Uzasadnienie
Wyrokiem z 12 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2019/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał skarżącej jako właścicielce działki nr [...] w G. rozbiórkę zbiornika betonowego. W wyniku stwierdzenia, że rozbiórka nie została wykonana, organ powiatowy upomnieniem z dnia [...] marca 2011 r. wezwał skarżącą do jej wykonania. W związku z ponownym stwierdzeniem niewykonania rozbiórki organ powiatowy tytułem wykonawczym z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] wszczął egzekucję ww. obowiązku, a następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia, w wysokości 1500 zł. Z uwagi na nieuregulowanie grzywny skierowano sprawę do egzekucji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w S., który następnie, w związku z wnioskiem skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. na podstawie art. 65 § 1 w zw. z art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, ze zm.), zwrócił się do organu powiatowego o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych przez skarżącą zarzutów odnośnie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W rezultacie organ powiatowy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez skarżącą.
Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] maja 2014 r. ([...]) stwierdził nieważność w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. Organ stwierdził, że decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podkreślił, iż organ powiatowy otrzymując od Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. pismo skarżącej z 30 lipca 2012 r. miał obowiązek wyrażenia własnej oceny odnośnie zasadności zarzutów – jako wierzyciel nie powinien przeprowadzać postępowania co do istoty sprawy, ale sformułować ocenę podniesionych zarzutów, bowiem tylko w takim zakresie może prowadzić postępowanie wyjaśniające. Stanowisko wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów stanowi bowiem niezbędną informację dla organu egzekucyjnego i warunek rozstrzygnięcia postanowieniem o tych zarzutach.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. ([...]) utrzymał w mocy decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2014 r. Organ podtrzymał argumentacją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą kwalifikacji decyzji z [...] lutego 2010 r. jako dotkniętej wadą z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. S. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie.
Rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedmiotem kontroli uczynił decyzję wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z [...] lutego 2013 r. umarzającej postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez skarżącą w toku prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. egzekucji grzywny nałożonej przez organ powiatowy w celu przymuszenia skarżącej do wykonania obowiązku rozbiórki zbiornika betonowego. Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy, podkreślając fakt, że w dniu 2 sierpnia 2012 r. skarżąca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. wniosek o wstrzymanie prowadzonego przeciwko niej postępowania egzekucyjnego, w którym zawarła również zarzuty dotyczące egzekwowanej grzywny w celu przymuszenia. Z tej przyczyny Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., jako organ egzekucyjny w zakresie grzywny w celu przymuszenia, zwrócił się zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 - 5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Wierzyciel własne stanowisko wobec wniesionych zarzutów zobowiązany był wyrazić w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 34 § 2 powołanej ustawy), które składa się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego, a więc nie za pośrednictwem wierzyciela (art. 17 § 1 ustawy).
W omawianej sytuacji procesowej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. miał zatem obowiązek zająć wyłącznie stanowisko odnośnie zarzutów zgłoszonych do postępowania egzekucyjnego w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia i przedstawić je w formie postanowienia. Organ powiatowy decyzją z [...] lutego 2013 r. umorzył postępowanie w sprawie rozpatrzenia zarzutów wniesionych przez skarżącą. Słusznie zatem wskazał organ odwoławczy w niniejszej sprawie, że stanowisko wierzyciela tj. PINB w S. w sprawie zgłoszonych przez E. S. zarzutów nie mogło być wyrażone poprzez umorzenie postępowania, w formie decyzji. Wyłącznie Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., jako organ egzekucyjny w zakresie egzekucji grzywny w celu przymuszenia, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia zawierającego stanowisko wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, uprawniony był do wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów, a w przypadku ich uwzględnienia do umorzenia postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, stosownie do art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wskazując na powyższe, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. S., zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit. c w zw. z art. 133 i 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niedokonanie sądowej kontroli decyzji PINB, a więc aktu podjętego w postępowaniu prowadzonym w granicach sprawy, której dotyczy skarga, niezbędnego dla końcowego jej załatwienia, zgodnie z dyrektywami wynikającymi z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gwarantującemu obywatelowi prawo do sądu oraz zgodnie z konstytucyjną rolą sądu administracyjnego wynikającą z art. 184 Konstytucji RP. nakładającego na sądy administracyjnego obowiązek kontroli działalności administracji publicznej.
Biorąc pod uwagę powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części w jakiej WSA oddalił skargę dotyczącą decyzji PINB i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie w celu sądowej kontroli decyzji PINB oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz w związku z art. 133 i art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem wykonawczym wobec decyzji wydanych w postępowaniu administracyjnym. Ta odrębność regulacji egzekucyjnego postępowania od postępowania administracyjnego jest unormowana w art. 29 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 599 ze zm.). Według art. 29 § 1 organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zobowiązany może bronić się przed egzekucją wnosząc zarzut, którego podstawy wylicza enumeratywnie art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, którego wniesienie uruchamia procedurę zapewniającą udział wierzyciela przy jego merytorycznym rozpoznaniu. Jak zasadnie Sąd wywiódł nie daje podstawy do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją.
Odrębność przedmiotu postępowania egzekucyjnego od postępowania administracyjnego wyłącza dopuszczalność stosowania środka prawnego przez Sąd wobec decyzji nakładającej obowiązek, który jest przedmiotem egzekucji administracyjnej.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.