Uzasadnienie
1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 marca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1586/18, oddalił skargę B. Ł. i S. Ł. (dalej skarżący) na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] grudnia 2017 r., nr [...] nakazującą B. Ł. i S. Ł. dokonanie rozbiórki budynku garażowego o konstrukcji stalowej, o wymiarach 6,07 x 5,55 m wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, na działkach ew. nr [...] i [...] przy ul. [...] w Z. i nakazał skarżącym rozbiórkę budynku garażowego o konstrukcji stalowej, o wymiarach 6,07 rn x 5,55 m wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, na działkach nr ew. [...] i [...] obr. 01-22 przy ul. [...] w Z. Jak stwierdził Sąd I instancji, skarżący pomimo nałożenia na nich postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] czerwca 2017 r., nr [...] obowiązków wynikających z art. 49b ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; zwanej dalej: Pb) umożliwiających legalizację samowoli budowlanej, nie złożyli oni niezbędnych dokumentów. W szczególności skarżący nie przedłożyli oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ani do działki [...], która jak twierdzą jest ich własnością, ani do działki sąsiedniej nr ew. [...]. Również nie zostały przedłożone pozostałe dokumenty, zaś jedyny złożony dokument w ramach nałożonego obowiązku - zaświadczenie o zgodności przedmiotowego garażu z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego - nie mógł stanowić o wypełnieniu obowiązku i legalizacji samowoli budowlanej. Zasadnie zatem uznał organ nadzoru budowlanego, że zobowiązani inwestorzy nie spełniając nałożonego na nich obowiązku dali wyraz braku woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej. Nie wystąpili również o przedłużenie terminu, ani nie dołączyli niezbędnych dokumentów do odwołania.
Konkludując, Sąd I instancji stwierdził, że z uwagi na wskazane okoliczności organ nadzoru budowlanego zobowiązany był wydać, stosownie do treści art. 49b ust. 3 Pb nakaz rozbiórki.
- 2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. Ł., zaskarżając go w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie:
- 1) prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie:
- a) art. 49b ust. 1 i ust. 3 Pb poprzez nakazanie rozbiórki ww. budynku garażowego w sytuacji, gdy nie było ku temu podstaw,
- b) art. 49b ust. 2 Pb poprzez oddalenie złożonej przez skarżących skargi, pomimo wyznaczenia przez organ I instancji bardzo krótkiego terminu na przedłożenie przez inwestorów dokumentacji określonej w postanowieniu z [...] czerwca 2017 r., skutkiem czego był brak możliwości przedłożenia wymaganej dokumentacji w tak krótkim terminie jak okres dwóch miesięcy, zwłaszcza jeżeli chodzi o przedłożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, stąd z uwagi na opisane naruszenie niedopuszczalnym było utrzymanie w mocy decyzji orzekającej nakaz rozbiórki budynku garażowego;
- 2) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:
- a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez oddalenie złożonej przez skarżących skargi, pomimo że w aktach sprawy znajdują się, wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dowody przedłożone przez skarżących stanowiące o zamiarze zgłoszenia budowy budynku garażowego, czego potwierdzeniem jest złożenie dokumentów w postaci projektu budowlanego z grudnia 1999 r. sporządzonego przez inż. A.P., kopii decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również oświadczenia skarżących, co winno przełożyć się bezpośrednio na uwzględnienie złożonego środka zaskarżenia i wyeliminowanie zaskarżonej decyzji w wyniku działania Sądu I instancji,
- b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 Ppsa w zw. z art. 6 w zw. z art. 9 w zw. z art. 77 § 1 Kpa poprzez oddalenie złożonej przez skarżących skargi z uwagi na niepodjęcie próby zalegalizowania spornego obiektu budowlanego, podczas gdy okolicznością, którą winien uwzględnić Sąd I instancji był fakt, iż taka próba wystąpiła niejednokrotnie ponieważ skarżący każdorazowo na wezwanie organu nadzoru budowlanego wskazywali jednoznacznie, że chcą zalegalizować sporny obiekt, i nie ma przy tym znaczenia, że skarżący byli przez pewien okres czasu reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, albowiem pełnomocnik wypowiedział pełnomocnictwo z nieznanych skarżącym przyczyn, nie podpisał odwołania z [...] kwietnia 2017 r. jak również nie udzielał skarżącym jakichkolwiek porad co do dalszego etapu postępowania.
