Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 29 maja 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2039/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Warszawie oddalił skargę H.O. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) dla m. st. Warszawy, na podstawie art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., uPb), nakazał właścicielom nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie opróżnienie budynku oraz wykonanie doraźnych zabezpieczeń. Od decyzji nie wniesiono odwołania, zaś decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Po rozpatrzeniu wniosku H.O. decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. PINB dla m. st. Warszawy odmówił wznowienia postępowania administracyjnego wskazując na uchybienie terminu do złożenia wniosku. Po rozpatrzeniu odwołania H. O. MWINB decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, stwierdzając, że wniosek został złożony z zachowaniem ustawowego terminu.
We wniosku H.O., jako przesłankę wznowienia postępowania wskazała fakt, że nie otrzymała decyzji PINB dla m. st. Warszawy nr [...] w terminie, w którym mogłaby złożyć od niej odwołanie.
PINB dla m. st. Warszawy w oparciu o przesłankę art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., K.p.a.) postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. wznowił na żądanie strony postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Organ powiatowy ustalił, że H.O. w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 68 uPb była uznana za stronę postępowania, a wszelka korespondencja była do niej kierowana na adres, pod którym zamieszkiwała. W związku z powyższym nie może mieć w sprawie zastosowania art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., tj. że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Po rozpatrzeniu odwołania H.O. MWINB decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekł w ten sposób, że na postawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. uchylił ostateczną decyzję PINB dla m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] października 2011 r. i na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. umorzył postępowanie administracyjne prowadzone przez organ powiatowy w sprawie stanu technicznego budynku znajdującego na nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie w części dotyczącej zastosowania przez ten organ regulacji prawnej wynikającej z art. 68 uPb.
Po rozpoznaniu skargi J.Ł WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 4 września 2013 r., VII SA/Wa 564/13, uchylił zaskarżoną decyzję MWINB z dnia [...] stycznia 2013 r.
W uzasadnieniu tego wyroku sąd wojewódzki wskazał, że organ nie omówił podstawy wznowieniowej, która uzasadniała uchylenie decyzji ostatecznej i nie rozważył jaki wpływ na decyzję ostateczną miały wady stanowiące przesłanki wznowieniowe w rozumieniu art. 145 § 1 K.p.a.
Jednocześnie WSA w Warszawie stwierdził, że organ II instancji zasadnie przyjął, iż w sprawie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Organ nie wskazał jednak w jaki sposób ta wadliwość postępowania stanowiła podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej.
W ocenie sądu pierwszej instancji w okolicznościach sprawy organ nie mógł po uchyleniu decyzji ostatecznej umorzyć postępowania w części dotyczącej zastosowania art. 68 uPb i jednocześnie w uzasadnieniu wskazać na potrzebę kontynuowania postępowania w trybie art. 66 K.p.a.
MWINB po ponownym rozpoznaniu odwołania H.O. w związku z ww. wyrokiem uchylił w całości zaskarżoną decyzję PINB dla m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej PINB Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. i na podstawie art. 151 § 2 K.p.a. stwierdził, że decyzja PINB dla m. st. Warszawy z dnia [...] października 2011 r. została wydana z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jednakże nie może zostać uchylona wskutek okoliczności o których mowa w art. 146 § 2 K.p.a.
Organ wskazał, że we wniosku H.O. o wznowienie postępowania organ wojewódzki nie dopatrzył się przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., bowiem nie doszło do ujawnienia istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji nr [...], lecz nie były znane organowi powiatowemu w chwili jej podejmowania.
Skargę na decyzję organu wojewódzkiego złożyła w terminie H.O. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 9, art. 10, art. 77, art. 146 § 2, art. 146 § 2 w zw. z art. 77 K.p.a.
Skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej.
Skarżąca podnosiła, że pozostałym uczestnikom postępowania zależy na opuszczeniu nieruchomości przez skarżącą przez wzgląd na toczące się postępowanie cywilne. W tej sytuacji opinia biegłego powołanego na wniosek skarżącej stanowiłoby istotny dowód w sprawie, który pozwoliłby na je prawidłowe zakończenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W motywach wyroku oddalającego skargę WSA w Warszawie stwierdził, że kierując się wytycznymi sądu w sprawie VII SA/Wa 564/13 organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja PINB dla m. st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej tegoż organu z dnia [...] października 2011 r. zasługuje na uchylenie, bowiem treść rozstrzygnięcia zawarta w sentencji tej decyzji nie koresponduje z przywołaną przez organ powiatowy podstawę prawną. Zdaniem sądu pierwszej instancji organ odwoławczy trafnie wskazał, że organ powiatowy orzekł o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji w trybie art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 146 § 2 K.p.a., natomiast to uregulowanie prawne nie przewiduje możliwości podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia.
