Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 256/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2014 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., po rozpoznaniu wniosku J. T., odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanych K. F.-T. i J. T. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr ewid. [...] obr.[...] położonych w Z..
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. nakazał inwestorowi J. T. oraz właścicielowi działki K. F. -T. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego składającego się z 3 prostokątów o wymiarach 5,75 x 7,70; 7,95 x 10,20; 2,0 x 7,70 wybudowanego na działce ewid. nr [...] obr. [...] w Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem 6 lipca 2013 r. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny upomnieniem z dnia 19 lipca 2013 r. wezwał zobowiązanych do wykonania ciążącego na nich obowiązku z pouczeniem, że jeżeli ten nie zostanie wykonany, sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu [...] kwietnia 2014 r. organ wystawił tytuł wykonawczy nr [...], a postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nałożył na zobowiązanych grzywnę w celu przymuszenia.
W dniu 15 października 2014 r. do organu egzekucyjnego wpłynął wniosek zobowiązanego J. T. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, w którym wskazano, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie toczy się postępowanie, w sprawie o sygn. II SA/Kr 835/14. W przypadku gdy WSA uwzględni skargę, zobowiązany będzie w stanie zakwestionować zasadność i legalność decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. o nakazie rozbiórki. Organ I instancji wyjaśnił, że wskazana przez zobowiązanego okoliczność nie może stanowić podstawy zawieszenia tego postępowania na zasadzie art. 56 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, że wiadomo mu z urzędu, iż w dniu 22 sierpnia 2014 r. zapadł wyrok w sprawie sygn. akt II SA/Kr 835/14 oddalający skargę K. F.-T. na postanowienie MWINB z dnia [...] kwietnia 2014 r., którym to postanowieniem odmówiono przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB w Z. z dnia [...] czerwca 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., po rozpoznaniu zażalenia J. T., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że wśród okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 ustawy, nie ma okoliczności, na którą powołał się inwestor. Złożenie skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, nie powoduje wstrzymania wykonania obowiązku, czyli nie mieści się w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy.
J. T. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na to postanowienie, zarzucając naruszenie art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw zobowiązanym w sytuacji, gdy wystąpiły ku temu przesłanki. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r. oddalającego skargę na postanowienie nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmówienia przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania została wniesiona skarga kasacyjna.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na wstępie dokonał oceny dopuszczalności skargi w tej sprawie. Wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ponieważ zgodnie z przepisem art. 56 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) na postanowienie organu egzekucyjnego o zawieszeniu postępowania lub o odmowie zawieszenia tego postępowania służy zażalenie – skarga jest dopuszczalna.
Stosownie do treści art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części: 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
- 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
- 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
- 4) na żądanie wierzyciela;
- 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Wyliczenie przesłanek ma charakter zamknięty. Sąd zgodził się z poglądem organu, że wśród okoliczności wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a., a stanowiących podstawę do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie ma tej okoliczności, na którą powołał się J. T.. Złożenie skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, z której wynika egzekwowany obowiązek, nie powoduje wstrzymania wykonania obowiązku, czyli nie mieści się w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.
W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut skargi, że w sprawie wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 56 § 1 pkt 1 ustawy, gdyż "ze wstrzymaniem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej mamy do czynienia w przypadku wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej stosownie do treści art. 60 k.p.a. - w związku z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania lub zażalenia." Po pierwsze w przepisie tym wskazano, że organ "może" a nie "musi" wstrzymać wykonanie decyzji. Po drugie, organ z możliwości tej nie skorzystał, czyli do wstrzymania wykonania decyzji nie doszło. Nie ma również podstawy prawnej twierdzenie skarżącego, że "fakt złożenia skargi do sądu na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powinien wpłynąć na tok postępowania egzekucyjnego.
W konsekwencji organ II instancji powinien dojść do przekonania, że złożenie skargi kasacyjnej od ww. wyroku powoduje wstrzymanie wykonania obowiązku, czyli mieści się w podstawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a.".
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w pełni podzielił również stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 14 maja 2013 r. sygn. II GSK 292/12 (LEX 1328846), że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest możliwości zastosowania przesłanki zawieszenia postępowania w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego (art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a.).
W skardze kasacyjnej od tego wyroku J. T. podniósł zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy istniały ku temu podstawy, tj. organ naruszył art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezawieszenie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub części w razie wstrzymania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. W ocenie skarżącego, ze wstrzymaniem wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej mamy do czynienia w przypadku wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej stosownie do treści art. 60 k.p.a. - w związku z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania lub zażalenia. Kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, do którego wniesiono skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 835/14. Wykonanie obowiązku rozbiórki zostało więc wstrzymane do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd tej kwestii.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 1 powołanej ustawy postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub części w razie wstrzymania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej. Przesłanka zawieszenia wskazana w tym przepisie dotyczy więc sytuacji, w których brak jest wymagalności egzekwowanego obowiązku i organ administracyjny nie może domagać się jego realizacji. Taka sytuacja nie wystąpiła w tej sprawie.
Wyrokiem z 22 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 835/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. F.-T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki. Już po wydaniu tego wyroku, w dniu 15 października 2014 r. skarżący J. T. złożył do organu wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na tej postawie, że postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki nie zostało zakończone i w związku z toczącym się postępowaniem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podlega ono wstrzymaniu, co powoduje również wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej w tej sprawie wykonanie obowiązku rozbiórki budynku nie zostało wstrzymane ani przez organ w postępowaniu administracyjnym o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 60 k.p.a., ani przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na postanowienie z dnia 2 kwietnia 2014 r. Decyzja z dnia [...] czerwca 2013 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o nakazie rozbiórki jako ostateczna (od dnia 6 lipca 2013 r.) podlega wykonaniu. Sąd I instancji słusznie zatem uznał, że brak było podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w tej sprawie.
Należy dodać, iż kwestia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki została ostatecznie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt II OSK 118/15 oddalił skargę kasacyjną K. F.-T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 835/14.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.