Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 14 października 2008 roku, sygn. akt IV SA/Wa 1074/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] grudnia 2007 r. umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej [...] na działce nr ew. [...], obręb [...], położonej przy ulicy W. w W. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Prezydent m.st. Warszawy umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ I instancji podniósł, że ze względu na parametry planowanej inwestycji w świetle aktualnie obowiązujących przepisów nie jest konieczne wydanie wyżej wymienionej decyzji.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie [...] domagając się jej uchylenia. W odwołaniu podniesiono, że zaskarżona decyzja nie zawiera informacji niezbędnych do dokonania oceny czy inwestycja spełnia kryteria określone w obowiązujących przepisach.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do znowelizowanych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) – planowana inwestycja nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację danego przedsięwzięcia.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Stowarzyszenie [...] domagając się jej uchylenia. W skardze podniesiono, że zgodnie z wprowadzonymi rozporządzeniem z dnia 21 sierpnia 2007 r. zmianami powyższego rozporządzenia, niezbędne jest wykazanie czy wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny, czyli także w jej sąsiedztwie, a zwłaszcza pod osią i obok osi, znajdują się miejsca dostępne dla ludzi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia 14 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że planowana inwestycja nie należy do kategorii przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 7 oraz w § 3 ust. 1 pkt 8 cytowanego rozporządzenia. Zatem nie została ona przez ustawodawcę zakwalifikowana do przedsięwzięć wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Sąd podkreślił, że użyte w powyższych przepisach określenie "miejsce dostępne dla ludności" należy rozumieć jako przestrzeń, w której – z punktu widzenia zasad doświadczenia życiowego – ludzie mogą rzeczywiście, realnie stale przebywać. Zdaniem Sądu należało więc uznać, że zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), inwestycja ta nie wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jej realizacje.
Wobec powyższego organ zasadnie uznał, iż postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe i umorzył je. Sąd stwierdził także, że okoliczność niewycofania wniosku o wydanie decyzji nie uniemożliwia organowi wydania decyzji umarzającej postępowanie.
Od powyższego wyroku Stowarzyszenie [...] złożyło skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z normami przepisanymi. W skardze kasacyjnej zarzucono zaskarżonemu wyrokowi "naruszenie prawa materialnego oraz procesowego", tj.:
- – art. 7, 10, 77 oraz 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 174 ust. 2 P.p.s.a.,
- – art. 105 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 174 ust 2 P.p.s.a.,
- – art. 28 K.p.a. w związku z art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz art. 174 ust. 2 P.p.s.a.,
- – art. 10 w związku z art. 81 K.p.a. w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz art. 174 ust. 2 P.p.s.a.,
- – art. 46a ust. 4 pkt 1 oraz 4, art. 49 ust. 3 w powiązaniu z art. 51 ust. 8 pkt 1 oraz 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska w związku z art. 145 § 1 pkt 2 w powiązaniu z art. 174 ust. 1 P.p.s.a.,
- – art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 31 pkt 3, art. 21, art. 64 ust. 1, 2, 3, art. 68 ust. 1 oraz 4 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wobec nowelizacji z dnia 19 sierpnia 2007 r. ustawy – Prawo ochrony środowiska, organ zobowiązany był do wezwania inwestora o uzupełnienie dokumentacji zgodnie z nowo obowiązującymi przepisami. Stwierdzono, że Sąd I instancji zobowiązany był do orzekania na podstawie wszystkich przepisów dotyczących przedmiotowej inwestycji, a nie "do lakonicznego cytowania wybranych fragmentów rozporządzenia oraz ustawy". Wskazano także, że w decyzji organu II instancji brak jest odniesienia do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Decyzja ta nie zawiera również uzasadnienia dlaczego pominiętym zarzutom organ odmówił wiarygodności. Stowarzyszenie podniosło, że nie wiadomo w jaki sposób organ po nowelizacji przepisów oraz zmianie mapy ewidencyjnej ustalił strony postępowania. W skardze podkreślono ponadto, że Stowarzyszenie nie zostało poinformowane o przysługującym mu prawie zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej w sprawie niemożliwe było umorzenie postępowania. Jeżeli bowiem istnieje podmiot (inwestor) oraz przedmiot (jego żądanie) to w trybie art. 104 K.p.a. musi zostać wydana decyzja merytoryczna. Brak przesłanek do uwzględnienia żądania strony nie czyni postępowania administracyjnego bezprzedmiotowym, dopiero wynik tego postępowania pozwala na ocenę zasadności wniosku.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono lakoniczność oraz brak wskazania na jakiej podstawie Sąd ocenił materiał dowodowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
1. Zarówno jej zarzuty jak i uzasadnienie zdają się wskazywać, że skarżący, mimo że analogiczny zarzut sformułował pod adresem sądu i organów obu instancji nie do końca zrozumiał co było przedmiotem postępowania i jakie były przyczyny wydania decyzji umarzającej postępowanie.
