Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/12 oddalił skargę P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011r., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) dalej: k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2171/10, z wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2001 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej Przedsiębiorstwu Państwowemu [...] pozwolenia na budowę obiektów budowlanych urządzeń radionawigacyjnych ILS/DME na terenie lotniska [...]w Poznaniu, umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda Wielkopolski ww. decyzją zatwierdził projekt budowany i udzielił Przedsiębiorstwu Państwowemu [...] pozwolenia na budowę obiektów budowlanych na terenie lotniska [...] w Poznaniu.
Skarżący zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody Wielkopolskiego. Swoje żądanie wnioskujący oparł na przesłance, określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem jak wskazał skarżący w przedmiotowej sprawie P.P. [...] w Warszawie nie wykazały prawa do dysponowania nieruchomością, stanowiącą własność wnioskodawcy. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości, położonych w Poznaniu w obrębie [...] o nr geodezyjnych [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy w Poznaniu o nr [...]. Z analizy akt wynika, że na powyższych działkach została zlokalizowana część inwestycji objętej ww. decyzją Wojewody Wielkopolskiego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeanalizowaniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia [...] września 2010 r., umorzył z przyczyn podmiotowych postępowanie w ww. sprawie.
Powyższe decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2171/10. W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wystarcza, aby zakwestionować znajdujący się w księdze wieczystej j nr [...] wpis, wskazujący że współwłaścicielem ww. działek jest skarżący. Sąd zwrócił również uwagę, że ostateczne ukształtowanie stanu prawnego ww. działek zależy od wyniku postępowań administracyjnych dotyczących m.in. stwierdzenia nieważności uchwały parcelacyjnej majątku ziemskiego, decyzji nacjonalizacyjnych z 1948 r. i innych, w tym dotyczących roszczenia Skarbu Państwa o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dalej wskazał, powołując się na art. 28 k.p.a., że pojęcie strony jakim posługuje się ten przepis może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego.
Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Skarżący, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2001 r., swój interes prawny wywiódł z okoliczności, że jest współwłaścicielem ww. działek, na co wskazywał wpis w dziale II księgi wieczystej. Z kolei w dziale III księgi wpisano ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w dziale II księgi z rzeczywistym stanem prawnym. Organ wskazał dalej, że interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji należy ocenić nie na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, lecz na dzień orzekania w tej sprawie przez organ administracji. W przypadku, gdy podmiot, na którego żądanie postępowanie zostało wszczęte, utraci w trakcie postępowania przymiot strony, postępowanie podlega umorzeniu.
Organ podniósł, że ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku aktualnej treści tej księgi wieczystej wynika, że w dziale II księgi jako właściciela ww. działek wpisano obecnie Skarb Państwa. Wpis ten nastąpił na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I ACa 76/06, którym dokonano uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II księgi w miejsce uprzednio wpisanych właścicieli, Skarbu Państwa jako wyłącznego właściciela działek opisanych w księdze. Wskazał na art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.).
Wobec powyższego organ stwierdził, że właścicielem działek nie jest skarżący, lecz Skarb Państwa. Tym samym nie posiada on obecnie przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody, a w konsekwencji zasadnym jest umorzenie wszczętego na jego wniosek postępowania w omawianej sprawie z przyczyn podmiotowych, zgodnie z art. 105 k.p.a.
Skarżący wystąpił do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy ww. decyzję GINB. Organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby zaszła zmiana okoliczności faktycznych w ww. sprawie, dotycząca interesu prawnego wnioskodawcy, a w szczególności nieostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011r., znak: [...], nie jest aktem, który w sposób ostateczny kształtuje stan prawny, dotyczący ww. działek. Wyjaśnił również, że obecnie wobec zmiany wpisu w dziale II księgi wieczystej polegającej na wpisaniu w miejsce uprzednich właścicieli, Skarbu Państwa, jako wyłącznego właściciela działek opisanych w ww. księdze wieczystej, kwestia ustalenia okoliczności faktycznych, dotyczących nabycia ww. działek przez skarżącego, pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w kwestionowanej decyzji GINB.
Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożył skarżący. Decyzji zarzucił:
- - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nierozpoznanie w drugiej instancji wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności nie uwzględnienie decyzji wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia 14 października 2011 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 31 grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Wojewody Poznańskiego w sprawie podpadania nieruchomości ziemskiej [...] pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej;
- - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ administracyjny wytycznych wskazanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 2171/10), tj. nie rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, a w szczególności oparcie skarżonego rozstrzygnięcia wyłącznie o wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2010 r., którego treść wskazuje, że został wydany na podstawie orzeczeń w sprawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej z 1948 r., w sytuacji gdy organ administracyjny dysponował decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r., stwierdzającą nieważność ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz poprzedzającej ją orzeczenia Wojewody Poznańskiego z dnia [...] kwietnia 1948 r.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób dokładny i wnikliwy do czego jest zobowiązany przepisami postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając skarżone orzeczenie zbadał jedynie treść księgi wieczystej, nie badając przy tym treści wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2010 r. Istotnym jest, że rozstrzygnięcie powyższego wyroku, jak wynika z jego uzasadnienia, podjęte zostało wyłącznie w oparciu o treść decyzji z [...] grudnia 1948 r., która została częściowo unieważniona decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011r.
Tym samym decyzja wydana w dniu [...] października 2011 r. ma znaczenie nie tylko w kontekście prawa własności do ww. działek, ale również legitymacji wnioskodawcy. Ponadto decyzja z dnia [...] października 2011 r. została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012 r. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie podjęte przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest w chwili obecnej ostateczne. Dodał, że istnienie sporu w zakresie własności ww. działek wynika również z treści księgi wieczystej. W związku bowiem ze złożoną przez skarżącego apelacją od postanowienia, na mocy którego dokonano zmiany wpisu prawa własności (wpis Skarbu Państwa), w dziale II rubryka 2.1. ww. księgi wieczystej właściwy Sąd Rejonowy zarejestrował wzmiankę dotycząca zaskarżonego wpisu.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd wskazał na wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2171/10), który nadał Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego kierunek postępowania dla załatwienia sprawy. W szczególności zauważył w nim, że GINB nie dokonał właściwych ustaleń związanych ze stanem prawnym ww. działek, a w konsekwencji, przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które obligują organ do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Sąd wskazał również, że końcowe ukształtowanie stanu prawnego ww. działek jest uzależnione od ostatecznego wyniku postępowań administracyjnych dotyczących m.in. stwierdzenia nieważności uchwały parcelacyjnej majątku ziemskiego, czy też decyzji nacjonalizacyjnych z 1948 r. i innych, w tym dot. roszczenia Skarbu Państwa o usunięciu niezgodności stanu prawnego ujawnionego w dziele II KW z rzeczywistym stanem prawnym.
W ocenie sądu zarówno orzeczenia sądowe, jak i administracyjne, mogące ustalić jedynie obecne stosunki własnościowe, mogłoby zapaść wyłącznie w oparciu o obowiązujący aktualnie stan prawny wynikający z mocy wiążących decyzji administracyjnych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego realizując wytyczne sądu załączył do akt postępowania administracyjnego kopię wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2010 r., sygn. akt I ACa 76/06, w sprawie uzgodnienia treści ksiąg wieczystych, na mocy którego uzgodniono treść księgi wieczystej, dotyczącej wskazanych nieruchomości, w ten sposób, że wpisano w dziale II tych ksiąg wieczystych Skarb Państwa jako wyłącznego właściciela do całości nieruchomości w miejsce aktualnych właścicieli. W aktach sprawy znalazła się również wygenerowana komputerowo treść księgi wieczystej ze stanem na dzień [...] października 2011 r. Z księgi tej wynika, że właścicielem ww. działek jest Skarb Państwa – Prezydent Miasta Poznania, jako organ reprezentujący Skarb Państwa.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki powyższe domniemanie nie zostanie obalone przeciwdowodem korzysta ono z pełni mocy dowodowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd stwierdził, że organ prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie, gdyż nie będąc właścicielem ww. działek stanowiących podstawę jego interesu prawnego, nie posiada on interesu prawnego do kwestionowania prawidłowości tej decyzji.
