu powyższego wyroku zawarto następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną:
Skarżący w dniu 4 stycznia 2019 r. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r., którą odmówiono mu udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, a następnie z uwagi na jego nierozpoznanie, w kwietniu 2019 r. ponaglenie.
W dniu 31 maja 2109 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 § 1, § 2 i § 3 w zw. z art. 36 § 1 i § 2 kpa. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności organu; zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie jednego tygodnia od dnia uprawomocnienia się wyroku stwierdzającego bezczynność; stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; orzeczenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10.500 zł oraz orzeczenie zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o: umorzenie postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania; stwierdzenie, że prowadzenie postępowania odwoławczego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalenie wniosku o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. Organ wskazał, że w dniu 31 maja 2019 r. wydał przedmiotową decyzję, nr [...], którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał również, że postępowanie odwoławcze trwało od 17 stycznia 2019 r. (data wpływu odwołania do organu) do dnia wydania rozstrzygnięcia, tj. około 4 miesięcy. Wyjaśnił, że niezwłoczne wydanie orzeczenia kończącego postępowanie okazało się niemożliwe z uwagi na ilość i znaczny przyrost postępowań prowadzonych przez Departament Legalizacji Pobytu Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: "ppsa") jedynie w części uwzględnił skargę.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ dopuścił się bezczynności, bowiem w ustawowym, tj. jednomiesięcznym terminie, wskazanym w art. 35 kpa, nie wydał rozstrzygnięcia. Ponadto nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 36 § 1 kpa. Decyzję wydał po upływie 3 miesięcy pozostawania w zwłoce. Zdaniem Sądu, okres zwłoki organu w załatwieniu sprawy, trwający ponad 3 miesiące i zbieg ostatecznego załatwienia sprawy w dniu wniesienia skargi, przemawiają za uznaniem przedmiotowej bezczynności jako niemającej charakteru rażącego i nieuwzględnieniem żądania skarżącego w zakresie przyznania sumy pieniężnej. Wydanie natomiast w dniu 31 maja 2019 r. decyzji przez organ odwoławczy powoduje, że wniosek o zobowiązanie organu do wydania aktu staje się bezprzedmiotowy i skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący.
Zaskarżając wyrok w zakresie pkt III i IV, jako podstawy kasacyjne wskazał na naruszenie przepisów postępowania, mające istoty wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 132 § 1 kpa oraz art. 210 w zw. z art. 223 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2018 r. poz. 2094) w zw. z art. 149 § 1 ppsa przez ich błędną wykładnię i stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalenie skargi w zakresie przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w kwocie 10.500 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ppsa), z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania (art. 183 § 2 ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.
Należy podkreślić, że związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji jedynie w części, tj. w przedmiocie stwierdzenia, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III wyroku) oraz w przedmiocie oddalenia skargi w pozostałym zakresie, a więc niezasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości wskazanej w skardze (pkt IV wyroku). Tymczasem w podstawach kasacyjnych nie podniósł zarzutów naruszenia tych unormowań, a jedynie wskazał na naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 132 § 1 kpa oraz art. 210 w zw. z art. 223 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach w zw. z art. 149 § 1 ppsa, polegające na ich błędnej wykładni. Zasygnalizować jedynie należy, że skoro w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w prowadzeniu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie (pkt II wyroku), to tym samym potwierdził że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym dotyczące wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej, czy zasady szybkości i prostoty postępowania (art. 12 kpa) - a więc te przepisy, które zostały powołane w podstawie kasacyjnej - zostały przez organ naruszone. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji nie naruszył powyższych przepisów.
Zaskarżając natomiast wyrok Sądu pierwszej instancji w pkt III, a więc w zakresie stwierdzenia, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, autor skargi kasacyjnej nie wskazał na art. 149 § 1a ppsa, który to przepis stanowił podstawę dla Sądu do wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, z kolei kwestionując wyrok w pkt IV, tj. w zakresie niezasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, autor skargi kasacyjnej nie wskazał w podstawie kasacyjnej na art. 149 § 2 ppsa dotyczący tej regulacji.
W świetle powyższego, ocena zasadności skargi kasacyjnej jest niemożliwa, bowiem autor skargi kasacyjnej nie podważył w tak sformułowanych podstawach kasacyjnych stanowiska Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części, tj. co do pkt III i pkt IV wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej nie ma natomiast kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, czy też wskazania, który przepis prawa został naruszony i dlaczego.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem przewodniczącego wydziału, wydanym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, z późn. zm.), o czym strony zostały poinformowane.
Mając zatem na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ppsa, orzekł jak w sentencji.