Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 1108/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę W.L. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia warunków korzystania ze środowiska.
W uzasadnieniu wskazano na przepis art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." i podniesiono, że dopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej uzależniona jest od uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed właściwym w sprawie organem. Natomiast w niniejszej sprawie skarżący trybu tego nie wyczerpał, co czyni jego skargę niedopuszczalną.
Nadto Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarga została złożona na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Tymczasem od tego postanowienia stronie przysługiwało uprawnienie do wniesienia zażalenia do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w W., o czym skarżący został powiadomiony w pouczeniu zaskarżonego postanowienia.
Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd I instancji odrzucił przedmiotową skargę jako niedopuszczalną.
Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniósł skarżący, zaskarżając je w całości. Orzeczeniu temu zarzucono:
- 1. naruszenie art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. polegające na jego błędnym zastosowaniu wynikającym z przyjęcia, że zażalenie skarżącego z dnia 5 września 2012 r. stanowi skargę na decyzję organu wydaną "po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie", o której mowa we wskazanym przepisie,
- 2. art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. a to poprzez odrzucenie zażalenia skarżącego jako niedopuszczalnego, podczas gdy brak było podstaw prawnych do orzekania w tym zakresie,
- 3. art. 65 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest nieprzekazanie zażalenia skarżącego do właściwego organu, którym był w tym przypadku Główny Inspektor Ochrony Środowiska w W. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie zażalenia skarżącego z dnia 5 września 2012r. w trybie art. 65 § 1 K.p.a. do organu właściwego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w trybie art. 185 P.p.s.a. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób nieuprawniony przyjął, iż złożone zażalenie stanowi w istocie skargę. Tymczasem, treść tego środka odwoławczego, a zwłaszcza jego zatytułowanie "zażalenie" wskazują, że stanowił on w istocie odwołanie od decyzji do organu II instancji, a nie skargę na decyzję ostateczną.
Nadto, w ocenie autora skargi kasacyjnej, przepis art. 52 P.p.s.a. nie pozwala na orzekanie w przedmiocie innym, niż jest to tym przepisem dopuszczalne. Oznacza to, że Sąd I instancji nie mógł orzekać co do zażalenia wniesionego przez skarżącego, bowiem orzekanie w tym zakresie nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się zaistnienia przesłanek nieważności postępowania wskazanych w § 2 tego przepisu, zatem wniesiony środek odwoławczy należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w jego treści podstawami.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut naruszenia art. 58 § 1 w powiązaniu z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie, albowiem Sąd I instancji przedwcześnie uznał, że pismo zatytułowane "zażalenie" stanowi w istocie skargę.
Przepis art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienia skargi jest niedopuszczalne. Zaś wskazywany wyżej przepis art. 52 § 1 P.p.s.a. uzależnia skutecznie wniesienie skargi od wyczerpania przysługujących stronie środków zaskarżenia.
W niniejszej sprawie pismo zatytułowane "zażalenie" zostało wniesione na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2012 r., który – co jest bezsporne w sprawie – działał jako organ I instancji. Pismo to zostało wniesione w terminie siedmiu dni od daty doręczenia skarżącemu zaskarżonego postanowienia do organu który je wydał, zgodnie z dyspozycją art. 129 § 1 K.p.a., ale jego adresatem został uczyniony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. W związku z czym organ I instancji przekazał przedmiotowe pismo Sądowi. Pismo to zostało potraktowane jako skarga i, z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia, w konsekwencji odrzucone jako niedopuszczalne.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności tej konkretnej sprawy winny wzbudzić w Sądzie I instancji wątpliwość, czy rzeczywistą wolą skarżącego było wniesienie skargi do sądu, czy też zażalenia na zakwestionowane postanowienie w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego do właściwego organu odwoławczego, a tylko przez omyłkę adresatem "zażalenia" został uczyniony Wojewódzki Sąd. W związku z powyższym w tej sytuacji Sąd I instancji winien zwrócić się do skarżącego i wyjaśnić te wątpliwości. Bowiem proste przyjęcie, iż przedmiotowe "zażalenie" stanowi skargę, w sytuacji gdy nie jest to oczywiste, a następnie odrzucenie tej skargi, powoduje bezpodstawne zamknięcie skarżącemu drogi do skontrolowania poprawności wydanego postanowienia.
Zatem, mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wobec niewyjaśnienia charakteru złożonego pisma, uznanie iż jest to skarga, a następnie jej odrzucenie, zostało dokonane przedwcześnie. Tym samym Sąd I instancji naruszył przepisy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. i art. 52 § 1 P.p.s.a.
Natomiast zarzut naruszenia przepisu art. 65 § 1 K.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przepis ten dotyczy organów administracji, a nie sądu.
W związku z powyższym, na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.