Sąd stwierdził, że interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji należy ocenić nie na dzień złożenia wniosku, lecz na dzień orzekania w tej sprawie przez organ administracji. Obecnie wobec zmiany wpisu kwestia ustalenia okoliczności faktycznych dotyczących nabycia ww. działek bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w kwestionowanej decyzji GINB. Nie jest w ocenie sądu zasadny zarzut, iż wpis w księdze wieczystej [...] dokonany w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt I ACa 76/06 nie uwzględnia późniejszych rozstrzygnięć administracyjnych, tj., decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. i [...] stycznia 2012 r. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Wojewody Poznańskiego z [...] kwietnia 1948 r. w sprawie poddania przedmiotowej nieruchomości ziemskiej pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – przez co wpływa na fakt istnienia w dalszym ciągu niezgodności wpisu w księdze wieczystej i na fakt istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego.
Sąd wskazał, że dekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3 z 1945 r. poz. 13 ze zm.) w art. 2 ust 1 pkt "e" stanowił o przejściu z mocy prawa na Skarb Państwa nieruchomości ziemskich stanowiących własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Przepis powyższy stanowił, o bezzwłocznym przejściu własności na Skarb Państwa, bez żadnego wynagrodzenia w całości. Z treści przepisów tego aktu wynika, że wobec braku pozytywnego rozstrzygnięcia organu tj., decyzji stwierdzającej wyłączenie nieruchomości ziemskiej o obszarze w województwie poznańskim powyżej 100 ha. powierzchni ogólnej, spod działania art. 2 ust 1 pkt "e" dekretu nadal istnieje domniemanie przejścia tej nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa.
Regulacja ta odnosi się do stanu faktycznego w sprawie. Przywoływana przez skarżącego decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. nr [...], jako pierwszoinstancyjne orzeczenie, stwierdza w pkt 1 nieważność ww. orzeczeń z [...] kwietnia 1948 r. i [...] grudnia 1948 r. w zakresie w jakim orzekały o części majątku [...] przeznaczonej na parcelację, tj. 67 ha 98 a 75 m2 z nieruchomości [...] tom I wykaz 1 oraz całej nieruchomości [...] tom I wykaz 16 o ogólnej powierzchni 114 ha 19 a 72 m2 (łącznie 182 ha 18 a 47 m2). Przedstawiona przy skardze do WSA decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymuje w mocy opisane rozstrzygnięcie z 14 października 2011 r. Dopiero rozpoznanie wniosku decyzją ostateczną będzie stanowiło o tym, czy w zależności od wyniku rozstrzygnięcia, przysługuje skarżącemu prawo do nieruchomości (współwłasność).
Dopóki takiego orzeczenia nie ma, istnieje domniemanie wpisu w księdze wieczystej nr [...]. Potwierdza je również domniemanie przejścia prawa własności nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 1 pkt "e" dekretu. Przedstawione domniemania nie mogą być obalone w niniejszym postępowaniu. Wymaga to działań innych organów. Skarżący wystąpił w przedmiotowej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i to on jako osoba nie uczestnicząca w tamtym zwykłym postępowaniu powinien wykazać swój interes prawny do wszczęcia tego postępowania. Organy prawidłowo uznały, że ustalony stan faktyczny w sprawie nie daje podstaw do uznania istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego.
