Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 sierpnia 2010 roku, sygn. akt II SA/Bd 651/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę P. L. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z [...] maja 2010 roku nr [...] w przedmiocie rozbiórki.
W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 6 lipca 2010 r., skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie jej 5 odpisów poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu 13 lipca 2010 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – k. 11 akt sprawy), w związku z czym siedmiodniowy termin upływał z dniem 20 lipca 2010 r. P. L. nie zastosował się do wskazanego wyżej wezwania w terminie. Nie doszło tym samym do uzupełnienia braków formalnych wniesionej przez niego skargi i Sąd zobligowany został do odrzucenia tej skargi na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Po doręczeniu postanowienia o odrzuceniu skargi, pismem z 6 września 2010 r., Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy poinformował, że 16 lipca 2010 r. do organu wpłynęły dodatkowe egzemplarze skargi P. L., bez pisma przewodniego, o tej samej treści, co przesłana wcześniej przez sąd skarga (skarga została złożona bezpośrednio do sądu administracyjnego). Wobec udzielonej już przez organ odpowiedzi na skargę, przesłane pisma zostały potraktowane jako "uzupełnienie przez stronę egz. dla tutejszego Inspektoratu".
P. L. reprezentowany przez adwokata zaskarżył w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 29 czerwca 2009 r. i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej jako p.p.s.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy "poprzez zastosowanie dyspozycji przywołanego przepisu w sytuacji niespełnienia jego hipotezy". W uzasadnieniu wskazano, że "w nadanej przesyłce zawierającej skargę kasacyjną znajdowało się 5 odpisów skargi", wniesiono o zwrócenie się do Wojewódzkiego Kujawsko-Pomorskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z pytaniem, czy przekazał całość akt sprawy.
Ponadto podniesiono, że wezwanie sądu do uzupełnienia braku formalnego skargi miało niejednoznaczne brzmienie, przez co skarżący wysłał "kolejne 5 odpisów skargi", ale za pośrednictwem organu. Wnoszący skargę kasacyjną ma świadomość, że powinien to uczynić bezpośrednio na adres WSA w Bydgoszczy, ale "nie posiada niezbędnej wiedzy prawniczej, a wezwanie sądu można było interpretować tak jak to uczynił, że odpisy należy przesłać za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W postępowaniu przed NSA, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, ponieważ podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy nie są trafne.
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.), w szczególności ma na celu umożliwienie mu rozważenie uwzględnienia skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (art. 54 § 3 p.p.s.a.), a w pozostałych sytuacjach przygotowanie odpowiedzi na skargę i przesłanie samej skargi wraz z aktami sprawy do sądu (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli akta trafiły już do sądu, nie ma powodu, dla którego pisma miałyby być kierowane inaczej niż bezpośrednio do sądu, chyba że zostanie to wyraźnie wskazane.
W nagłówku pisma skierowanego do P. L. podany był adres i telefon Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W razie wątpliwości dotyczących zaadresowania przesyłki, skarżący powinien szukać sposobu na ich wyjaśnienie.
Podkreślenia wymaga, że skarżący nie został wprowadzony w błąd przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W szczególności sąd nie pouczył go o konieczności przesłania brakujących odpisów skargi za pośrednictwem organu. Zaistniała okoliczność mogłaby zostać ewentualnie uznana za przesłankę uzasadniającą przywrócenie terminu do uiszczenia braków formalnych skargi. Przy czym należy zauważyć, że przy prowadzeniu własnych spraw strona obowiązana jest zachować należytą staranność i jej zachowanie będzie poddane ocenie w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że nieporadność prawna skarżącego powinna być powodem szukania pomocy profesjonalnego pełnomocnika lub wystąpienia o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Sąd nie może udzielać wskazówek co do wszelkich możliwych zachowań, które mogą zostać przez strony podjęte.
Zarządzenie skierowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do P. L. zostało wydane prawidłowo, określono w nim adres Sądu wzywającego do usunięcia braków, termin, w jakim obowiązek nałożony przez Sąd powinien być dopełniony oraz skutki prawne nieusunięcia braku formalnego w tym czasie. Skoro – mimo prawidłowego pouczenia – do Sądu nie wpłynęły w terminie brakujące odpisy skargi, wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi należało uznać za zasadne.
Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.