Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV SA/Wa 176/19, oddalił skargę obywatelki Chin M. Z. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2018 r., którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. o odmowie udzielenia skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Skarżąca od tego wyroku wniosła skargę kasacyjną, w której przytoczyła podstawy kasacyjne zawierające zarzuty naruszenia prawa materialnego i domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje.
Skarga wniesiona do Sądu pierwszej instancji podlegała odrzuceniu, gdyż skarżąca mimo wezwania nie uiściła wpisu od skargi.
Wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej 8 lutego 2019 r. i mimo tego wpis nie został uiszczony.
Pełnomocnik skarżącej na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym miał możliwość wypowiedzenia się w kwestii dotyczącej uiszczenia wpisu. Twierdził, że wpis został uiszczony. W związku z tym został zobowiązany do przedstawienia dowodu uiszczenia wpisu. Dowodu takiego nie przedstawił. W piśmie z 21 stycznia 2020 r. podał, że na rachunkach bankowych posiadanych przez kancelarię nie stwierdził wpłaty wpisu sądowego w rozpoznawanej sprawie, ale zastrzegł, że banki prowadzące te rachunki umożliwiają sprawdzanie rachunków bankowych przez ostatnie dwanaście miesięcy i wskazał, że wpis, o który chodzi, został uiszczony około 1 grudnia 2018 r.
Niezależnie od zobowiązania pełnomocnika skarżącej do przedstawienia dowodu uiszczenia wpisu od skargi NSA zwrócił się do Sądu pierwszej instancji o informację, czy wpis od skargi został uiszczony. Z informacji uzyskanej z tego Sądu (pismo z 24 stycznia 2020 r.) wynika, że wpis ten nie został uiszczony.
Uwzględniając powyższe NSA uznał, że wpis od skargi mimo wezwania nie został uiszczony. Zauważyć należy, że wyjaśnienia pełnomocnika skarżącej nie są przekonujące. Pełnomocnik skarżącej do uiszczenia wpisu został wezwany 8 lutego 2019 r., a więc informacja o uiszczeniu na skutek tego wezwania wpisu powinna być jeszcze dostępna w systemach banków prowadzących rachunki kancelarii. Z kolei twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że wpis uiszczono około 1 grudnia 2018 r., a więc wraz z wniesieniem skargi, nie jest przekonujące, gdyż wymieniając w skardze załączniki do skargi nie wskazano dowodu uiszczenia wpisu. W tej sytuacji przesądzające znaczenie ma informacja z Sądu pierwszej instancji, że wpisu nie uiszczono.
Zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skarga od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd.
Stosownie do art. 189 p.p.s.a., jeżeli skarga ulegała odrzuceniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę.
W uchwale NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, uznano, że w świetle art. 183 § 1 i art. 134 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. jest dopuszczalne zastosowanie art. 189 p.p.s.a. przez NSA z urzędu i odrzucenie skargi niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej i niezależnie od tego, czy zachodzi przesłanka nieważności postępowania.
Uwzględniając wynikającą z przedstawionej uchwały wykładnię przepisów prawa NSA rozpoznający sprawę uznał, że jest uprawniony do zastosowania art. 189 p.p.s.a., mimo że – co oczywiste, gdyż skargę kasacyjną wniosła skarżąca – w skardze kasacyjnej nie przytoczono podstawy kasacyjnej związanej z naruszeniem przepisów postępowania przez rozpoznanie skargi, od której mimo wezwania nie uiszczono wpisu, a także mimo że zastosowanie art. 189 p.p.s.a. jest na niekorzyść skarżącej.
Ponadto NSA uwzględnił, że skarżąca, mimo że podstawa uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi została przyjęta z urzędu, miała możliwość obrony, gdyż jej pełnomocnik został uprzedzony na rozprawie przed NSA o tym, że z akt wynika, iż wpis od skargi mimo wezwania nie został uiszczony i w związku z tym miał możliwość wypowiedzenia się w tej kwestii, co też uczynił.
W końcu NSA miał też na uwadze, że wykładnia prawa wynikająca z powołanej uchwały NSA w orzecznictwie tego Sądu jest stosowana także m.in. w ten sposób, że sąd drugiej instancji uchyla wyrok sądu pierwszej instancji i odrzuca skargę z tego powodu, że wpis od skargi został uiszczony po terminie (postanowienia NSA z 18 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 1069/14, oraz z 27 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/10).
Mając to wszystko na uwadze NSA na podstawie art. 189 p.p.s.a. w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i skargę odrzucił.
Wobec uchylenia na skutek skargi kasacyjnej skarżącej wyroku Sądu pierwszej instancji, którym oddalono skargę skarżącej, formalnie zachodzą wskazane w art. 203 pkt 2 p.p.s.a. podstawy do zasądzenia od organu administracji na rzecz skarżącej kasacyjnie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że uwzględnienie skargi kasacyjnej było niezależne od przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych, NSA uznał, że zachodzi wskazany w art. 207 § 2 p.p.s.a. szczególnie uzasadniony przypadek dający podstawę do odstąpienia od zasądzenia tych kosztów. W związku z tym NSA odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.