Uzasadnienie
Postanowieniem z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1089/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2017 r., znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania nieważnościowego.
W uzasadnieniu postanowienia wskazano na treść art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej p.p.s.a.), zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Sąd powołał również art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej k.p.a.), zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a do tego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Sąd wskazał, że tryb ten ma zastosowanie do postanowień wydanych w I instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który - jak stanowi art. 88 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) – jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Oznacza to, że od decyzji i postanowień wydanych przez ten organ służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie przedmiotem skargi skarżąca uczyniła postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2017 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W pouczeniu tego postanowienia organ wskazał, że strona niezadowolona z postanowienia może zwrócić się do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia. Nie wystąpiła bowiem do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Tylko zaś postanowienie wydane przez ten organ w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy może zostać zaskarżone do sądu administracyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego rozstrzygnięcia wniosła J. K., zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie (odrzucenie skargi), jak też w zakresie, w jakim za podstawę odrzucenia skargi przyjęto brak wyczerpania przez skarżącą trybu i środka zaskarżenia, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., a także brak zastosowania art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. pomimo bezprzedmiotowości postępowania skargowego przed sądem administracyjnym.
Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedmiotem rozpoznania uczynił pismo zatytułowane: "Skarga do Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie" z dnia 18 kwietnia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że pismo to zostało złożone przez J. K. do wiadomości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "do sprawy VII SA/Wa 2873/15 w ślad zaskarżenia do NSA". Dodać należy, że w ostatniej wymienionej sprawie dnia 10 stycznia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, od którego strona wniosła skargę kasacyjną i do dnia dzisiejszego nie jest on prawomocny.
Pismo z dnia 18 kwietnia 2017 r., jak wynika z jego treści, zostało skierowane do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego "za pośrednictwem GINB", co jednoznacznie wskazuje, że jego adresatem nie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, lecz organ administracji. Dalej, analizując jego treść, nie może budzić wątpliwości, że stanowi ono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., o którym mowa w art. 127 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a. Skarżąca dostosowała się bowiem do pouczenia zawartego w tym postanowieniu.
Mimo tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zamiast dołączyć przedmiotowe pismo do akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 2873/15 przesłał je do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (VII KO/Wa 71/17), który następnie błędnie potraktował je jako skargę na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. i przesłał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę. Sąd pierwszej instancji uczynił zatem przedmiotem rozpoznania pismo – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego nie był adresatem. Co więcej, zarówno z akt sprawy, jak i z odpowiedzi na skargę wynika, co słusznie podkreśliła skarżąca kasacyjnie, że pismo tej samej treści i sporządzone w tej samej dacie zostało złożone do organu administracji, prawidłowo uznane przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozpoznane przez ten organ, który dnia [...] maja 2017 r. wydał rozstrzygnięcie, mocą którego utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. Okoliczności te zostały pominięte przez Sąd pierwszej instancji, a miały one kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie.
A zatem rację ma skarżąca kasacyjnie twierdząc, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skoro bowiem pismo, które było przedmiotem rozpoznania, nie stanowiło skargi do Sądu pierwszej instancji, to brak było podstaw do twierdzenia, że strona nie wyczerpała drogi postępowania administracyjnego niezbędnej do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego. Rzeczą Sądu pierwszej instancji w niniejszej sprawie jest zatem rozważenie możliwości zakreślenia sprawy w repertorium jako omyłkowo wpisanej lub umorzenie postępowania błędnie zainicjowanego pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r.
Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.