Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 24 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Op 269/10 oddalił skargę T. D. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...] lutego 2010 r., nr SO.IV.DJ-5111-94/09 w przedmiocie wymeldowania. Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Na skutek wniosku Z. i L. K., właścicieli budynku mieszkalnego położonego w [...] 71, wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania T. D. i A. K. z pobytu stałego z wymienionego budynku. Pierwszą wydaną w sprawie decyzją z dnia [...] maja 2007r. Burmistrz Miasta Kietrza odmówił wymeldowania T. D. i A. K., natomiast Wojewoda Opolski po rozpatrzeniu odwołania Z. i L. K. decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. uchylił tę decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z uwagi na niewyjaśnienie okoliczności faktycznych związanych z opuszczeniem przez wymeldowywane osoby z miejsca pobytu stałego.
Kolejną decyzją z dnia 15 października 2007 r. Burmistrz Miasta Kietrza ponownie odmówił wymeldowania T. D. i A. K. z miejsca pobytu stałego. Na skutek odwołania Z. i L. K. decyzja ta została uchylona przez Wojewodę Opolskiego decyzją z dnia 20 grudnia 2007 r., którą jednocześnie orzeczono o wymeldowaniu T. D. i A. K..
W wyniku skargi wniesionej do sądu przez T. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Op 67/08 uchylił decyzję organu odwoławczego.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda Opolski decyzją z dnia 30 września 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] października 2007 r. Decyzję tę zaskarżyli do sądu z kolei Z. i L. K., a wyrokiem z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Op 570/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił decyzje organów obu instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Burmistrz Miasta Kietrza decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] orzekł o wymeldowaniu T. D. i A. K. z miejsca pobytu stałego w [...]. Po rozpoznaniu zaś odwołania T. D. od tej decyzji Wojewoda Opolski decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta Kietrza.
W uzasadnieniu tej decyzji, odnosząc się do przesłanki wymeldowania z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), organ odwoławczy wskazał, że ustalenia w tej sprawie dokonane zostały w oparciu o analizę materiału dowodowego, która doprowadziła do uznania, że strony opuściły miejsce zameldowania. Na tę okoliczność przywołał dowody z przesłuchania L. K. - właściciela spornej nieruchomości oraz świadków. Organ zauważył również, że okoliczność przebywania A. K. u teściów potwierdzona została zarówno w jego zeznaniach, jak również w piśmie jego teścia - W. A. i zeznaniach jego ojca - A. K., który dodatkowo też zeznał, że T. D. nie przebywa stale w miejscu pobytu stałego, lecz pojawia się tam 2 – 3 razy w miesiącu. Wskazał też, że pismo Komisariatu Policji w Kietrzu potwierdza, iż T. D. nie przebywa w [...], a w miejscowości K..
W ocenie organu postawa L. D. i T. D. utrudniała zgromadzenie materiału dowodowego (pomimo czterech prób ustalenia dogodnego dla strony terminu nie udało się dokonać oględzin nieruchomości, a L. D. odmówiła zeznań w sprawie oraz nie wyraziła zgody na dokonanie oględzin nieruchomości położonej w Nowej Wiosce przy ul. [...]).
Skargę na tę decyzję wniósł T. D. zarzucając, że rozstrzygnięcie to jest niesłuszne, krzywdzące i nie ma nic wspólnego z dowodami zebranymi w sprawie oraz stanem faktycznym. Odnosząc się do stanowiska organu odwoławczego wskazał, iż oględzin miejsca jego zameldowania na pobyt stały dokonano na samym początku postępowania i potwierdziły one jego zamieszkiwanie w spornym budynku, co z kolei stanowiło podstawę dokonania odmowy wymeldowania. Fakt, iż budynek jest zamieszkały potwierdzono również w wyniku oględzin z dnia 25 lutego 2009 r., przeprowadzonych w ramach postępowania sądowego o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości. Z uwagi na przeprowadzone czynności skarżący stwierdził, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba ponownego przeprowadzenia oględzin. Zaznaczył też, że usprawiedliwił swoją nieobecność podczas oględzin. Wskazując na zeznania świadków, którym organ dał wiarę, zakwestionował ich wiarygodność i prawdziwość podanych w nich faktów.
