Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. sygn. II SA/Bd 628/14 odrzucił skargę B. A. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] kwietnia 2014 r. wobec nieuiszczenia przez skarżącego, pomimo wezwania, wpisu sądowego od skargi w zakreślonym przez Sąd terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 76/15 oddalił skargę kasacyjną B. A. na powyższe postanowienie.
Wnioskiem z dnia 11 czerwca 2015 r. B. A. wystąpił o przywrócenie terminu dla dokonania uchybionej czynności w postępowaniu sądowym, uzasadniając go brakiem wiadomości o treści zarządzenia wzywającego go do uiszczenia wpisu sądowego. Wobec przyjęcia, że powyższy wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez skarżącego po upływie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. II SA/Bd 628/14 odrzucił ww. wniosek.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. II OZ 1116/15 oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie.
W dniu 16 lutego 2016 r. B. A. wystąpił ze skargą o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 628/14 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, wskazując jako podstawę wznowienia art. 271 pkt 1 w zw. z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., uzasadnioną wydaniem ww. postanowienia z dnia 1 lipca 2015 r. przez sędziego, który podlegał wyłączeniu na mocy art. 18 § 1 pkt 6 i art. 19 p.p.s.a., jako że wydał on wcześniej postanowienie o odrzuceniu skargi złożonej przez skarżącego (postanowienie z dnia 10 września 2014 r.).
Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. II SA/Bd 166/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę B. A. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. II SA/Bd 628/14. Uzasadniając to rozstrzygnięcie, Sąd I instancji wskazał, że z normy art. 270 p.p.s.a. wynika, że instytucja wznowienia postępowania ma zastosowanie jedynie do orzeczeń, które kończą postępowanie i są prawomocne. Przepis art. 270 p.p.s.a. nie obejmuje więc możliwości wznowienia postępowania incydentalnego-wpadkowego, to jest zakończonego postanowieniem niekończącym postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie skarżący przedmiotem skargi o wznowienie postępowania uczynił postępowanie dotyczące wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie, w której wcześniej prawomocnym orzeczeniem została odrzucona już jego skarga, co każe rozpatrywaną skargę o wznowienie traktować jako niedopuszczalną i orzec o jej odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 270 i art. 276 p.p.s.a.
Niezależnie od powyższego Sąd I instancji podał, że wbrew subiektywnemu przekonaniu skarżącego, powoływana przez niego podstawa prawna wznowienia w rzeczywistości nie zachodziła. Nadto nie został zachowany ustawowy termin do wniesienia skargi. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej nie jest orzeczeniem wydanym w wyniku zaskarżenia poprzedniego prawomocnego już postanowienia z 10 września 2014 r. o odrzuceniu skargi w rozumieniu art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia z 1 lipca 2015 r. Skarżący całkowicie pominął jednocześnie okoliczność, że już w zażaleniu z dnia 11 sierpnia 2015 r. na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego zgłaszał zarzut nieważności postępowania polegający na rozpoznaniu tego wniosku przez tego samego sędziego, który orzekł uprzednio o odrzuceniu skargi, a Naczelny Sąd Administracyjny zarzut ten uznał za niezasadny (postanowienia z dnia 17 listopada 2015 r.).
Jeżeli podstawą wznowienia miałby być fakt, że postanowienie z 1 lipca 2015 r. wydał sędzia, który podlegał wyłączeniu, to – jak zauważył Sąd I instancji - o tej okoliczności skarżący dowiedział się w dniu doręczenia mu odpisu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z uzasadnieniem, a więc w dniu 5 sierpnia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru k. 179), zatem termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oparty na tej podstawie upływał z dniem 5 listopada 2015 r., niezależnie od tego, że zarzut w tym przedmiocie został podniesiony przez skarżącego również w zażaleniu na postanowienie z dnia 1 lipca 2015 r.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył B. A., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie, stosownie do art. 188 p.p.s.a. uchylenie postanowienia i rozpoznanie skargi. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. i art. 2, 5, 7 i 24 Konstytucji, jak również art. 6, 10, i 90 § 1 p.p.s.a. Skarżący zwrócił uwagę na to, w obu sprawach orzeczenia wydał w postępowaniach niejawnych, jednoosobowo ten sam sędzia. Zdaniem skarżącego, postępowanie w sprawie przywrócenia terminu nie miało charakteru incydentalnego, nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że sędzia wydał orzeczenie kończące postępowanie we własnej sprawie, a więc w sposób nieuprawniony, bo podlegał wyłączeniu. Skarżący sprzeciwił się jednocześnie uznaniu, że uchybił terminowi do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
W przedmiotowej sprawie przesłankę odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego powołanym wyżej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 1 lipca 2015 r. sygn. II SA/Bd 628/14, Sąd I instancji powiązał przede wszystkim ze stwierdzeniem niedopuszczalności żądania wznowienia postępowania o charakterze wpadkowym, niezakończonego postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie sądowoadministracyjnej. Zdaniem Sądu, o niedopuszczalności tego rodzaju żądania przesądza treść art. 270 p.p.s.a. W złożonej skardze kasacyjnej skarżący powyższe zagadnienie w całości pominął, albowiem zakwestionowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stanowiska jurydycznego zajętego przez Sąd I instancji nie polega na jego podważeniu w luźnych rozważaniach w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, ale na zarzuceniu Sądowi naruszenia określonego przepisu prawa poprzez nadanie mu wadliwego znaczenia lub wobec jego błędnego zastosowania.
