Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.S. i R.Ł. stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] marca 2010 r. i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Komorniki z dnia [...] września 2009 r. w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu Sąd I instancji orzekł, że decyzją organu I instancji, po rozpoznaniu wniosku inwestora DHL EXPRESS Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, uzgodniono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali z częścią biurowo-socjalną, rozbudowie istniejącej hali i budynku technicznego, budowie portierni, wartowni, zbiornika retencyjnego, wiaty na odpady, drogi dojazdowej oraz budynku biurowego na działkach o nr ewid. [...] w G. Od powyższej decyzji Wójta Gminy Komorniki odwołanie złożyli K.S., M.S. oraz R.Ł..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy Komorniki.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu M.S. oraz R.Ł. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 lit. a ustawy p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. ponieważ decyzja Wójta Gminy Komorniki z dnia [...] września 2010 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to dlatego, że jej załącznik nie został podpisany przez organ administracyjny.
Sąd I instancji podkreślił, że załącznik do decyzji nie został nawet opieczętowany i zespolony z decyzją na tyle, aby można było niewątpliwie stwierdzić, że stanowi integralną jej część.
Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 56 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 ze zm. – w brzmieniu sprzed 15 listopada 2008 r.) – zwanej dalej p.o.ś. – właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Charakterystyka całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Natomiast w art. 56 pkt 2 p.o.ś. ustawodawca wymienia obowiązkowe elementy decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu I instancji, nie ulega wątpliwości, że przedmiotowa decyzja Wójta Gminy Komorniki zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 56 pkt 2 p.o.ś.
Sąd I instancji podkreślił, że od organu administracji jakim jest Wójt Gminy, który został umocowany ustawowo do wydania decyzji administracyjnej w tak doniosłej materii, jaką są środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, należy wymagać należytej staranności w zakresie sporządzania decyzji zwłaszcza, że w ramach struktury działania ma on dostęp do fachowej obsługi prawnej.
Sąd I instancji podkreślił ponadto, że ustawodawca w sposób jasny i oczywisty określił w jakiej formie organ administracyjny powinien przedstawić charakterystykę przedsięwzięcia, tak więc nie może to budzić żadnych wątpliwości w zakresie wykładni tego przepisu.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, a także naruszenie art. 156 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzą przyczyny określone w art. 156 pkt 2 k.p.a. skutkujące nieważnością decyzji organów obu instancji.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M.S. oraz R.Ł. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty kasacyjne są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.
Po pierwsze, należy stwierdzić, że Sąd I instancji błędnie powołał jako podstawę prawną wydanego wyroku art. 145 § 1 pkt 2 lit. a ustawy p.p.s.a., ponieważ nie ma takiego przepisu. W istocie powinien być powołany art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części jeśli wystąpią przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Ponadto błędnie powołuje na s. 14 uzasadnienia wyroku pkt 2 art. 56, gdyż jest to w istocie art. 56 ust. 2 ustawy p.o.ś.
Po drugie, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że w tej sprawie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i decyzji organu I instancji z powodu rażącego naruszenia prawa w świetle dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jedyną przyczyną wystąpienia tej przesłanki jest bowiem zdaniem Sądu I instancji brak podpisanego załącznika do przedmiotowej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez organ I instancji w rozumieniu art. 56 ust. 3 ustawy p.o.ś. Jednak przepis ten stanowi tylko, że charakterystykę całego przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. dlatego też skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie nie podziela poglądu, że brak podpisu na załączniku do decyzji organu I instancji, biorąc pod uwagę, że jego treść jest integralnie powiązana z osnową tej decyzji jak i jej uzasadnieniem, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W tym zakresie podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 7 marca 208 r., II OSK 1742/06, który chociaż dotyczył braku podpisu zna załączniku do decyzji o warunkach zabudowy, to także ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Sam bowiem brak podpisu na załączniku nie stanowi naruszenia art. 107 § 1 k.p.a. w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przepis ten reguluje przede wszystkim kwestię podpisu decyzji jako jej koniecznego składnika. Ponadto to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach odsyła w świetle dyspozycji art. 56 ust. 3 ustawy p.o.ś. do załącznika, a nie odwrotnie. Z kolei załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest opisany w sposób, który nie budzi żadnych wątpliwości, co do jego związku z osnową tej decyzji jak i jej uzasadnieniem, o czym świadczy adnotacja zawarta w jego tytule "Załącznik nr 1 do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia nr 02/09 z 30.09.2009 r." jak i oznaczenie tego załącznika "IK.7624-22/08", czyli numerem decyzji I instancji. Oznacza to, że brak podpisu załącznika jest naruszeniem przepisów postępowania lecz w żadnym przypadku nie jest to przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji.
Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie jednoznacznie do9minuje stanowisko, że rażące naruszenie prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. występuje jeżeli osnowa decyzji jest w oczywistej i wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i jeśli charakter tego naruszenia powoduje, że taka decyzja może być w obrocie prawnym jako akt administracyjny wydany przez organ praworządnego państwa. Stąd, jako rażącego naruszenia prawa nie można uznać takiego rozstrzygnięcia, które wynika z odmiennej wykładni danej normy czy też stwierdzone naruszenie prawa ma znacznie większą wagę niż stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 17 września 1997 r., III SA/1425, Lex nr 32626 oraz wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, Lex nr 43251). Dlatego też w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przy czym ten ostatni przepis jest to przepis prawa materialnego a nie prawa procesowego.
Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 207 § 2 ustawy p.p.s.a.