Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2514/20

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 26 września 2019 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 958/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalił skargę M.L. i J.B. na postanowienie nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] 2019 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli skarżący, którzy na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a.") poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że nie zachodziły podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a., a tym samym dokonana w tym zakresie przez organ II instancji ocena jest prawidłowa, czego konsekwencją było uznanie przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku;
2. b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 59 § 3 u.p.e.a. poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, iż prawidłowa jest ocena dokonana przez organ II instancji jakoby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie miał podstaw do rozpoznania żądania skarżących dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] 2018 r. znak [...] na mocy art. 59 u.p.e.a., czego konsekwencją było uznanie przez Sąd I instancji, że brak było podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku;
3. c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 59 § 4 u.p.e.a., poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że prawidłowa jest ocena organu II instancji jakoby Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie miał podstaw do wydania postanowienia nr [...] z [...] 2019 r., [...], czego konsekwencją było uznanie przez Sąd I instancji, że brak jest podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia wydanego przez organ II instancji, co skutkowało podjęciem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym wyroku.

W oparciu o wyżej wskazane podstawy skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje

Przepis art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.

W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.

Jedną podstawowych reguł postępowania administracyjnego, a także postępowania egzekucyjnego w administracji jest zakaz prowadzenia dwóch tożsamych postępowań.

Według art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Przepis art. 59 § 3 u.p.e.a. nie jest podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyn wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a., bowiem taką rolę pełni ten ostatni przepis, wskazując na przesłanki umorzenia postępowania. W związku z tym podstawowa rola przepisu art. 59 § 3 u.p.e.a. polega na wyjaśnieniu relacji pomiędzy art. 34 § 4 oraz art. 59 § 1 u.p.e.a.

Sąd podziela wyrażony w piśmiennictwie i orzecznictwie pogląd, że konstrukcja art. 59 § 3 u.p.e.a. oznacza pierwszeństwo zastosowania trybu z art. 34 § 4 u.p.e.a., o ile został on zainicjowany przez zobowiązanego. Zainicjowanie przez zobowiązanego postępowania w przedmiocie zarzutów i ewentualne ich uwzględnienie, a przez to - umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. czynić będzie bezprzedmiotowym wydanie postanowienia w tym samym przedmiocie na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. Odmowa uwzględnienia zarzutów jest zaś równoznaczna z odmową umorzenia postępowania egzekucyjnego i w tym przypadku organ egzekucyjny nie wydaje odrębnego postanowienia na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a.

W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w zarzutach.

Z tych wszystkich względów należało uznać, że ocena Sądu Wojewódzkiego co do zgodności z prawem kontrolowanych postanowień była prawidłowa, a tym samym skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.