Skarżący nie objął zarzutem skargi kasacyjnej art. 270 p.p.s.a., co powoduje, że za niepodważony należy w sprawie uznać pogląd, iż skarga o wznowienie postępowania podlegała odrzuceniu, albowiem odnosiła się do postępowania, które na mocy art. 270 p.p.s.a., nie było objęte zakresem przedmiotowym tego środka prawnego. Z tego już podstawowego powodu złożona skarga kasacyjna nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Skarżący wadliwość zaskarżonego postanowienia upatruje wyłącznie w naruszeniu przez Sąd I instancji art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a., a więc poprzez odwołanie się do zaistnienia w sprawie podstawy wznowienia, nie dostrzegając, że o niedopuszczalności wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego przesądza samoistnie niezachowanie terminu do wniesienia skargi (art. 280 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, przy czym termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji przyjął, że skarżący uchybił wskazanemu terminowi, albowiem o podstawie wznowienia, którą miałoby być orzekanie przez sędziego wyłączonego z mocy ustawy, dowiedział się w dacie doręczenia odpisu kwestionowanego postanowienia z dnia z 1 lipca 2015 r. Skarżący powyższemu zastrzeżeniu Sądu I instancji w złożonej skardze kasacyjnej zarzucił jak można rozumieć ogólną wadliwość, niemniej – tak jak odnosiło się do zauważonej wcześniej kwestii zastosowania przez Sąd art. 270 p.p.s.a. – swoje rozważania co do zachowania terminu przedstawił w formie, która w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie może zostać uznana za poprawną.
Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wymóg ten nie jest zaś spełniony, gdy skarżący podważając prawidłowość wniosków przyjętych w zaskarżonym orzeczeniu nie wiąże zauważonej wadliwości ze skonkretyzowanymi przepisami prawa, które zastosował błędnie Sąd.
Powyższe zaniechanie jest o tyle istotne, że wskazana przesłanka formalna ma bezpośredni wpływ na wynik sprawy, albowiem w przypadku spóźnionego wniosku o wznowienie postępowania, bez znaczenia pozostaje, czy do zaistnienia przyczyny nieważności postępowania sądowoadministracyjnego faktycznie doszło. W tym zakresie należy zaś za Sądem I instancji powtórzyć, że dopuszczalność wydania postanowienia z dnia 1 lipca 2015 r. przez sędziego, który odrzucił skargę skarżącego postanowieniem z dnia 10 września 2014 r. wiążąco przesądził już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. II OZ 1116/15, co czyni postawiony Sądowi I instancji zarzut naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nieuzasadnionym. Odrzucić należy w całości twierdzenie skarżącego, że w powołanym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny odniósł się "w sposób niewłaściwy" do faktu udziału tego samego sędziego w obu postępowaniach sądowych, co każe uznać, że Sąd nie zajął w tym przedmiocie stanowiska zgodnego z wymogiem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny z urzędu kontrolował prawidłowość orzeczenia Sądu pod kątem nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 183 § 1 p.p.s.a.), odniósł się jednocześnie w sposób bezpośredni do zarzutu skarżącego, iż zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu wydał sędzia, który powinien być wyłączony z mocy ustawy, ponieważ wydał postanowienie z dnia 10 września 2014 r. o odrzuceniu skargi.
Powyższe rozstrzygnięcie, niezależnie od jego podważanej przez stronę prawidłowości, sprzeciwiało się uznaniu, że skarżący nie mógł się domagać wyłączenia sędziego przed uprawomocnieniem się orzeczenia, a tylko tego rodzaju sytuacja czyni żądanie wznowienia postępowania skutecznym (art. 271 pkt 1 p.p.s.a.).
Wbrew twierdzeniu autora skargi kasacyjnej okoliczność, że rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania sądowego została odrzucona z powodu naruszenia przez skarżącego formalnych warunków jej wniesienia określonych w art. 270 i art. 279 w zw. z art. 277 p.p.s.a., nie prowadziło do naruszenia pozostałych wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 276 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.