Wskazał również, że podejmował działania w celu podłączenia do nieruchomości energii elektrycznej i kanalizacji, niemniej jednak nie doszło do tego z winy właściciela. Jako absurdalne skarżący uznał również twierdzenie, że budynki na posesji są zaniedbane i od wielu lat nie były remontowane. Zaprzeczając temu twierdzeniu wskazał na okoliczności związane z podejmowanymi przez niego remontami, zaznaczając, że to właściciel nie partycypował w najmniejszym nawet zakresie w ich kosztach. Dalej skarżący zwrócił uwagę na konflikt z właścicielem spornej nieruchomości, w wyniku którego doszło nawet do pobicia. Wywiódł ponadto, że jego wymeldowanie z miejsca pobytu stałego związane jest z toczącym się postępowaniem o zasiedzenie nieruchomości oraz podejmowanymi przez właściciela działaniami zmierzającymi do sprzedaży nieruchomości. Kwestionując twierdzenie organu, że na stałe zamieszkuje w Nowej Wiosce wskazał, że na terenie działki, której jest właścicielem, nie ma budynku mieszkalnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podnosząc, że wydana ona została z uwzględnieniem stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego.
Na rozprawie przed Sądem w dniu 24 czerwca 2010 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko i podniósł, że w sprawie o wymeldowanie wymagane jest jego wyraźne, osobiste oświadczenie o rezygnacji z zamieszkiwania. Wskazał także, że w sadzie stanowiącym jego własność znajduje się jedynie szałas, który nie jest budynkiem mieszkalnym i nie posiada adresu, a który jest zgłoszony do opodatkowania na polecenie gminy i jest tam zameldowana jego żona. Wyjaśnił, że spornego budynku mieszkalnego nie remontował od około 6 lat i nie nocuje w nim, gdyż nie ma do tego warunków, natomiast przyjeżdża, zabiera potrzebne rzeczy i wraca do sadu, a ostatnio był tam w maju 2010 r. Natomiast uczestnik postępowania L. K. wniósł o oddalenie skargi podając, że wniosek skarżącego o zasiedzenie został oddalony, na dowód czego przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w Głubczycach z dnia 10 czerwca 2010 r., zaś wyrok w sprawie pobicia został uchylony przez Sąd drugiej instancji i nie jest jeszcze prawomocny.
Poinformował ponadto, że po wydaniu zaskarżonej decyzji A. K. wymeldował się dobrowolnie, co potwierdza przedłożone do akt pismo z Urzędu Miejskiego w Kietrzu z dnia 14 czerwca 2010 r. Zaznaczył też, że zeznający w postępowaniu świadkowie nie są powiązani rodzinnie z uczestnikami postępowania i nie wywierał wpływu na ich zeznania. Stanowisko to poparła uczestniczka postępowania – Z. K..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w pisemnych motywach wyroku, którym oddali skargę stwierdził, że w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym usunięto stwierdzone w poprzednich wyrokach nieprawidłowości, a rozpoznanie sprawy nastąpiło przy uwzględnieniu wyrażonej przez Sąd oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania. Materialnoprawną podstawą działania organów w sprawie wymeldowania osoby z pobytu stałego, bez jej wyraźnego oświadczenia woli o wymeldowaniu, jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pierwszorzędną kwestią wymagającą ustalenia w postępowaniu administracyjnym jest stwierdzenie, że dana osoba opuściła miejsce zameldowania na pobyt stały. Przesłanka ta zostaje spełniona, jeżeli opuszczenie ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przejściowa nieobecność w miejscu stałego zameldowania nie może prowadzić do automatycznego uznania, iż doszło do opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Sąd podkreślił, że "opuszczenie miejsca pobytu stałego", stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, nie oznacza tylko fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy i oceniając prawidłowość postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie Sąd uznał, że rozpoznanie sprawy nastąpiło z uwzględnieniem zasad postępowania wynikających z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa, albowiem w postępowaniu wyjaśniającym w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy. W tym zakresie, w celu ustalenia istotnych okoliczności faktycznych związanych z opuszczeniem tak przez skarżącego, jak i przez A. K. miejsca pobytu stałego, organy przeprowadziły dowody z przesłuchania świadków, stron postępowania, a także wystąpiły do Policji o przeprowadzenie kontroli meldunkowych. Zgodnie ze wskazaniami Sądu podjęto także działania w celu wyjaśnienia okoliczności dotyczących odłączenia w lokalu mieszkalnym energii elektrycznej oraz dostępu do wody z sieci wodociągowej, występując o udzielenie informacji do spółki dostarczającej energię elektryczną oraz przedsiębiorstwa komunalnego zarządzającego siecią wodociągową, uzyskując od tych podmiotów pisemne informacje.
