Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1888/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń do celów sportowych.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
Na skutek wniosku R.G. z dnia 12 marca 2015 r. o wydanie pozwolenia na pięć jednostek broni palnej do celów sportowych, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P., na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 i art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.), odmówił wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że u podstaw negatywnego dla strony rozstrzygnięcia legły dwie przesłanki – pierwsza: ustalono, na podstawie orzeczenia lekarskiego (w trybie odwoławczym), że wnioskodawca należy do kategorii osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, druga: niespełnienie wymogu z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, gdyż strona nie poddała się badaniom psychologicznym w trybie odwoławczym.
Odwołanie od powyższej decyzji wywiódł wnioskodawca.
W związku z wniesionym środkiem odwoławczym Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), decyzją z dnia [...] września 2015 r. utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że z ustaleń wynika, iż wnioskodawca w miejscu zamieszkania ma negatywną opinię. Postrzegany jest jako osoba wulgarna, konfliktowa i złośliwa, nieprzestrzegająca zasad współżycia społecznego. W stosunku do wnioskodawcy były podejmowane interwencje policyjne, a w 2013 r. była prowadzona procedura "Niebieskiej Karty". W ostatecznym orzeczeniu lekarskim (orzeczenie z dnia [...] czerwca 2015 r.) stwierdzono, że wnioskodawca nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji.
Następnie powołując się na przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w sytuacji gdy wnioskodawca nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią, to organ ma obowiązek odmówić wydania pozwolenia na broń. I taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdyż zapadłe w trybie odwoławczym orzeczenie lekarskie wyklucza możliwość posiadania przez wnioskodawcę broni palnej.
Nadto organ wyjaśnił, że brak jest podstaw do oparcia rozstrzygnięcia o odmowie wydania pozwolenia na broń palną do celów sportowych o przepis art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, gdyż brak jest dowodu, że wnioskodawca otrzymał wezwanie na powtórne badania psychologiczne, a strona twierdzi, że takiego wezwania nie otrzymała. W tej sytuacji nie można zarzucić wnioskodawcy, że na to badanie nie stawił się z własnej winy. Jednakże – zdaniem Komendanta Głównego Policji – niezależnie od tego jaki byłyby wynik badania psychologicznego, zapadłe w niniejszej sprawie w trybie odwoławczym orzeczenie lekarskie wyklucza możliwość dysponowania przez wnioskodawcę bronią palną.
Skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji wniósł R.G., zarzucając jej naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8 w zw. z art. 77 § 1; art. 7 i 8; art. 75, 77, 80 i 86; art. 107 § 1 i 3; art. 8 i 9; art. 136 i 138 § 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji w zw. z art. 17 pkt 4 tej ustawy w zw. z § 8 ust. 9 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz.U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) oraz wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu decyzji.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawę jej oddalenia stanowił przepis art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że niewątpliwie przepisy prawa wymagają by osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń przedstawiła właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 art. 15 ustawy o broni i amunicji, potwierdzające że może ona dysponować bronią, zaś w myśl art. 15 ust. 1 pkt 2, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2011 r. Nr 231, poz. 1375), lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Sąd podał także, że od orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego organ Policji może wnieść odwołanie.
Dalej Sąd zaznaczył, że organ Policji związany jest wydanymi orzeczenia. A w związku z tym, że z ostatecznego orzeczenia lekarskiego wynika, iż skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ustawy o broni i amunicji (orzeczenie lekarskie [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.), to zasadnie organ odmówił skarżącemu wydania pozwolenia na broń. Przy czym Sąd wyjaśnił, że ww. orzeczenie lekarskie eliminuje pozytywne dla skarżącego, a poprzedzające je orzeczenie lekarskie [...] z dnia [...] marca 2015r. (wydane w I instancji). A zatem powoływanie się na to ostatnie, korzystne dla strony, orzeczenie lekarskie, mimo że ostateczne orzeczenie lekarskie uznaje skarżącego za niezdolnego do dysponowania bronią, nie może skutkować wydaniem decyzji zezwalającej na posiadanie broni. I to była zasadnicza przesłanka do wydania decyzji odmownej. Bowiem niezależnie od tego jaki byłyby wynik badania psychologicznego, zapadłe w niniejszej sprawie w trybie odwoławczym orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2015 r. wyklucza możliwość dysponowania przez skarżącego bronią palną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, kwestionując to orzeczenie w całości. Wyrokowi temu zarzucono naruszenie:
na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1 p.p.s.a. oraz art. 134 § 1 tej ustawy w zw. z art. 7, 8, 9 i art. 79 § 1 i 2 k.p.a. polegające na nieprzeprowadzeniu kontroli działalności organów administracji w granicach sprawy oraz podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przez organy Policji obu instancji przepisów prawa polegającego na niepoinformowaniu strony o terminie badania psychologicznego, niepouczeniu strony o konsekwencjach niestawiennictwa oraz uniemożliwieniu stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu z biegłego, co w konsekwencji doprowadziło do nieustosunkowania się przez Sąd do zarzutu skarżącego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nierozpoznanie zarzutu skargi stanowi brak pełnej kontroli działalności organów administracji państwowej.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że badanie psychologiczne nie doszło do skutku, gdyż nie został poinformowany o terminie tego badania, co narusza podstawowe uprawnienia strony, a co miało znaczący wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. Z powyższego wynika zatem, że Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podniesiona przez skarżącego podstawa kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sąd odwoławczy podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji co do tego, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Za trafny należy uznać pogląd Sądu pierwszej instancji, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości pozwala na przyjęcie, że w stosunku do skarżącego zaszła podstawa z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym pozwolenia na broń nie wydaje się osobom z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej. Orzeczenie w tym przedmiocie – orzeczenie lekarskie [...]z dnia [...] czerwca 2015 r. – stwierdzające, że skarżący nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ww. ustawy, zostało wydane przez uprawnionego lekarza właściwej jednostki badawczo-rozwojowej, stosownie do § 8 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń.
