Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyrokiem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SA/Go 296/23, oddalił skargę J.K. na decyzję Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2023 r., nr WOK.7721.17.2023.MRaj w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.
Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żarach z 7 lutego 2023 r. (sygnatura PINB 7140/6/17) o nakazie rozbiórki. W tym względzie podniesiono, że dotychczas w postępowaniu sądowym skarżący nie uzyskał takiej ochrony, a jego skarga została oddalona. Nadto brak wstrzymania wykonania decyzji grozi skarżącemu niepowetowaną stratą, co – jak twierdzi – wykazano w omówieniu zarzutów skargi kasacyjnej, z którego wynika, że nie jest możliwe częściowe rozebranie budynku mieszkalnego bez jego daleko idącego uszkodzenia lub zniszczenia, ponieważ dokonane w budynku zmiany konstrukcyjne w zakresie ścian, dachu oraz instalacji nie pozwalają na jego częściowe rozebranie, bowiem to doprowadzi do jego zawalenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, przy czym na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest dopuszczalne również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała NSA z 16.04.2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, z. 4, poz. 77).
Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została powołana w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby strona w okresie do rozpatrzenia skargi, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14.11.2018 r., II OZ 1129/18).
Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków). Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego.
Skarżący, ograniczając się do stwierdzenia, że brak wstrzymania decyzji grozi niepowetowaną stratą, powołując na poparcie omówione uprzednio zarzuty skargi kasacyjnej oraz twierdząc, że nie jest możliwe częściowe rozebranie budynku mieszkalnego bez jego daleko idącego uszkodzenia lub zniszczenia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie wykazał przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej.
Z zasady wykonanie decyzji rozbiórkowych prowadzi do trudnych do odwrócenia skutków, jednakże obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. spoczywa na wnioskodawcy.
Przedmiotowy wniosek, prócz samego żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz ogólnego odesłania do treści omówienia zarzutów kasacyjnych, nie zawiera argumentacji, która mogłaby wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.