Od tego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie:
- 1) przepisu postępowania tj. art 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. VII SA/Wa 2171/10) wskazującej, że w sprawie dotyczącej prawa własności co do nieruchomości objętych wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę "ostateczne ukształtowanie stanu prawnego ww. działek jest uzależnione nadal od ostatecznego wyniku postępowań administracyjnych dotyczących m.in. stwierdzenia nieważności uchwały parcelacyjnej majątku ziemskiego, czy też decyzji nacjonalizacyjnych z 1948 roku i innych w tym. dot. roszczenia Skarbu Państwa o usunięciu niezgodności stanu prawnego ujawnionego w działe II KW z rzeczywistym stanem prawnym", co wyrażało się w przyjęciu przez WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku, że wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ma wyłącznie postępowanie przed sądem powszechnym o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a nie mają znaczenia dla tego rozstrzygnięcia m.in. postępowanie dotyczące unieważnienia decyzji nacjonalizacyjnych z 1948 roku (decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r.), które faktycznie są kluczowe dla rozstrzygnięcia prawa własności co do nieruchomości przejętej na własność na podstawie art.2 ust.l lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej(Dz.U. Nr 4, poz.l7);
- 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynika sprawy poprzez zaakceptowanie treści decyzji GINB, w której nie uwzględnił on wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ostateczne określenie osoby właściciela nieruchomości objętych wnioskiem, co wyrażało się w pominięciu całościowej i przekonywującej oceny dowodów, a w. szczególności wpływu toczących się postępowań administracyjnych związanych z rewindykacją gruntów odebranych na podstawie przepisów dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazał, że sąd nie uwzględnił wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku. Ponadto w wyroku SA w Poznaniu wskazano, że rozstrzygnięcie przyznające własność Skarbowi Państwa opiera się na decyzjach nacjonalizacyjnych, które zostały zakwestionowane decyzjami MRiRW, co może mieć wpływ na ocenę wyroku sądu powszechnego. Sąd prowadzi wybiórcze rozważania dotyczące stwierdzenia nieważności tych decyzji. Usunięcie z obrotu decyzji nacjonalizacyjnych jest przesłanką do wykazania, że nieruchomości nie były objęte art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] sp. z o.o. w Poznaniu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Spółka wskazała, że ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w wyroku sądu wyklarowało sytuację właścicielską spornej nieruchomości. Zmiana wpisu miała miejsce, lecz sąd wydając wyrok z 17 marca 2011 r. nie był świadomy tej zmiany, więc nie została spełniona przesłanka naruszenia art. 153 p.p.s.a. Brak jest po stronie skarżącego interesu prawnego w unieważnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż jako właściciel w KW figuruje Skarb Państwa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to zatem, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie są zasadne
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w wyroku w Wojewódzkiego Sadu Administarcyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2011r. VII SA/Wa 2171/10 jest bezprzedmiotowy. Przypomnieć należy że wyrok ten zapadł w odmiennych okolicznościach faktycznych i prawnych. Mianowicie skarżący był wówczas wpisany w księdze wieczystej jako współwłaściciel nieruchomości, a mimo to organ umorzył wszczęte z wniosku skarżącego postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji przyjmując, brak legitymacji po stronie skarżącego. Stąd też w ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, a w uzasadnieniu wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wystarcza, aby zakwestionować znajdujący się w księdze wieczystej j nr [...] wpis, wskazujący że współwłaścicielem ww. działek jest skarżący. W trakcie prowadzonego ponownie postępowania administracyjnego nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych i prawnych, mianowicie jak wynika z treści księgi wieczystej w dacie wydania zaskarżonej decyzji właścicielem ww. działek jest Skarb Państwa – Prezydent Miasta Poznania, jako organ reprezentujący Skarb Państwa.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki powyższe domniemanie nie zostanie obalone przeciwdowodem korzysta ono z pełni mocy dowodowej. Mając na uwadze powyższe okoliczności sąd I instancji prawidłowo dokonał kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzając, że organ zasadnie umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie, gdyż skarżący nie będąc właścicielem ww. działek stanowiących podstawę jego interesu prawnego, nie posiada interesu prawnego do kwestionowania prawidłowości tej decyzji.
Sąd stwierdził, że interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji należy ocenić nie na dzień złożenia wniosku, lecz na dzień orzekania w tej sprawie przez organ administracji. Stąd też w zaskarżonym obecnie wyroku zarówno Sąd I instancji jak i organy administracji nie naruszyły art.153 p.p.s.a, a wręcz odwrotnie zastosowały się do oceny prawnej w nim wyrażonej. Istota tej oceny prawnej sprowadzała się do przypomnienia podstawowej zasady, zgodnie z którą ustalenie stanu prawnego nieruchomości następuje na podstawie treści księgi wieczystej. Dopóki wpis osoby właściciela w księdze wieczystej nie ulegnie zmianie istnienie domniemanie, że osoba ta jest właścicielem. Zarówno organ administracji jak i sąd jest związany treścią księgi wieczystej i nie może na potrzeby prowadzonego postępowania nie uwzględniać stanu księgi wieczystej, ani prowadzić własnych odmiennych ustaleń co do osoby właściciela.
Dlatego też podniesiony zarzut naruszenia art.153 p.p.s.a jest niezasadny, w konsekwencji niezasadny jest również drugi zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art.7 i 77 § 1 k.p.a..
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a oddalił skargę kasacyjną