Nie chodziło bowiem o decyzję "dotyczącą wpływu na środowisko a nie tylko na ludzi", lecz o stwierdzenie, że brak jest podstawy prawnej do wydania tego rodzaju decyzji. Zostało to prawidłowo i wyczerpująco wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku.
W skardze kasacyjne nie zakwestionowano – poprzez stosowny zarzut – oceny Sądu I instancji co do prawidłowości przyjęcia, że planowane przedsięwzięcie nie zalicza się do wymienionych w § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ II instancji. Przepisy te nie zostały nawet wymienione w skardze kasacyjnej w powiązaniu z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. Zatem – stosownie do wynikającej z art. 183 tej ustawy zasady związania granicami skargi kasacyjnej (w tym zarzutami) ta kwestia nie może już być przedmiotem oceny w postępowaniu kasacyjnym.
2. Wstępną i podstawową czynnością organu po otrzymaniu wniosku inwestora, jest badanie – na podstawie przedstawionych dokumentów – czy chodzi o realizację przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 46 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Negatywny wynik tej oceny sprawia, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe – w rozumieniu art. 105 K.p.a. Prowadzenie jakiegokolwiek, poza analizą przedłożonych dokumentów, postępowania dowodowego jest zbędne i niedopuszczalne. Sprawia to, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ P.p.s.a. w związku z przepisami K.p.a. – i to rangi zasad ogólnych – jawi się jako nieporozumienie. Uwaga ta dotyczy także niedostrzeżonych jakoby przez Sąd innych naruszeń procedury administracyjnej, w tym art. 107 § 3 K.p.a.
Uzasadnienia decyzji obu instancji odnoszące się do ustaleń faktycznych jak i podstawy prawnej decyzji w pełni odpowiadają wymogom określonym w tym przepisie.
3. Odmowna decyzja byłaby wydana w sytuacji, gdy – z przyczyn merytorycznych – organ nie wyraża zgody na realizację przedsięwzięcia. Bezprzedmiotowość postępowania, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, nakazuje jego umorzenie. Stąd też zarzut naruszenia art. 105 K.p.a., nakazujący jego umorzenie również uznać należy za chybiony.
4. Zupełnie niezrozumiały jest pogląd skarżącego, związany z zarzutem naruszenia art. 28 K.p.a., w myśl którego organ miałby ustalić inne jeszcze strony postępowania, które nie będzie prowadzone. Samo uzasadnienie tego zarzutu dowodzi jego bezzasadności. Jedyny obowiązek dla organu administracyjnego sprowadzał się do badania, czy zgłaszający wniosek miał przymiot strony. Ta kwestia w niniejszej sprawie nie nasuwała wątpliwości.
5. Ani cele statutowe Stowarzyszenia, ani interes społeczny, o których mowa w art. 31 § 1 K.p.a. nie uprawniają skarżącego do wyręczania organu w procesie badania czy podanie czyni zadość wymogom ustalonym w przepisach prawa (art. 64 § 2 K.p.a.). Organ nie ma również obowiązku, uzasadniając taką, jak w wskazana decyzja, wyjaśniać stronom dlaczego żądanie strony uznał za skutecznie wszczynające postępowanie administracyjne.
6. Wiązanie art. 141 § 4 P.p.s.a. określającego wymogi uzasadnienia wyroku, z pięcioma przepisami ustawy zasadniczej wskazuje na brak argumentów uzasadniających ten zarzut. Wyliczenie rzekomych braków w wywodach Sądu I instancji mogłoby odnosić się do sytuacji gdy przedmiotem kontroli jest decyzja "merytoryczna" a nie umarzająca postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W aspekcie art. 141 § 4 P.p.s.a. uzasadnienie zaskarżonego wyroku należy uznać za spełniające wymogi zawarte w ww. przepisie.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.