Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 192/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. D. (dalej również jako "skarżąca") na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej również jako "WINB") z dnia 16 grudnia 2022 r. w przedmiocie odmowy zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę budynku.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze kasacyjnej z dnia 21 listopada 2023 r., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów procesowych. W skardze kasacyjnej zawarto również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Dębicy z dnia 29 lutego 2016 r. nakazującej rozbiórkę spornego obiektu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Przechodząc do oceny zastosowania w niniejszej sprawie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. należy podkreślić, że to na stronie skarżącej ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu, występują przesłanki wynikające z powyższego przepisu. Z uwagi na ocenny charakter postępowania w przedmiocie wstrzymania wykonania danego aktu Sąd może pewne okoliczności, które wynikają z akt sprawy, wziąć pod uwagę z urzędu, co nie oznacza jednak, że jest zobowiązany poszukiwać za stronę argumentów na poparcie zgłoszonego przez nią żądania (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2017 r., II OZ 567/17).
W niniejszej sprawie strona nie przedstawiła żadnych argumentów na poparcie swojego wniosku.
W orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego, czy jego części przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Powyższe nie oznacza jednak automatyzmu w postępowaniach wpadkowych dotyczących wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowych. Sąd winien zawsze brać pod uwagę konkretne okoliczności danej sprawy.
W niniejszej sprawie decyzja rozbiórkowa dotyczy budynku stodoły, która jak wynika z akt, jest nieużytkowana od wielu lat. Dodatkowo na skutek upływu czasu od wydania decyzji rozbiórkowej stale pogarsza się stan konstrukcji stodoły, co może doprowadzić do zawalenia się konstrukcji i stwarzać ryzyko dla zdrowia i życia ludzi. Postępująca degradacja stanu technicznego stodoły w połączeniu z brakiem konkretnych argumentów przemawiających za wstrzymaniem decyzji doprowadziło Naczelny Sąd Administracyjny do stwierdzenia, że przesłanka znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków przemawia za odmową wstrzymania wykonania decyzji rozbiórkowej.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.