Uzasadnienie
II OSK 2356 / 10
Wyrokiem z dnia 20 marca 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną K. i A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2010 r. oddalającego skargę K. i A. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] stycznia 2010 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji opartej na art. 138 § 2 k.p.a.
Pismem z dnia 5 maja 2012 r. uczestniczka postępowania B. B. złożyła wniosek o wykładnię powyższego wyroku, który w jej ocenie wywołuje poważne wątpliwości, co do jego treści a mianowicie:
- 1. czy osoby nie posiadające interesu prawnego (państwo M. jako osoby fizyczne nie byli właścicielami nieruchomości przy ulicy [...]), a które otrzymały decyzje, mają prawo od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji, jeżeli wniosły odwołanie, czy też na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. winno ono być umorzone,
- 2. czy tylko osoby podpisujące decyzję z upoważnienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego należy traktować jako osoby rozpatrujące sprawę.
Jak wskazała uczestniczka osoby, które otrzymały decyzję a nie posiadają interesu prawnego w sprawie, nie mogą wnieść skutecznego odwołania albowiem ono podlega umorzeniu. Tymczasem Naczelny Sąd Administracyjny przesądził odmiennie stwierdzając, że sprawa winna być rozstrzygnięta merytorycznie. Ponadto J. S. i D. K. nie rozpatrywały sprawy merytorycznie, lecz tylko podpisały decyzję, a sprawę prowadził i rozpatrzył dwukrotnie D. K. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 158 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270- zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga wątpliwości, co do jego treści.
Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, mogący budzić wątpliwości, co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, str. 345). Niedopuszczalne jest natomiast w ramach tej instytucji domaganie się przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia poprzez dodatkowe rozwinięcie argumentacji uzasadnienia wyroku, skoro postępowanie w sprawie zostało już zakończone. Wykładnia wyroku nie może, bowiem prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy ani też nie może formułować przez sąd dodatkowych motywów rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych.
Jej przedmiot stanowić mogą jedynie rzeczywiste wątpliwości, co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania. Za szczególnie pozbawione podstaw prawnych uważa się domaganie się przez stronę dokonania wykładni wyroku, stanowiącej w istocie polemikę z odmiennym, niż oczekiwała strona, stanowiskiem sądu zaprezentowanym w orzeczeniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 2011 r. sygn. akt II FSK 1224/10, LEX nr 948926 oraz z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt II OSK 698/10, LEX nr 1070396).
Takie też okoliczności zostały zgłoszone w rozpoznawanym wniosku o wykładnię. Uczestniczka postępowania, wskazując w nim, że w jej ocenie I. i K. M. nie posiadali interesu prawnego w sprawie, podjęła nieuprawnioną polemikę ze stanowiskiem zawartym w prawomocnym wyroku. Również, przedstawiając okoliczności odnośnie tego, który z pracowników Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie, podjęła faktyczną ocenę ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zauważyć przede wszystkim należy, iż zgłaszanie wątpliwości strony na tym etapie postępowania jest wyraźnie spóźnione. Mogły one, bowiem stanowić przedmiot rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w ramach złożenia przez uczestniczkę postępowania skargi kasacyjnej z zachowaniem jej warunków ustawowych, jak również zostać przedstawione w postępowaniu przed tym Sądem. Także formułowanie pytań odnośnie tego, jak należy traktować osobę rozpatrujące sprawę, nie mogło przynieść spodziewanego efektu.
Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 158 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.