Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2498/20

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 118/20 oddalił skargę Z. B. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 20 grudnia 2019 r. nr IFXIV.7840.1.50.2018 w przedmiocie zawieszenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Z. B., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając:

1. 1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. a) art. 151 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia;
3. b) 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1 § 1, 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych poprzez błędne przyjęcie, że organ II instancji prawidłowo ustalił stan, że dla rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania (podjęcie jej przez organ l instancji - Starosta [...]) bez znaczenia pozostaje wynik (rozstrzygnięcie) postępowania w przedmiocie odmowy przez organ l instancji wznowienia postępowania w sprawie; poczynienie przez Sąd I instancji ustaleń dowolnych, jak też dokonanie dowolnej wykładni oświadczenia wnioskodawczyni, wbrew ich treści;
4. c) art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. - poprzez jego niezastosowanie, mimo zaistnienia po stronie organu II instancji istotnego naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia – tj. art. 40 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. - poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi skarżącego przez organ II instancji odpisu zaskarżonego postanowienia, ani też żadnego innego pisma w sprawie, pomimo zalegania w aktach sprawy pełnomocnictwa udzielonego do działania w imieniu p. Z. B. (pozbawienie prawa do obrony) oraz art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez niepoinformowanie strony (w tym pełnomocnika skarżącego) o zakończeniu postępowania w sprawie, a przez to uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów (pozbawienie prawa do obrony) – i przyjęcie a priori, że wskazane naruszenia nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia;
5. d) art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z błędną wykładnią art. 12 k.p.a. z pominięciem reguł wynikających z art. 6, 7 i 8 k.p.a. - poprzez bezzasadne przyjęcie prymatu szybkości postępowania z pominięciem zasady praworządności, prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do organów i prawa - polegające na uznaniu, że ewentualna modyfikacja wyroku WSA w Gliwicach z dnia 15.07.2019 r. (sygn. akt ll SA/GI 354/19) przez NSA nie ma wpływu na przedmiotowe postępowanie, a winna prowadzić do jego wznowienia, tj. do podejmowania przez stronę kolejnych postępowań - faktyczna akceptacja przez Sąd l instancji sytuacji zaistnienia w obrocie prawnym sprzecznych ze sobą decyzji / wyroków miast ograniczyć powyższe ryzyko poprzez zawieszenie postępowania, jak to uczynił organ l instancji;
6. e) art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie w ślad za organem II instancji, że dla rozpoznania sprawy o wznowienie postępowania (podjęcie jej przez organ l instancji - Starosta [...]) bez znaczenia pozostaje wynik (rozstrzygnięcie) postępowania w przedmiocie odmowy przez organ l instancji wznowienia postępowania w sprawie - podczas gdy powyższe zagraża pewności obrotu prawnego, prowadzić może do pozostawania w obrocie prawnym sprzecznych decyzji, swoiste "zmuszanie" strony w opisanej sytuacji do kreowania kolejnych (nowych) postępowań (o wznowienie) - a przez to naruszenie zasad wynikających z art. 6, 7 i 8 k.p.a.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, w wysokości według norm prawem przewidzianych, a także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji - dokonując wykładni przytoczonego przepisu - wskazał, że przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Sąd I instancji przyjął, że przepis wymaga istnienia między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego, rozumianego jako bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Podzielając wykładnię zaprezentowaną przez Sąd I instancji należy podkreślić, że zagadnieniem wstępnym nie będzie samo twierdzenie, iż wynik innego postępowania może mieć, a nawet – ze względów ekonomicznych czy celowościowych – będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, jeżeli możliwe jest jej rozpatrzenie i wydanie decyzji.

W istocie rzeczy argumentacja skargi kasacyjnej sprowadza się do rozważań dotyczących celowości prowadzenia wznowionego postępowania w sytuacji, w której wniesiono skargę na postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji o odmowie wznowienia postępowania i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kontrola sądowoadministracyjna (jej wynik) w tym przedmiocie nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu. Z tych względów niezasadny jest zarzut błędnej wykładni art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wobec powyższego, jako w istocie rzeczy powiązany z powyżej omówionym zarzutem, niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a. w związku z błędną wykładnią art. 12 k.p.a. z pominięciem reguł wynikających z art. 6, 7 i 8 k.p.a., a także zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 1 § 1, 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych.

Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. (błędnie określony w skardze kasacyjnej jako "art. 145 § 1 pkt c p.p.s.a.") - poprzez jego niezastosowanie, mimo zaistnienia po stronie organu II instancji istotnego naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na treść orzeczenia – tj. art. 40 k.p.a. w zw. z art. 32 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a.

W okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że pełnomocnik miał możliwość zapoznania się z wydanym postanowieniem, czego wyrazem było złożenie skargi. Wskazane naruszenie nie miało zatem żadnego wpływu na wynik sprawy.

Niepoinformowanie strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem postanowienia stanowiło naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Jednakże, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, aby naruszenie to mogło stanowić podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oceniać należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy. Wskazane naruszenie nie miało żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy, w której ocenie podlegała jedynie kwestia prawidłowości zawieszenia postępowania, która to kwestia została przez Wojewodę Śląskiego prawidłowo rozstrzygnięta.

Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Powyższy przepis ma charakter wyłącznie wynikowy. Jeżeli sąd administracyjny po przeprowadzonym postępowaniu nie dostrzega braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności, wówczas rozstrzyga sprawę, wydając wyrok oddalający skargę. Skoro zatem w niniejszej sprawie Sąd stwierdził brak podstaw do uwzględnienia skargi, zasadnie skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), orzekł jak w sentencji.