Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie ze skargi B. K. (dalej również jako "skarżący") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2016 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie uchylenia decyzji dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...].
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z dnia [...] lipca 1999 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 1999 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich skarżącego B. K. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2001 r. oddalił skargę B. K. na decyzję z [...] lipca 1999 r.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. skarżący wniósł o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich. Pismo to zostało potraktowane przez organ jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.). Po rozpatrzeniu tego wniosku, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] września 2003 r. na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji z [...] lipca 1999 r.
Postępowanie wznowieniowe dotyczące decyzji z dnia [...] września 2003 r. zakończyło się decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] czerwca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2014 r. odmawiającą uchylenia decyzji z [...] września 2003 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 2 lipca 2015 r., II SA/Gd 569/14, oddalił skargę B. K. na tę decyzję.
W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący wystąpił ponownie do organu o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich.
Decyzją z [...] lutego 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne wszczęte w trybie art. 154 § 1 k.p.a.
B. K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł, że w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. jako pierwszą podstawę wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a dopiero w przypadku odmowy wznowienia przywołał art. 154 § 1 k.p.a.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r.
W uzasadnieniu tej decyzji organ ponownie wyjaśnił, że kolejna decyzja podjęta w trybie art. 154 § 1 k.p.a. w niniejszej sprawie byłaby obarczona wadą określoną art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Tożsamość sprawy administracyjnej istnieje w sytuacji, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ wydając kolejną decyzję orzekłby w tej samej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku B. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Skarżący zaprzeczył aby wskazywał jako podstawę prawną swego żądania art. 154 § 1 k.p.a. Twierdził natomiast, że podał jako podstawę prawną art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżący domagał się już wcześniej zmiany decyzji pozbawiającej go uprawnień kombatanckich i ostateczną decyzją z dnia [...] września 2003 r. organ odmówił uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji z dnia [...] lipca 1999 r. W związku z tym w sprawie tej organ uznał, iż kolejna decyzja wydana w tym trybie byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie występuje niewątpliwie tożsamość podmiotowa, z wnioskiem występuje każdorazowo skarżący, do tego samego organu – poprzednio Kierownika, a obecnie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, przy czym każdy z wniosków dotyczy tego samego żądania przywrócenia uprawnień kombatanckich. Żądanie strony opiera się zarówno o tę samą podstawę, którą stanowi art. 154 § 1 k.p.a., jak i podstawę prawa materialnego, którą jest ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Pomimo tego jednak, zdaniem Sądu, niniejsza sprawa nie została wyjaśniona w zakresie niezbędnym do dokonania oceny czy zachodzi tożsamość sprawy, czy też nie. Organ nie dokonał bowiem żadnych ustaleń co do okoliczności powołanych przez skarżącego w jego kolejnych podaniach składanych w trybie art. 154 § 1 k.p.a., ograniczając się do stwierdzenia, że analiza akt prowadzi do wniosku, że zachodzi tożsamość sprawy.
Szef Urzędu uznał, że taki sam jest stan faktyczny sprawy, jednak swego stanowiska w tym zakresie w ogóle nie uzasadnił. Wobec powyższego, w ocenie Sądu I instancji, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. organ uchybił obowiązkom wynikającym z art. 7 k.p.a, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2016 r.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gdańsku oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Wyrokowi z dnia 6 lipca 2016 r. zarzucono naruszenie:
- 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 718; dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na uwzględnieniu zamiast oddaleniu skargi, a w konsekwencji uchyleniu decyzji organu administracji w przedmiotowej sprawie, pomimo iż organ zebrał i rozpatrzył cały dostępny materiał dowodowy konieczny do załatwienia sprawy,
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na uznaniu, że w niniejszej sprawie naruszono przepisy postępowania administracyjnego dotyczące wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, chociaż w czasie postępowania po złożeniu ponownego wniosku o przywrócenie uprawnień kombatanckich Szef Urzędu, w piśmie z [...] grudnia 2016 r. pouczył skarżącego o możliwości umorzenia postępowania, ze względu na tożsamość przedmiotową sprawy, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. K. wniósł o jej oddalenie. Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył też jego profesjonalny pełnomocnik, wnosząc o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
W skardze kasacyjnej podniesiono dwa zarzuty naruszenia przepisów postępowania, to jest: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. Pierwsze z tych naruszeń – zdaniem skarżącego kasacyjnie organu – miało polegać na uchyleniu decyzji, pomimo że organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy konieczny do załatwienia sprawy. Drugie – na uznaniu przez Sąd I instancji, że organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego dotyczące wskazania faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, chociaż w czasie postępowania po złożeniu ponownego wniosku o przywrócenie uprawnień kombatanckich Szef Urzędu, w piśmie z [...] grudnia 2016 r., pouczył skarżącego o możliwości umorzenia postępowania, ze względu na tożsamość przedmiotową sprawy, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a.
Zarzuty te nie są uzasadnione, bowiem – wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie – Sąd I instancji prawidłowo uznał, że organ nie rozważył czy rzeczywiście zachodzi tożsamość stanu faktycznego, a w szczególności nie ustosunkował się w żaden sposób do kwestii nowego świadka.
Zdaniem Sądu, niniejsza sprawa nie została wyjaśniona w zakresie niezbędnym do dokonania oceny czy zachodzi tożsamość sprawy, czy też nie. Organ nie dokonał bowiem żadnych ustaleń co do okoliczności powołanych przez skarżącego w jego kolejnych podaniach składanych w trybie art. 154 § 1 k.p.a. i ograniczył się do stwierdzenia, że analiza akt prowadzi do wniosku, że zachodzi tożsamość sprawy. Nie uzasadnił jednak swego stanowiska w tym zakresie.
Zauważyć przy tym wypada, że skarżący w I instancji w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. podał, że w toku postępowania wniósł o przesłuchanie M. R. w charakterze świadka na okoliczność, że B. K. był skierowany do UB przez organizację niepodległościową. Obowiązkiem organu było dokonanie oceny, czy jest to okoliczność wskazująca zmianę stanu faktycznego, a więc świadcząca o tym, że nie jest to stan faktyczny tożsamy z dotychczasowym.
Powyższe sprawia, że nie można podzielić twierdzeń skarżącego kasacyjnie, że organ prawidłowo zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy konieczny do załatwienia sprawy.
Pierwszy zarzut podniesiony w skardze kasacyjnej nie jest więc uzasadniony.
W omówionym wyżej stanie sprawy Sąd I instancji prawidłowo uznał, że Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych naruszył unormowania zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. dotyczące wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Na tę ocenę nie ma wpływu fakt, że w czasie postępowania po złożeniu ponownego wniosku o przywrócenie uprawnień kombatanckich Szef Urzędu, w piśmie z [...] grudnia 2016 r., pouczył skarżącego w I instancji o możliwości umorzenia postępowania, ze względu na tożsamość przedmiotową sprawy, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Możliwość taka jest bowiem dopiero wówczas, gdy zachodzi tożsamość sprawy, a ta kwestia nie została dotychczas przez organ należycie wyjaśniona.
Drugi z zarzutów skargi kasacyjnej nie jest więc również uzasadniony.
Mając na względzie powyższe stwierdzić trzeba, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły zostać uwzględnione, gdyż nie zostały oparte na usprawiedliwionych podstawach.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, stosownie do art. 184 i art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.