W celu ustalenia, czy osoby podlegające wymeldowaniu nadal przebywają i koncentrują swoje sprawy życiowe w miejscu zameldowania, kilkakrotnie podjęto również działania zmierzające do przeprowadzenia oględzin spornego lokalu mieszkalnego, a także zwrócono się do L. D. – żony skarżącego o zgodę na oględziny w miejscu jej zameldowania, tj. obiektu mieszkalnego znajdującego się na nieruchomości położonej Nowej Wiosce przy ul. [...], stanowiącej własność skarżącego. Fakt, że wskazane oględziny nie zostały przeprowadzone ze względu na brak dostępu do lokalu mieszkalnego w [...] i brak zgody L. D., nie zmienił oceny Sądu w zakresie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Na organie niewątpliwie spoczywa obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu ustalenia okoliczności sprawy i przeprowadzenia wszelkich dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, jednakże nie można od niego wymagać dokonania ustaleń w oparciu o dowody niedające się przeprowadzić.
Jeżeli więc organ, z przyczyn od niego niezależnych, nie jest w stanie uzupełnić materiału dowodowego o określony dowód, zobowiązany jest dokonać ustaleń stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Zdaniem Sądu pierwszej instancji strona winna przyczyniać się do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, zwłaszcza jeśli ma on potwierdzać podnoszone przez nią twierdzenia i chce z tego wywodzić korzystne dla siebie skutki prawne. W niniejszej sprawie wyznaczane czterokrotnie oględziny miejsca zameldowania na pobyt stały nie zostały przeprowadzone na skutek niemożliwości dostępu do lokalu mieszkalnego, pomimo że skarżący i A. K. byli powiadamiani o terminach oględzin. Mimo to w kolejno wyznaczanych terminach nie byli obecni pod adresem zameldowania. W tych warunkach nieudostępnienie przez T. D. i A. Koczwarę lokalu mieszkalnego w celu przeprowadzania oględzin w toku postępowania administracyjnego, została w powiązaniu z pozostałymi dowodami uznana jako przemawiająca za zamieszkiwaniem obu tych osób poza przedmiotowym lokalem mieszkalnym.
Za chybiony uznano zarzut nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie i ignorowania zaleceń Sądu, z uwagi na brak możliwości wstępu do lokalu. Wystąpienie przesłanki wymeldowania, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, w odniesieniu do A. K. znajduje potwierdzenie w pisemnym oświadczeniu W. A., który oznajmił, że strona przebywa w jego budynku w [...], jak również kontroli dokonanej przez Policję w miejscu zameldowania, podczas której nie zastano go w spornym lokalu pomimo kilkakrotnego sprawdzenia. Ponadto opuszczenie miejsca pobytu stałego potwierdził sam zainteresowany, który w trakcie przesłuchania przeprowadzonego dnia 10 czerwca 2009 r. wyraźnie oświadczył, że od marca 2008 r. nie zamieszkuje pod adresem zameldowania na pobyt stały, z uwagi na brak odpowiednich warunków bytowych w lokalu mieszkalnym, lecz przebywa wraz z żoną i dzieckiem u teściów w [...]. Jego oświadczenie w sposób jednoznaczny potwierdziło fakt stałego przebywania poza miejscem zameldowania, jak również wolę zlokalizowania swojego centrum życiowego w innym miejscu.
W ocenie Sądu wskazana przesłanka zaistniała także w stosunku do T. D., co również znalazło potwierdzenie w materiale dowodowym. Jako istotne dla ustaleń w tym względzie uznano zeznania świadków, którzy potwierdzili, że skarżący nie przebywa stale w spornym lokalu, gdyż nie jest tam widywany. W szczególności okoliczność ta potwierdzona została przez A. K. zamieszkałego na spornej nieruchomości. Odnosząc się do stanowiska skarżącego kwestionującego wiarygodność zeznań świadków, Sąd podkreślił, że świadkowie nie tylko nie są zainteresowani wymeldowaniem skarżącego, lecz również są to osoby postronne, nie mające żadnego interesu w jego wymeldowaniu. W toku postępowania administracyjnego nie zostały ujawnione żadne okoliczności faktyczne mogące poddać w wątpliwość ich oświadczenia. Wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące tych zeznań, jako nieznajdujące potwierdzenia w okolicznościach faktycznych, nie dawały podstawy do podważenia ich wiarygodności.