W oparciu o wskazane podstawy kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
- 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. Ż. – uczestniczka postępowania, wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
- 4.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
- 4.2. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu (art. 183 § 1 Ppsa). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Wobec tego, że skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisu skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, na podstawie art. 182 § 2 Ppsa, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.
- 4.3. W przedmiotowej sprawie jest jednoznaczne, że skarżący zostali zobowiązani postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z [...] czerwca 2017 r., nr [...] do przedłożenia w terminie 2 miesięcy niezbędnych dokumentów umożliwiających legalizację budynku garażowego. Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, termin 2 miesięcy jest terminem racjonalnym dla przedłożenia dokumentacji, zwłaszcza zaś dla przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zresztą dodatkowo organ I instancji pismem z 21 sierpnia 2017 r. wezwał jeszcze raz skarżących do przedłożenia oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu zagospodarowania działki lub terenu i odpowiednich szkiców i rysunków. Pomimo to, skarżący nie przedstawili tych dokumentów tak przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, jak i w odwołaniu z [...] stycznia 2018 r. Nie sposób uznać, że był to zbyt krótki termin na przedstawienie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. Natomiast kserokopia projektu sporządzonego w 1999 r., który nie został zatwierdzony przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej i nie spełnia wymagań określonych przepisami, nie ma żadnego znaczenia dla legalizacji ww. budynku. W sposób oczywisty skarżący nie wykonali postanowienia z [...] czerwca 2017 r. i nie przedstawili wymaganej dla legalizacji dokumentacji. Tym samym należy uznać, że nie doszło do naruszenia art. 49b ust. 1 - 3 Pb, ponieważ wskutek nieprzedłożenia wymaganej dokumentacji, konieczne stało się orzeczenie o rozbiórce budynku.
- 4.4. Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego kasacyjnie, Sądowi I instancji nie sposób również zarzucić naruszenia przepisów procesowych tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 151 Ppsa w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kpa, jak również w zw. z art. 6 w zw. z art. 9 w zw. z art. 77 § 1 Kpa. Sąd I instancji przeprowadził bowiem kontrolę legalności zaskarżonej decyzji w sposób, który uwzględniał treść wymagań nałożonych na organy nadzoru budowlanego w odniesieniu nie tylko do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z odpowiednimi przepisami prawa materialnego, ale również gwarantujących, iż przeprowadzone postępowanie legalizacyjne będzie odpowiadać zasadom sprawiedliwości proceduralnej.
- 4.5. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że nakaz rozbiórki - jak trafnie przyjął Sąd I instancji - został wydany po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, którego ustalenia w sposób niesporny wskazywały na wykonanie robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Doprowadzenie do ich legalizacji, której dopuszczalności nie wykluczyły organy nadzoru budowlanego, wymagało od skarżących podjęcia konkretnych czynności w procedurze określonej treścią doręczonego mu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Powoływane w skardze kasacyjnej dowody przedłożone przez skarżących tj. projekt budowlany z grudnia 1999 r. sporządzonego przez inż. A. P., kopia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również oświadczenia skarżących, w sposób oczywisty nie wypełniały wymogów przedłożenia dokumentacji koniecznej dla legalizacji ww. budynku garażowego. Również okoliczność, że skarżący wskazywali jednoznacznie, że chcą zalegalizować sporny obiekt i ich relacji z pełnomocnikiem nie mogła w przedmiotowej sprawie legitymizować braku przedstawienia żądanej dokumentacji.
- 4.5. W tym stanie rzeczy znać należało, że podstawy kasacyjne są niezasadne.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Ppsa, oddalił skargę kasacyjną.