Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy o sygn. akt II SA/Wa 1123/10 oddalił skargę P. K. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Komendant Mazowiecki Oddziału Żandarmerii Wojskowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. cofnął P. K. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu uznał go za osobę niedającą wystarczającej rękojmi, że swoim zachowaniem, jako posiadacz broni, nie zagrozi takim dobrom jak porządek publiczny i bezpieczeństwo. Podstawą powyższego stwierdzenia był fakt uznania P. K. przez Wojskowy Sąd Garnizonowy w Warszawie winnym popełnienia przestępstwa z art. 263 § 2 Kodeksu karnego, tj. posiadania bez wymaganego pozwolenia broni palnej lub amunicji i skazania go wyrokiem z dnia 1 października 2007 r. na karę 12 miesięcy ograniczenia wolności. Powyższe orzeczenie karne jest, w ocenie organu, wystarczającym dowodem na to, że P. K. jako posiadacz broni nie przejawia nieskazitelnej postawy i utracił w tym zakresie wiarygodność, co nakazuje organowi cofnąć tak szczególne pozwolenie, jakim jest pozwolenie na broń.
W wyniku odwołania sprawę rozpatrzył Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, który decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podkreślił, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525, z późn. zm.), zwanej dalej u.b.a., ma charakter kategoryczny i jest dla organu wiążący, bowiem obliguje organ do cofnięcia pozwolenia na broń w sytuacji, gdy wobec jej posiadacza istnieje obawa, że może użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności gdy został skazany prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi P. K. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, wyrokiem z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1824/08, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Mazowieckiego Oddziału Żandarmerii Wojskowej w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2008 r. W ocenie Sądu pierwszej instancji, organ dokonał jednostronnej oceny skarżącego jako posiadacza broni na podstawie tylko jednego z dowodów.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej, po rozpoznaniu której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 678/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko skarżącego organu co do zarzutu dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni i w rezultacie także niewłaściwej oceny zastosowania przez organy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 u.b.a. w danym stanie faktycznym sprawy. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy kluczową kwestią wymagającą ustalenia jest wystąpienie przesłanki uzasadnionej obawy użycia broni przez chor. P. K. w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w świetle art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a., co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń na tej podstawie. W przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka skazania chor. P. K. prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w Warszawie z dnia 1 października 2007 r., za popełnienie przestępstwa z art. 263 § 2 Kodeksu karnego, czyli za to, że w okresie od dnia 10 kwietnia do dnia 20 kwietnia 2007 r. bez wymaganego zezwolenia był w posiadaniu broni palnej, tj. karabinka sportowego oraz w okresie od dnia 10 kwietnia do dnia 11 lub 12 kwietnia 2007 r. posiadał bez wymaganego zezwolenia amunicję.
Ponadto nie tylko nielegalnie posiadał karabinek sportowy, lecz także go nielegalnie używał. Przestępstwo nielegalnego posiadania broni palnej i amunicji bez wymaganego zezwolenia, za które został skazany chor. P. K., jest przestępstwem umyślnym, uregulowanym w rozdziale XXXVII zawierającym "Przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu", zaś górne zagrożenie za jego popełnienie zostało określone karą pozbawiania wolności do lat 8.
P. K. naruszył także art. 14 u.b.a., w świetle którego amunicję można nabywać pod warunkiem posiadania legitymacji posiadacza broni lub świadectwa broni, wyłącznie dla broni, która jest określona w legitymacji albo na podstawie świadectwa broni i pisemnego zamówienia podmiotu uprawnionego do nabycia amunicji. Z kolei naruszenie przez chor. P. K. art. 21 ust. 1 tej ustawy wynikało z tego, że powyższy przepis dopuszcza zbywanie broni i amunicji do danej broni tylko pomiędzy osobami, które posiadają pozwolenie na ten sam rodzaj broni.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności prawne i faktyczne, NSA uznał, że zasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy z powodu ich błędnej wykładni.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie tej zachodzi ustawowa przesłanka uzasadnionej obawy użycia przez chor. P. K. broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, biorąc pod uwagę zakres podmiotowy art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., co uzasadnia wystąpienie przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń w rozumieniu powyższego przepisu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając niniejszą sprawę oddalił skargę, mając na uwadze, że powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w tej konkretnej sprawie jest wiążący, co wynika z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. K., zarzucając naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 u.b.a. poprzez nieprawidłowe uznanie, że z uwagi na fakt skazania za przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu zachodzi ustawowa przesłanka uzasadnionej obawy użycia broni przez niego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co z kolei powoduje cofnięcie pozwolenia na broń.
W ocenie skarżącego, analiza treści przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że ustawodawca przesądził, iż obowiązek cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni dotyczy wyłącznie osób skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, zaś w przypadku skazania za inne przestępstwa, w tym przeciwko porządkowi publicznemu, organ powinien ocenić istnienie po stronie tych osób "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 u.b.a.
Podobnie reguluje tę kwestię uchwała NSA z dnia 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09, w oparciu o którą w żaden sposób nie da się przecież uzupełnić zamkniętego katalogu "osób skazanych prawomocnymi orzeczeniami za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu" także o osoby skazane za przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie trafnie przyjął, że stanowisko organów orzekających w sprawie, w myśl którego skarżący utracił wiarygodność i stwarza obawę użycia broni sprzecznie z porządkiem publicznym, jest uprawnione w świetle okoliczności stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
W świetle powyższych przepisów należy rozróżnić dwa przypadki. Pierwszy dotyczy osoby skazanej w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo osoby, wobec której toczy się postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia takich przestępstw. Drugi przypadek ma miejsce, gdy takie skazanie lub postępowanie karne związane z tymi przestępstwami nie występuje, ale z jakichś innych powodów, np. skazania w związku z popełnieniem innego rodzaju przestępstwa, istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Stwierdzenie zaistnienia "uzasadnionej obawy", o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., jest zatem w rozpatrywanej sprawie możliwe po uprzednim wykazaniu bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem oraz jego postępowaniem, które stwarzałoby obawy, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 678/09 uznał, że zasadny jest zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy z powodu ich błędnej wykładni. W ocenie NSA w tej sprawie zachodzi ustawowa przesłanka uzasadnionej obawy użycia przez chor. P. K. broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, biorąc pod uwagę zakres podmiotowy art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., co uzasadnia wystąpienie przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń w rozumieniu tego przepisu.
Powyższa ocena prawna ma w sprawie niniejszej zasadnicze znaczenie, bowiem art. 190 p.p.s.a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto zgodnie z tym przepisem nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez NSA. Obejmuje ona, przy ponownym rozpoznawaniu danej sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. W sytuacji, gdy sąd kasacyjny przesądzi, w związku z zarzutami skargi kasacyjnej, że w odniesieniu do konkretnych ustaleń faktycznych przepisy prawa zostały naruszone, to ocena taka, będąca konsekwencją wykładni tych przepisów postępowania, jest w sprawie wiążąca, a jej uwzględnienie przez sąd pierwszej instancji nie może być skutecznie kwestionowane skargą kasacyjną.
Wydając zaskarżony wyrok, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił, z powołaniem się na art. 190 p.p.s.a., ocenę prawną wskazaną w powołanym wyżej wyroku NSA, dając temu wyraz w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku, stosownie do wymogów zawartych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzuty skargi kasacyjnej zostały natomiast oparte na podstawach sprzecznych z wiążącą wykładnią art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.