Fakt przebywania skarżącego stale w miejscu zameldowania nie został potwierdzony w trakcie policyjnych kontroli, podczas których nigdy skarżącego tamże nie zastano. Składając wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym, w piśmie z dnia 8 października 2009 r. T. D. potwierdził, że większość czasu spędza na terenie swojej nieruchomości położonej w Nowej Wiosce. Powyższe okoliczności świadczą zdaniem Sądu o tym, że centrum życiowe T. D. i A. K., w którym skoncentrowane zostały bieżące czynności życiowe, nie mieści się w budynku nr 71 w [...]. Zachowanie obu w/w osób, odczytane w kontekście zebranych w sprawie dowodów, świadczy o zerwaniu więzi życiowej z tym miejscem spowodowanej koncentracją interesów życiowych w innym miejscu. Fakt, że skarżący T. D. we wcześniejszych latach poczynił znaczne nakłady finansowe na remont obiektu mieszkalnego oraz obiektów gospodarczych, w żaden sposób nie potwierdza jego obecnego zamiaru stałego przebywania w miejscu zameldowania.
W konkluzji swoich rozważań Sąd pierwszej instancji stwierdził, że na przestrzeni ponad trzyletniego okresu, w jakim toczyło się postępowanie administracyjne, fakt opuszczenia miejsca stałego zameldowania przez T. D. i A. K. uległ utrwaleniu. Pomimo posiadania dostępu do lokalu, nie były podejmowane działania będące przejawem choćby chęci skoncentrowania właśnie tam swych spraw życiowych, rozumianych jako realizacja podstawowych funkcji życiowych takich jak mieszkanie, nocleg, przechowywanie rzeczy niezbędnych do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), spożywanie posiłków, wypoczynek, przyjmowanie odwiedzin oraz odbieranie korespondencji. Organy administracji prawidłowo uznały więc, iż centrum życiowe T. D. i A. K., w którym skoncentrowane zostały bieżące czynności życiowe, nie mieści się w budynku nr 71 w [...].
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę kasacyjną wniósł T. D., reprezentowany przez adwokata. Zaskarżając ten wyrok w całości, w oparciu o podstawy z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjną podniósł zarzuty:
- 1) naruszenia prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w tej normie prawnej,
- 2) naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa przez nieuwzględnienie skargi pomimo naruszenia przez organ przepisów w toku postępowania administracyjnego.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik wnoszącego skargę kasacyjna wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor stwierdzi, że opuszczenie miejsca pobytu stałego winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Na poparcie tej tezy przywołany został wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2002 r., sygn. akt [...]. Zdaniem pełnomocnika materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania nie dawał podstawy do stwierdzenia, że T. D. zaniechał posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem pobytu stałego, a z zachowania skarżącego nie można było wywieść, że wyraził on wolę rezygnacji miejsca pobytu stałego. W istocie ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do zgoła odmiennych wniosków, albowiem od momentu wszczęcia postępowania administracyjnego T. D. podejmował bowiem wszelkie możliwe kroki zmierzające do udowodnienia, że nie opuścił miejsca pobytu stałego.
