Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę W. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] października 2013 r. w przedmiocie odmowy wyjaśnienia treści postanowienia oraz orzekł o zwrocie skarżącej uiszczonego wpisu w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lesznie utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] września 2013 r. o odmowie wyjaśnienia treści postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lesznie z dnia [...] września 2013 r. uznającego zażalenie skarżącej na niezałatwienie w terminie sprawy za uzasadnione i wyznaczające termin załatwienia sprawy. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] października 2013 r. zostało wydane w postępowaniu wszczętym zażaleniem, o którym mowa w art. 37 K.p.a., na niezałatwienie sprawy w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że na postanowienie wydane na podstawie art. 37 K.p.a. skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W konsekwencji skarga taka nie przysługuje także na postanowienie z dnia [...] października 2013 r. o odmowie wyjaśnienia treści postanowienia wydanego na podstawie art. 37 K.p.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 P.p.s.a.
W skardze kasacyjnej skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie art. 6, art. 47 § 1, art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3, art. 133, art. 134 § 1, art. 166 oraz art. 208 P.p.s.a. Skarżąca podniosła, że wadliwie nie zasądzona na jej rzecz zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę. Sąd nie dokonał oceny całego materiału dowodowego i nie uwzględnił, że skarżąca została wadliwie pouczona o możliwości wniesienia skargi na postanowienie z dnia [...] października 2013 r. W konsekwencji tego wadliwego pouczenia i niedoręczenia skarżącej odpowiedzi na skargę kasacyjną, Spółka poniosła zbędne koszty związane z koniecznością stawienia się na rozprawie. Gdyby skarżąca była właściwie pouczona albo otrzymałaby odpis odpowiedzi na skargę, to mogłaby przewidzieć przebieg postępowania i cofnąć skargę. Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania skarżąca nie miała zagwarantowanego sprawiedliwego i rzetelnego rozpatrzenia sprawy.
Błędne pouczenie co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W takich okolicznościach sprawy Sąd powinien nałożyć na organ obowiązek zwrotu skarżącej kosztów przejazdu na rozprawę, gdyż koszty zostały wywołane niesumiennym i oczywiście niewłaściwym postępowaniem organu w postępowaniu administracyjnym. Ponadto postanowienie o odrzuceniu skargi powinno zostać wydane na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd może odnieść się do tych zarzutów, które przytoczone są w podstawach kasacyjnych jako zarzuty naruszenia wskazanych przepisów prawnych. Skarżąca w istocie nie kwestionuje prawidłowości odrzucenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, a zarzuty naruszenia przepisów art. 6, art. 47 § 1, art. 58 § 1 pkt 6, art. 58 § 3, art. 133, art. 134 § 1, art. 166 oraz art. 208 P.p.s.a. sprowadzają się do tego, że zdaniem skarżącej, Sąd pierwszej instancji wadliwie nie zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów dojazdu na rozprawę w dniu 17 czerwca 2014 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty te są chybione.
Przede wszystkim należy wskazać, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada wynikająca z art. 199 P.p.s.a., że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że co do zasady stronie, która poniosła koszty postępowania nie przysługuje zwrot kosztów postępowania od strony przeciwnej. Wyjątki od tej zasady określa art. 200, 201, 203 i 204 P.p.s.a. Z tego też względu w art. 209 P.p.s.a. przyjęto unormowanie, iż wniosek strony o zwrot kosztów postępowania między stronami sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę (art. 200) oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204. Tak więc w innych przypadkach Sąd nie rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania między stronami, a brak rozstrzygnięcia w tym zakresie nie oznacza, iż w orzeczeniu brak jest rozstrzygnięcia, które według przepisów powinno być zamieszczone.
W tej sprawie skarga została odrzucona postanowieniem z dnia 17 czerwca 2014 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Tym samym nie było podstaw do zwrotu kosztów postępowania od strony przeciwnej (organu), niezależnie od tego, czy organ prawidłowo pouczył stronę o możliwości wniesienia skargi, albowiem postanowienie o odrzuceniu skargi nie jest żadnym z orzeczeń, o których mowa w art. 200, 201, 203 i 204 P.p.s.a. W konsekwencji w tej sprawie nie może mieć zastosowania także art. 208 P.p.s.a., który dotyczy spraw, o których mowa w art. 200, 203, 204 i 207 P.p.s.a. Co więcej, przepis ten odnosi się jedynie do niesumiennego lub oczywiście nagannego postępowania strony w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 284/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 122). Nie dotyczy natomiast kwestii ewentualnego błędnego pouczenia strony przez organ. Tym samym, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie ma podstaw do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Natomiast zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zwrócił z urzędu stronie cały uiszczony wpis. Należy zwrócić uwagę, że czym innym jest orzekanie o zwrocie kosztów postępowania między stronami, a czym innym kwestia zwrotu kosztów sądowych (opłat sądowych) stronie przez sąd z urzędu (art. 225 i 232 P.p.s.a.), czego skarżący nie dostrzega.
Na zmianę rozstrzygnięcia w tej sprawie nie wpływa także to, że postanowienie o odrzuceniu skargi zostało podjęte na rozprawie. Zasadą jest, że sąd rozpoznaje sprawy na rozprawie. Nawet w sytuacji gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, sąd może wyznaczyć rozprawę (art. 90 § 2 P.p.s.a.). Oznacza to, że odrzucenie skargi na rozprawie nie narusza przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.