Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 197/16 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w części zobowiązującej skarżącą spółkę do przedłożenia oceny technicznej wszystkich samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z przebudową trzech lokali usługowych o numerach budowlanych [...] położonych na parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w G., w których zlokalizowane są usługi pod nazwą [...] (siłownia, sale fitness, sucha i mokra sauna z częścią wypoczynkową), pod kątem bezpieczeństwa i użytkowania obiektu oraz zgodności wykonanych robót z warunkami technicznymi, sztuką budowlaną i stosownymi przepisami, uchylając postanowienie co do terminu wykonania nałożonego zobowiązania i wyznaczając nowy termin do dnia 31 maja 2016 r.
W treści skargi kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania, na podstawie "art. 61 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" - postanowienia organu I i II instancji, wskazując, że jego wykonanie narazi stronę na niepowetowaną stratę (znaczne koszty zbytecznej opinii).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że do rozpoznania niniejszego wniosku nie mógł mieć zastosowania powołany przez autora skargi kasacyjnej art. 61 § 2 pkt 3 p.p.s.a., ponieważ dotyczy on możliwości wstrzymania przez organ wykonania zaskarżonej uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego i ich związku bądź aktu terenowego organu administracji rządowej. Przywołanie powyższego przepisu w miejsce art. 61 § 3 p.p.s.a. uznać należało za oczywistą omyłkę pisarską. Ponadto zdaniem Sądu rozważenie możliwości udzielenia ochrony tymczasowej należało ograniczyć do zaskarżonego postanowienia, bowiem postanowienie organu I instancji wobec złożenia zażalenia oraz nienadania mu przez organ rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma przymiotu wykonalności.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji lub postanowienia zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Również samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia jeszcze do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji (postanowienia) skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji lub postanowieniu obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która będzie dla strony znacząca w kontekście jej ogólnej sytuacji majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt II OZ 664/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżąca kasacyjnie spółka uzasadnienie rozpoznawanego wniosku ograniczyła do lakonicznego sformułowania, że wykonanie zaskarżonego postanowienia narazi ją na niepowetowaną stratę w postaci poniesienia znacznych kosztów zbytecznej w jej ocenie opinii. Naczelny Sąd Administracyjny miał jednak na uwadze także argumentację spółki zawartą w skardze a odnoszącą się do sformułowanego tam wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I i II instancji "na podstawie art. 62 § 2 pkt 3" p.p.s.a. (nierozpoznanego przez Sąd I instancji). Spółka podnosiła wówczas, że wykonanie postanowienia narazi ją na niepowetowaną stratę. Wyjaśniła, że zlecone ekspertyzy są wyjątkowo kosztowne a klub [...] obecnie nadal znajduje się na etapie inwestowania (nie przynosi zysku, ponieważ ponosi znaczne koszty związane ze spłatą kredytów za lokal i leasingu sprzętu). Dodała, że w najbliższym czasie na terenach Spółdzielni Mieszkaniowej [...] mają zostać otwarte dwa lokale prowadzące działalność konkurencyjną. W konkluzji stwierdziła, że wykonanie kosztownych ekspertyz w praktyce może doprowadzić klub do upadku.
Wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi fakt, że sporządzenie oceny technicznej wykonanych robót budowlanych w zakresie wynikającym z zaskarżonego postanowienia będzie wymagało poczynienia odpowiednich nakładów finansowych. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku wykonanie takiej oceny technicznej rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wszak wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Skarżąca kasacyjnie spółka nie wykazała natomiast, aby wykonanie zaskarżonego postanowienia mogło narazić ją na wyrządzenie znacznej szkody lub spowodowało trudne do odwrócenia skutki. W szczególności spółka nie podała wysokości choćby szacowanych kosztów wykonania oceny technicznej nakazanej w zaskarżonym postanowieniu.
Nie wykazała również, aby koszt wykonania tej oceny technicznej był na tyle wysoki, że mógłby spowodować istotne pogorszenie kondycji finansowej spółki a co mogłoby oznaczać wyrządzenie jej znacznej szkody. Nie uprawdopodobniono, że ewentualna szkoda majątkowa będzie znaczna w kontekście ogólnej sytuacji finansowej, skoro spółka nie podała żadnych informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej. W efekcie stwierdzić należy, że wniosek strony nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.
Na koniec przypomnieć warto, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tego względu na obecnym etapie postępowania argumentacja spółki kwestionująca zasadność nałożenia obowiązku sporządzenia przedmiotowej oceny technicznej nie mogła skutkować uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.