Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2342/17

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2017r., sygn. akt II SA/Gl 851/16 oddalił skargę K. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...]w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 3 lutego 2016 r. inwestor - K. K. dokonał w Starostwie Powiatowym w Zawierciu zgłoszenia zamiaru budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności 1 m3 na dobę, na działce nr [...], położonej w Kroczycach Starych przy ul. [...].

Po rozpatrzeniu zgłoszenia, Starosta Zawierciański, działając na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 pr. bud., decyzją z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...]wniósł sprzeciw do przyjęcia tego zgłoszenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na niezgodność przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Kroczyce II w gminie Kroczyce, podjętego uchwałą Rady Gminy Kroczyce nr 70/VII/2007 z dnia 11 kwietnia 2007 r. (§ 8 ust. 3 pkt 3).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył inwestor, wskazując, że przy wydawaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia organ nie uwzględnił "nowego", obowiązującego dla Kroczyc Starych miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przyjętego uchwałą Rady Gminy Kroczyce nr 314/XLI/2014 z dnia 30 października 2014 r. Ponadto, z uwagi na fakt, że od dnia zgłoszenia przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego do dnia otrzymania przez inwestora decyzji wnoszącej sprzeciw upłynęło ponad 30 dni, decyzja o sprzeciwie stała się bezprzedmiotowa i powinno nastąpić jej wygaszenie.

Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie Starosty Zawierciańskiego i umorzył postępowanie zgłoszeniowe.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że sprzeciw wobec planowanych robót budowlanych, wbrew twierdzeniom strony, został wniesiony z zachowaniem przewidzianego prawem terminu. Decyzja orzekająca o wniesieniu sprzeciwu została nadana w placówce Poczty Polskiej w dniu 2 marca 2016 r., czyli przed upływem 30 dnia od dnia doręczenia zgłoszenia z dnia 3 lutego 2016 r. Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 oraz z 2015 r., poz. 1830), o czym stanowi przepis art. 30 ust. 6a pr. bud.

Wobec informacji inwestora o przystąpieniu do realizacji objętego przedmiotowym zgłoszeniem zamierzenia inwestycyjnego, organ odwoławczy działając w oparciu o art. 136 § 1 k.p.a. zobowiązał organ I instancji do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez dokonanie oględzin w terenie, celem ustalenia stanu robót budowlanych. W trakcie oględzin w dniu 6 maja 2016 r. ustalono, że na działce nr [...] została zainstalowana oczyszczalnia ścieków. Odnosząc się do kwestii rozpoczęcia robót budowlanych, inwestor nie zaprzeczył, że stało się to z dniem 5 marca 2016 r.

W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji Starosty Zawierciańskiego z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] i umorzenie postępowania zgłoszeniowego. Postępowanie zgłoszeniowe, prowadzone przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, stało się bowiem bezprzedmiotowe z uwagi na rozpoczęcie przez inwestora przedmiotowych robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 30 ust. 5 pr. bud.

W skardze z dnia 20 lipca 2016 r. K. K., nie formułując wyraźnych zarzutów, wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Zawierciańskiego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Oddalając powyższą skargę opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że organ odwoławczy z uzasadnionych przyczyn potraktował postępowanie jako bezprzedmiotowe i umorzył je na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, że wobec podjęcia robót budowlanych, objętych zgłoszeniem, przed terminem określonym w art. 30 ust. 5 pr. bud., stan sprawy uległ zasadniczej zmianie. Ze względu na odmienny przedmiot nie była to już sprawa "zgłoszeniowa", regulowana art. 30 – 33 pr. bud., ale sprawa samowoli budowlanej, do której zastosowanie znajdują przepisy art. 49b pr. bud. Wobec tego postępowanie odwoławcze, wywołane przez skarżącego w sprawie "zgłoszeniowej", stało się nieaktualne (bezprzedmiotowe) i musiało skutkować umorzeniem postępowania prowadzonego przez Wojewodę Śląskiego. Organ ten nie był już właściwy do załatwienia sprawy samowoli budowlanej.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. K. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu:

1. I. naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, to jest:
2. 1. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie. Niewłaściwość zastosowania przepisu art. 105 § 1 k.p.a. miała istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż zamknęła drogę do konkretyzacji praw i obowiązków stron, skutkując oddaleniem skargi w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie sprzeciwu wobec zgłoszenia robót budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, powołał się na art. 105 § 1 k.p.a., iż wobec podjęcia robót budowlanych, objętych zgłoszeniem, przed terminem określonym art. 30 - 33 prawa budowlanego postępowanie odwoławcze stało się nieaktualne (bezprzedmiotowe), a do sprawy samowoli budowlanej zastosowanie mają przepisy art. 49 b prawa budowlanego;
3. 2. art. 1 prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 3 § 1 prawa o postępowaniu administracyjnym, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naruszenie tych przepisów miało polegać, jak wynika ze skargi kasacyjnej, na oddaleniu skargi, mimo że organy administracji nie wyjaśniły okoliczności związanych z realną możliwością podłączenia nieruchomości skarżącego do kanalizacji sanitarnej, oraz nie wykazano samowoli budowlanej, pomimo funkcjonującej decyzji nr [...], nr [...] wydanej przez Starostwo Powiatowe w Zawierciu.
4. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 30 ust. 6 pkt Prawa budowlanego, polegające na przyjęciu, że zachodzi podstawa do zgłoszenia sprzeciwu wobec zgłoszonych robót budowlanych, mimo że ich wykonanie nie narusza ustaleń planu miejscowego oraz innych przepisów.

Mając na uwadze powyższe w skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych, a do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu, przy czym zgodnie z art. 30 ust. 6a Prawa budowlanego za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący kasacyjnie inwestor dokonał zgłoszenia w dniu 3 lutego 2016 r., a sprzeciw został wniesiony z zachowaniem przewidzianego prawem terminu, gdyż decyzja o sprzeciwie została nadana w placówce Poczty Polskiej w dniu 2 marca 2016 r.

Ponieważ inwestor przystąpił do wykonania podlegających zgłoszeniu robót budowlanych przed upływem terminu do wniesienia sprzeciwu, roboty te zostały wykonane z naruszeniem przytoczonego wyżej art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że w tej sytuacji obowiązek podjęcia działań mają organy nadzoru budowlanego, które ocenią, czy istnieją podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, natomiast żadnych działań w stosunku do wykonanych robót nie mogły już podjąć organy administracji architektoniczno-budowlanej. Postępowanie prowadzone przez te organy w przedmiocie zgłoszenia robót budowlanych, które już zostały wykonane, stało się zatem bezprzedmiotowe.

W konsekwencji stwierdzić należy, że umarzając postępowanie prowadzone przed organami administracji architektoniczno-budowlanej z powodu wykonania zgłoszonych robót budowlanych, organ odwoławczy nie naruszył art. 105 § 1 k.p.a

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.