Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 czerwca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę J. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponieważ skarżący nie uiścił w terminie wpisu od skargi. Zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, zostało doręczone skarżącemu 25 maja 2015 r. i wpis nie został uiszczony.
W skardze kasacyjnej, wniesionej przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, podniesiono zarzut naruszenia art. 6 P.p.s.a., przez to, że skarżący nie został poinformowany prawidłowo o czynnościach procesowych oraz skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W skardze kasacyjnej trafnie podniesiono, że Sąd pierwszej instancji nie wykonał należycie, nałożonego na sąd administracyjny w art. 6 P.p.s.a., obowiązku udzielenia stronie występującej bez adwokata lub radcy prawnego wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczeń o skutkach prawnych tych czynności. W okolicznościach tej sprawy, wbrew twierdzeniu podnoszonemu w skardze kasacyjnej, Sąd pouczył skarżącego doręczając wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi (k. 10), że stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, to jednak pouczenie to okazało się niewystarczające, zwłaszcza jeżeli uwzględni się nieporadność skarżącego.
Skarżący działał w przekonaniu, na co wskazuje jego późniejsze pismo (k. 42), że ustanowienie adwokata obejmuje także zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący złożył 26 maja 2015 r., a więc następnego dnia po doręczeniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi. Mógł mieć usprawiedliwione przekonanie, że czynności w jego imieniu będzie podejmował ustanowiony dla niego adwokat. Ograniczenie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy do ustanowienia adwokata, bez wyjaśnienia, czy skarżący, z uwagi na jego sytuację osobistą i zdrowotną, co zostało udokumentowane, nie ubiega się także o zwolnienie od kosztów sądowych, może być ocenione jako swoista pułapka dla osoby, która nie jest świadoma tego, iż przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie oznacza samo przez się zwolnienia od kosztów sądowych. Doprowadziło to do sytuacji, że dopiero postanowieniem z dnia 31 lipca 2015 r. Sąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych.
Niezależnie od tego należy zwrócić uwagę, że stosownie do § 35 ust. 3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 18 września 2003 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 169, poz. 1646 ze zm.), obowiązującego w dacie wydawanego zaskarżonego postanowienia, doręczając odpis postanowienia o ustanowieniu adwokata właściwej okręgowej radzie adwokackiej, należy dołączyć informację o wydanym orzeczeniu, od którego przysługuje środek odwoławczy oraz o tym, czy i kiedy orzeczenie z uzasadnieniem zostało doręczone stronie. W tej sprawie takim orzeczeniem było zarządzenie wzywające skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, które doręczono skarżącemu w dniu 25 maja 2015 r. Natomiast postanowienie z dnia 29 maja 2015 r. o ustanowieniu adwokata, wysłano ORA w Krakowie 1 czerwca 2015 r. bez jakiejkolwiek informacji o doręczonym już skarżącemu zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu od skargi.
Wskazane okoliczności należało mieć na uwadze przy ocenie, czy są podstawy do odrzucenia skargi z tego powodu, że wpis od skargi nie został uiszczony. Uwzględniając te okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że odrzucenie skargi nie było zasadne i na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Kwestia uiszczenia wpisu od skargi stała się bezprzedmiotowa, ponieważ skarżący został zwolniony od kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.