Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. S. R. J. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przedmiocie rozpatrzenia odwołania, zaskarżonym wyrokiem z 27 maja 2020 r. sygn. akt IV SAB/Wa 405/20: 1) umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2019 r. znak: [...];
- 2) stwierdził, że Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia odwołania, o którym mowa w pkt 1 wyroku;
- 3) stwierdził, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
- 4) oddalił skargę w pozostałym zakresie; a ponadto 5) zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Należy odnotować, że Sąd pierwszej instancji popełnił w pkt 3) sentencji zaskarżonego wyroku błąd gramatyczny, posługując się sformułowaniem "nie miała miejsca rażącego naruszenia prawa". Nie ulega jednak wątpliwości, że Sąd stwierdził, że bezczynność "nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa". Tak też potraktował rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3) sentencji wyroku wnoszący skargę kasacyjną, określając w jakim zakresie zaskarża wyrok z 27 maja 2020 r. Wskazany błąd stanowił więc omyłkę pisarską, którą Naczelny Sąd Administracyjny sprostował (pkt 1 sentencji wyroku) na podstawie art. 156 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej powoływana jako "P.p.s.a.").
S. R. J., reprezentowany przez adwokata wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie: 1) pkt 3 sentencji, tj. stwierdzenia, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
- 2) pkt 4 sentencji, tj. oddalenia skargi w pozostałym zakresie i niezasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 23.550,00 zł (dwudziestu trzech tysięcy pięciuset złotych).
Określając w powyższy sposób zakres zaskarżenia, wnoszący skargę kasacyjną zarzucił (w oparciu o podstawę kasacyjną przewidzianą w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1 i 2, art. 12 § 1 i 2 w zw. z art. 35 § 1, 2 i 3 oraz art. 36 § 1 i 2 w zw. z art. 132 § 1 K.p.a. zw. z art. 149 § 1 P.p.s.a. poprzez ich błędną wykładnię i oddalenie skargi w pozostałym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i nieprzyznanie skarżącemu wnioskowanej sumy pieniężnej.
Podnosząc powyższy zarzut S. R. J. wniósł o:
- 1. uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,
- 2. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W piśmie z 11 sierpnia 2020 r. wnoszący skargę kasacyjną zrzekł się rozprawy, natomiast Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie zażądał jej przeprowadzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 zd. 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
W postępowaniu zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 maja 2020 r. sygn. akt IV SAB/Wa 405/20 nie miała miejsca żadna z okoliczności określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a., która skutkowałaby nieważnością tego postępowania. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że jeśli strona kwestionująca wyrok sądu pierwszej instancji wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który – jej zdaniem – został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie może badać, czy w sprawie naruszono inny przepis.
S. R. J. zaskarżył orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie stwierdzenia, że bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (wniosek nr 1 skargi kasacyjnej - pkt 3 sentencji) oraz w zakresie oddalenia skargi w części obejmującej przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej (wniosek nr 2 skargi kasacyjnej - pkt 4 sentencji).
Podstawę prawną obowiązku zawarcia, w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność, rozstrzygnięcia o tym, czy stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy nie, stanowi art. 149 § 1a P.p.s.a., zgodnie z którym, jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Podstawę prawną możliwości przyznania sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, stanowi natomiast art. 149 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Skuteczne podważenie orzeczenia Sądu pierwszej instancji w zakresie, w którym zostało ono zaskarżone przez S. R. J., wymagało postawienia zarzutów naruszenia powołanych przepisów P.p.s.a. w powiązaniu z przepisami K.p.a. regulującymi terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym.
Wnoszący skargę kasacyjną nie zarzucił naruszenia ani art. 149 § 1a, ani art. 149 § 2 P.p.s.a. Podniósł natomiast błędną wykładnię przepisów K.p.a. w związku z art. 149 § 1 P.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej, nie dość, że zarzucił w imieniu strony naruszenie przepisu postępowania nieadekwatnego do określonego przezeń zakresu zaskarżenia, to nie podał nawet jednostki redakcyjnej artykułu, który rzekomo został naruszony. W tej sytuacji godzi się zauważyć, że art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowił podstawę uwzględnienia skargi S. R. J. na bezczynność Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, poprzez stwierdzenie, że organ administracji dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2019 r. nr [...]. W tej części (zgodnej z wnioskiem nr 1 skargi z 12 marca 2020 r.) wyrok Sądu pierwszej instancji nie został zakwestionowany, co jednoznacznie wynika z określonego przez stronę zakresu, w jakim zaskarżyła ten wyrok.
Podsumowując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wadliwie postawione zarzuty skargi kasacyjnej, tj. nieadekwatne do zakresu, w jakim wnoszący skargę kasacyjną zakwestionował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 maja 2020 r., nie pozwoliły na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. W konsekwencji skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.