Sąd wojewódzki wskazał również, że organ przywołując stanowisko tego sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku w sprawie VII SA/Wa 564/13 zaznaczył, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. została spełniona, bowiem H.O. została pozbawiona możliwości skorzystania z przysługującego stronie prawa do wniesienia zwykłego środka zaskarżenia w postaci odwołania, gdyż de facto nie została jej doręczona decyzja wydana w I instancji. Nie doszło bowiem do zachowania wymogów doręczenia zastępczego z art. 44 K.p.a. z uwagi na nieumieszczenie na przesyłce listowej zawierającej decyzję z dnia [...] października 2011 r. adnotacji doręczyciela o tym, w jakim miejscu faktycznie zostało pozostawione awizo. Ponowna analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych I instancji doprowadziła organ wojewódzki do przekonania, ze ww. wadliwość tzw. zwykłego postępowania pierwszoinstancyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB dla m. st. Warszawy nr [...] nie stanowi podstawy do jej uchylenia na skutek okoliczności, o której jest mowa w art. 146 § 2 K.p.a.
Oceniając zebrany w aktach administracyjnych materiał dowodowy sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Skargą kasacyjną – reprezentowana przez pełnomocnika H.O. – zaskarżyła w całości ww. wyrok i temuż orzeczeniu zarzuciła naruszenie następujących przepisów:
- I. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., aktualnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., Ppsa) tj.:
- 1. art. 141 § 4 Ppsa w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 1 Ppsa, art. 1 § 2 Ppsa oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa poprzez nieuwzględnienie skargi wskutek przyjęcia przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego ustalonego w zaskarżonej decyzji niezgodnie z procedurą administracyjną, a więc niedokonanie przez sąd wojewódzki prawidłowej kontroli decyzji i zaakceptowanie naruszenia przez organ administracji art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie tego, że:
- a. organ w materiale dowodowym posiadał tylko ekspertyzę przedstawioną przez J. Ł.,
- b. organ posiadał wiedzę na temat konfliktu pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości,
- c. organ posiadał wiedzę na temat tego, że pozostali współwłaściciele starają się pozbyć skarżącą z nieruchomości,
- d. skarżąca w swoich pismach wyraźnie formułowała chęć przedstawienia niezależnej ekspertyzy,
- e. organ przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2014 r. nie przeprowadził oględzin nieruchomości w celu zweryfikowania czy stan nieruchomości nie uległ zmianom i czy decyzja w razie wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana w tej samej treści, art. 106 § 5 Ppsa w zw. z art. 233 § 1 K.p.c. polegające na zastosowaniu przez sąd pierwszej instancji błędnych kryteriów oceny dowodów oraz nieuwzględnieniu wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie za wiarygodną ekspertyzy wykonanej przez mgra inż. J. T. na zlecenie J.Ł pomimo, iż skarżący wielokrotnie wskazywał na zamiar J.Ł,
- 3. naruszenie art. 3 § 1 i art. 141 § 4 Ppsa poprzez brak ustosunkowania się sądu pierwszej instancji do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącą w złożonej skardze, co wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy a mianowicie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 9 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, polegającego na braku, udzielenia odpowiednich wskazówek w stosunku do skarżącej, co skutkowało brakiem powstania przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., polegających na pojawieniu się nowych dowodów, co w niniejszej sprawie polegałoby na przedstawieniu opinii biegłego.
- II. w konsekwencji naruszenia ww. przepisów – naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 81c ust. 4 uPb poprzez jego niezastosowanie przez organ pomimo, że skarżąca wielokrotnie wskazywała na pobudki, jakimi kierują się pozostali współwłaściciele nieruchomości, których głównym celem jest doprowadzenie do wyprowadzki skarżącej z nieruchomości, co z kolei uzasadnia twierdzenie o stworzeniu na zlecenie J.Ł przez mgra inż. J. T. jednostronnej ekspertyzy dążącej do wydania przez organ decyzji o opróżnieniu nieruchomości przez skarżącą.
Wskazując na powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 w zw. z 185 § 1 oraz 203 pkt 1 Ppsa, strona skarżąca kasacyjnie wnosi o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji co do istoty sprawy, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podnosi, że wielokrotnie w pismach kierowanych do organu próbowała sformułować odpowiedni wniosek o powołanie biegłego i jasne było, iż zależy jej na tym, aby biegły został powołany właśnie przez organ jako podmiot bezstronny. Organ nie wezwał skarżącej do doprecyzowania treści wniosku, ani też nie pouczył co powinna zrobić, aby skutecznie chronić swój interes w postępowaniu, a w szczególności nie zastosował normy wyrażonej w art. 81c ust. 4 uPb. W konsekwencji powyższego naruszenia prawa materialnego skarżąca nie miała możliwości skorzystania z opinii specjalisty, która to mogła całkowicie zmienić zapatrywania organu na końcową decyzję.
Już po wyznaczeniu terminu rozprawy pełnomocnik skarżącej kasacyjnie H.O. oświadczył, że cofa wniesiona skargę kasacyjną wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 60 Ppsa skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę, sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania (art. 161 § 1 pkt 1 Ppsa). Zgodnie z art. 193 Ppsa, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Oznacza to, że przepis art. 60 Ppsa o cofnięciu skargi ma odpowiednie zastosowanie do cofnięcia skargi kasacyjnej. W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby istniały przesłanki negatywne, określone w powołanym wyżej przepisie.
W związku z tym, że strona skarżąca skutecznie cofnęła skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 maja 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe ze skargi kasacyjnej w tej sprawie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 Ppsa.