Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 1547/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. M. (dalej również: "skarżący", "zobowiązany") na postanowienie nr 754/2019 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej: "MWINB", z dnia 2 października 2019 r., znak WOB.7722.10.2019.KKAD/MULE, w przedmiocie uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadniony.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. M.. Wyrok zaskarżył w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- 1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. przez ich błędne zastosowanie i oddalenie skargi pomimo, iż istniały podstawy do uchylenia zaskarżonego postanowienia albowiem zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie wydane zostało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., a zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji (orzeczenie co do istoty sprawy), podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do wydania orzeczenia na mocy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a., tj. o uchyleniu zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania administracyjnego egzekucyjnego;
- 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dalej: "u.p.e.a." poprzez jego błędne zastosowanie i oddalenie zarzutów podczas, gdy w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego, ze wzglądu wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wskazanych poniżej;
- 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na mylnym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego;
- 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 32 i art. 40 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na mylnym uznaniu, że w niniejszej sprawie nie dokonanie doręczenia niezgodnie w/w przepisami;
- 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie nie występuje brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu którym mowa w art. 15 § 1 ustawy;
- 6) art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. w zw. z art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 6 i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez mylne uznanie, iż działanie organu pierwszej instancji nie naruszyło zasady prawdy obiektywnej i praworządności także, iż nie stanowiło działania w sposób podważający zaufanie obywateli do władzy publicznej.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 33 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w dacie wydania zaskarżonego postanowienia: Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), dalej: "u.p.e.a.", poprzez błędną wykładnię i zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, iż w niniejszej sprawie nie występuje brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.
Tak samo, bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie polegające na mylnym uznaniu, że w przedmiotowej sprawie doszło do skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego, a w konsekwencji wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Oba zarzuty opierają się na tezie, według której, wskazane dokumenty, tj. upomnienie i tytuł wykonawczy, powinny być, zgodnie z art. 23 i art. 40 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego.
Nie jest natomiast kwestionowany fakt doręczenia upomnienia oraz tytułu wykonawczego bezpośrednio zobowiązanemu: upomnienie doręczono w dniu 17 maja 2018 r., a tytuł wykonawczy w dniu 20 sierpnia 2018 r.
Jest także bezsporne, że skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika w czynnościach kontrolnych poprzedzających wystosowanie upomnienia, tj. w oględzinach obiektu budowlanego w dniu 9 maja 2018 r.
Nie oznacza to jednak, że upomnienie zostało doręczone zobowiązanemu z uchybieniem art. 32 i art. 40 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a.
Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie utożsamia swoje stanowisko z poglądem, według którego, ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego dopuszczalne jest po wszczęciu administracyjnego postępowania egzekucyjnego, a dokładniej jego stadium w postaci egzekucji administracyjnej (patrz: A. Skoczylas [w:] red. R. Hauser, A. Skoczylas, "Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz", Warszawa 2018, s. 121-123 oraz powołane tam orzecznictwo). Zarówno z art. 15 § 1 u.p.e.a. w odniesieniu do upomnienia, jak i z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. w stosunku do odpisu tytułu wykonawczego wynika, że dokumenty te powinny zostać doręczone zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. To zobowiązany ma mieć pełną świadomość negatywnych konsekwencji, jakie łączą się z zainicjowanym w stosunku do niego postępowaniem egzekucyjnym. Nie ma przeszkód ku temu, aby podmiot ten ustanowił pełnomocnika po doręczeniu jemu odpisu tytułu wykonawczego, w oparciu o stosowane odpowiednio na gruncie egzekucyjnym przepisy K.p.a. Do tego momentu ustanowienie pełnomocnika pozostaje niedopuszczalne także z tego względu, że w sprawie nie toczy się żadne postępowanie (patrz: wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 688/20).
Dopiero po doręczeniu tytułu wykonawczego dalsze pisma mogą być kierowane do pełnomocnika zobowiązanego, zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a. mającym zastosowanie w związku z art. 18 u.p.e.a., o ile pełnomocnik zostanie ustanowiony w sprawie (patrz: wyrok NSA z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt II OSK 3077/19).
W konsekwencji bezpodstawne są także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.