Odnosząc się do drugiego z zarzutów sformułowanych pod adresem zaskarżonego wyroku pełnomocnik skarżącego wskazał, że na organach administracji publicznej, zgodnie z art. 7 ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zarazem prowadzenia postępowania w taki sposób aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa. Obowiązek ten realizowany jest poprzez zebranie i wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, do czego odnosi się art. 77 § 1. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, w realiach niniejszej sprawy organ zaniedbał wskazanym wyżej obowiązkom, albowiem skarżący podnosił, że przed Sądem Rejonowym w Głubczycach rozpoznawana jest sprawa z jego wniosku o zasiedzenie. W toku tej sprawy przeprowadzane były wizje lokalne, których wynik miałby istotny wpływ na ustalenia organów administracyjnych, a których organy nie wzięły pod uwagę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Wobec niestwierdzenia w rozpoznawanej sprawie przyczyn nieważności określonych w § 2 powołanego przepisu, sprawę należało rozpoznać wyłącznie w granicach przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Autor tej skargi oparł ją o dwie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 Ppsa. Zatem w pierwszej kolejności przyjdzie się odnieść do zarzutów realizowanych w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania, gdyż dopiero przesądzenie, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku został ustalony poprawnie umożliwia ocenę, czy wojewódzki sąd administracyjny właściwie zastosował odpowiedni przepis prawa materialnego i dokonał prawidłowej jego wykładni.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, które polega na tym, że pomimo uchybienia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów nie uwzględnił skargi. Tak konstruując zarzut nie wskazał jednak, jakie konkretne przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne względnie przepisy postępowania administracyjnego naruszył Sąd w trakcie kontroli legalności zaskarżonej decyzji orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego. Naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa jest zawsze następstwem uchybienia przez sąd innym przepisom proceduralnym, stąd co do zasady tylko ten przepis nie może być samoistną podstawą kasacyjną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt I GSK 266/08 - Lex nr 516675 i z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 106/11 - Lex nr 990132). Brak wskazania tych przepisów, a następnie wykazania, że uchybienia mogły mieć wpływ i to istotny na wynik kontroli sądowej praktycznie uniemożliwia merytoryczne odniesienie się do postawionego w skardze kasacyjnej zarzutu.
Co prawda w uzasadnieniu skargi kasacyjnej przywołane zostały dwa przepisy (art. 7 i art. 77 § 1), to jednak jej autor nie zadbał nawet o wskazanie jakiego aktu prawnego dotyczą. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wyklucza samodzielne konkretyzowanie zarzutów albo stawienie hipotez co do tego, jakiego przepisu dotyczy w istocie podstawa kasacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 421/04 - Lex nr 146732).
W rozpoznawanej sprawie sporządzający skargę kasacyjną decydując się na postawienie zarzutów procesowych winien był mieć na względzie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zaskarżony wyrok wydał po dokonaniu po raz trzeci kontroli decyzji dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego, a w obszernym uzasadnieniu odniósł się nie tylko do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w dwóch poprzednich wyrokach, ale również odniósł się do zakresu przeprowadzonego postępowania dowodowego, w tym wykonania przez organy wskazań Sądu, a następnie oceny zebranego materiału i umotywowania rozstrzygnięcia. Stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, charakteryzujące się wysokim stopniem ogólności, nie stanowią próby podważenia przyjętego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego, lecz stanowią niedopuszczalną polemikę z poczynionymi ustaleniami i wyprowadzonymi na ich podstawie wnioskami.
Praktycznie jedyny zarzut sprowadzający się do nieprzeprowadzenia dowodu z akt sprawy o zasiedzenie, rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy w Głubczycach, nie został jednak w sposób rzeczowy umotywowany, przede wszystkim zaś nie wykazano, jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy w kontekście szeregu innych przeprowadzonych dowodów.
Przystępując do oceny zasadności drugiego zarzutu, postawionego w granicach podstawy naruszenia prawa materialnego, stwierdzić przyjdzie, że również ten zarzut jest nieusprawiedliwiony. Przyjęty w zaskarżonym wyroku stan faktyczny sprawy uprawniał Wojewódzki Sąd Administracyjny do wyrażenia poglądu, ze spełnione zostały zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki umożliwiające orzeczenie przez sąd administracyjny o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego. Tymi przesłankami są: opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie ukształtował się przy tym pogląd, że opuszczenie miejsca pobytu w rozumieniu tego przepisu winno mieć charakter trwały, dobrowolny z zamiarem zorganizowania centrum swych spraw życiowych w innym miejscu. Wnoszący skargę kasacyjną dostrzega przy tym, że rezygnacja z prawa do przebywania w określonym miejscu może nastąpić nie tylko poprzez wyraźne oświadczenie osoby zameldowanej pod określonym adresem, zawierające zamiar i wolę osoby opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, ale także poprzez odpowiednie zachowanie tej osoby.
Wobec tego, że nie został skutecznie zakwestionowany stan faktyczny sprawy, zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez jego niewłaściwe zastosowanie nie jest uzasadniony.
Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa oddalił skargę kasacyjną.