Zaś wydawane w wyniku rozpatrzenia odwołania orzeczenia lekarskie mają ostateczny charakter i są wiążące dla organów Policji prowadzących postępowanie w sprawie odmowy wydania pozwolenia na broń (porównaj: wyrok NSA z dnia 11.01.2013 r. sygn. akt II OSK 1663/11). A zatem, już wobec takiej treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. jak wyżej, organy Policji prawidłowo ustaliły, że skarżący należy do osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, a w konsekwencji były zobowiązane do odmowy wydania pozwolenia na broń palną objętą wnioskiem, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy. W tej sytuacji podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 i art. 79 § 1 i 2 k.p.a., powiązany z niezawiadomieniem skarżącego o terminie ponownego badania psychologicznego, co skutkowało jego niezawinionym niewzięciem udziału w badaniu psychologicznym, nie mógł się ostać.
Nieprzedstawienie przez stronę wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w art. 15 ust. 3, tj. stwierdzającego, że skarżący nie należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4, i potwierdzającego, że może dysponować bronią, wydanego przez lekarza upoważnionego i psychologa upoważnionego, stanowi samodzielną przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na broń z art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Jednakże okoliczność ta nie stanowiła ostatecznie podstawy rozstrzygnięcia organu Policji. W odniesieniu do powyższego wskazać trzeba, że organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu przyznania pozwolenia na broń palną do celów sportowych z dwóch powodów: po pierwsze - wydano orzeczenie lekarskie (w trybie odwoławczym), że strona nie posiada zdolności fizycznej i psychicznej do dysponowania bronią w myśl art. 15 ww. ustawy oraz po wtóre: niespełnienie wymogu z art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, gdyż strona nie poddała się badaniom psychologicznym w trybie odwoławczym.
Jednakże Komendant Główny Policji, ponownie rozpoznając sprawę na skutek odwołania skarżącego, uznał zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji jako wyłączną podstawę do odmowy wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Co do drugiej przesłanki (zastosowanej przez organ pierwszej instancji) opartej o normę art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ww. ustawy, tj. nieprzedstawienie orzeczenia psychologicznego w związku z niestawiennictwem na ponowne badanie psychologiczne, organ ten stwierdził, że przyczyna ta z uwagi na brak dowodu, że wezwanie na to badanie zostało skarżącemu doręczone, w świetle zakwestionowania tego faktu przez stronę, nie mogła zostać zastosowana. Stanowisko to zostało następnie zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji. W tej sytuacji zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów k.p.a. powiązane przez skarżącego z przyczynami niestawienia się strony na ponowne badania psychologiczne oraz kwestie z tym związane, nawet jeśli nie nastąpiło to z winy strony, nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Powtórzyć bowiem trzeba, że to nie kwestia nieprzedstawienia orzeczenia psychologicznego, z uwagi na niestawienie się skarżącego na powtórne badanie, stanęła u podstaw rozstrzygnięcia o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń palną do celów sportowych, ale zaistnienie samodzielnej, obligatoryjnej przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji wobec treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. W tej sytuacji brak jest podstaw do przyjęcia, by postępowanie przed organami Policji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji omawiany zarzut nie mógł doprowadzić do podważenia legalności zaskarżonego wyroku.
Nadto, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji, uzasadniając swoje stanowisko w sposób logiczny, z powołaniem się na właściwe przepisy prawa, trafnie powołując właściwe orzecznictwo. Dodać przy tym trzeba, że z treści orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2015 r. wynika, że zostało one wydane po przeprowadzeniu badania lekarskiego przeprowadzonego zgodnie z § 8 rozporządzenia w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń, czego skarga kasacyjna nie kwestionuje.
Reasumując wskazać należy, że podniesiona podstawa kasacyjna nie podważyła zgodności z prawem zaskarżonego wyroku. Dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., doszło do oddalenia wniesionej skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.